Tartriakson
Ceftriaxone
Tartriakson - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Tartriakson jest wskazany do leczenia następujących zakażeń u dorosłych i dzieci, w tym noworodków urodzonych o czasie (od urodzenia):
Tartriakson można również stosować:
- W leczeniu zaostrzeń przewlekłej obturacyjnej choroby płuc u dorosłych
- W leczeniu rozsianej postaci boreliozy (wczesnej i późnej) u dorosłych i dzieci
- W przedoperacyjnym zapobieganiu zakażeniom miejsc operowanych
- W leczeniu pacjentów z neutropenią i gorączką prawdopodobnie spowodowaną zakażeniem bakteryjnym
- W leczeniu pacjentów z bakteriemią związaną z wyżej wymienionymi zakażeniami
Tartriakson należy podawać w skojarzeniu z innymi antybiotykami, gdy spektrum jego działania nie obejmuje wszystkich potencjalnych patogenów. Należy uwzględnić oficjalne wytyczne dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Tartriakson ma szerokie spektrum wskazań do stosowania w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych, zarówno u dorosłych jak i u dzieci, w tym noworodków. Jest skuteczny w monoterapii wielu infekcji, ale w niektórych przypadkach wymaga skojarzenia z innymi antybiotykami.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie zależy od ciężkości, wrażliwości, umiejscowienia i rodzaju zakażenia, a także od wieku oraz czynności wątroby i nerek pacjenta.
Grupa pacjentów | Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|---|
Dorośli i dzieci >12 lat (≥50 kg) | Większość wskazań | 1-2 g raz/dobę |
Dorośli i dzieci >12 lat (≥50 kg) | Ciężkie zakażenia | 2-4 g raz/dobę |
Dzieci 15 dni - 12 lat (<50 kg) | Większość wskazań | 50-80 mg/kg mc. raz/dobę |
Dzieci 15 dni - 12 lat (<50 kg) | Ciężkie zakażenia | 80-100 mg/kg mc. raz/dobę (maks. 4 g) |
Noworodki 0-14 dni | Wszystkie wskazania | 20-50 mg/kg mc. raz/dobę (maks. 50 mg/kg) |
Czas trwania leczenia zależy od przebiegu choroby. Ogólnie podawanie należy kontynuować przez 48-72 h po ustąpieniu gorączki lub potwierdzeniu eradykacji bakterii.
Dawkowanie Tartriaksonu jest zróżnicowane w zależności od wieku pacjenta, rodzaju i ciężkości zakażenia. Lek podaje się zwykle raz na dobę, co jest wygodne dla pacjenta. Czas terapii powinien być dostosowany indywidualnie.
Przeciwwskazania
Tartriakson jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na ceftriakson, inne cefalosporyny lub substancje pomocnicze
- Ciężka reakcja nadwrażliwości na inne antybiotyki beta-laktamowe w wywiadzie
- Wcześniaki do 41 tygodnia wieku postkoncepcyjnego
- Noworodki (≤28 dni) z hiperbilirubinemią, żółtaczką, hipoalbuminemią lub kwasicą
- Noworodki wymagające (lub mogące wymagać) dożylnego podania preparatów wapnia
Główne przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości na lek lub inne antybiotyki beta-laktamowe oraz stosowania u wcześniaków i niektórych noworodków ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Tartriaksonu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji
- Możliwość wystąpienia ciężkich działań niepożądanych skórnych (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella)
- Ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu u noworodków
- Możliwość autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej
- Ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych (test Coombsa, oznaczanie glukozy)
- Możliwość kamicy nerkowej i żółciowej
- Ryzyko zapalenia trzustki
Stosowanie Tartriaksonu wymaga monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie u noworodków i pacjentów z czynnikami ryzyka. Konieczna jest ostrożność przy interpretacji niektórych wyników badań laboratoryjnych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Najważniejsze interakcje Tartriaksonu obejmują:
- Przeciwwskazane jednoczesne podawanie z roztworami zawierającymi wapń u noworodków
- Zwiększone ryzyko krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi
- Potencjalne nasilenie nefrotoksyczności aminoglikozydów
- Antagonizm z chloramfenikolem in vitro
- Wpływ na wyniki testów laboratoryjnych (test Coombsa, oznaczanie glukozy i galaktozy)
Najistotniejsze klinicznie interakcje dotyczą jednoczesnego podawania z preparatami wapnia u noworodków oraz zwiększonego ryzyka krwawień przy stosowaniu z lekami przeciwzakrzepowymi. Konieczne jest monitorowanie pacjentów i dostosowanie dawkowania w przypadku niektórych interakcji.
Ciąża i laktacja
Tartriakson przenika przez łożysko. Dostępne dane nie wskazują na szkodliwy wpływ na ciążę, jednak lek powinien być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.
Ceftriakson przenika do mleka kobiecego w małych stężeniach. Podczas karmienia piersią należy zachować ostrożność i rozważyć potencjalne ryzyko dla dziecka (biegunka, zakażenia grzybicze, uczulenie).
Tartriakson może być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią, ale wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Konieczne jest monitorowanie stanu noworodka karmionego piersią przez matkę przyjmującą lek.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane Tartriaksonu to:
- Zaburzenia hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
- Reakcje skórne (wysypka, świąd)
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują:
- Ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny
- Zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
- Zapalenie trzustki
- Powstawanie strątów w nerkach i pęcherzyku żółciowym
Większość działań niepożądanych Tartriaksonu ma charakter łagodny i przemijający. Istnieje jednak ryzyko wystąpienia rzadkich, ale poważnych powikłań, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania.
Warto zapamiętać
- Tartriakson jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, skutecznym w leczeniu wielu poważnych zakażeń bakteryjnych.
- Lek podaje się zwykle raz na dobę, co ułatwia stosowanie i może poprawić compliance pacjentów.
- Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu u noworodków, zwłaszcza w przypadku jednoczesnego podawania preparatów wapnia.
Mechanizm działania
Tartriakson jest antybiotykiem cefalosporynowym III generacji. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami wiążącymi penicylinę (PBP). Prowadzi to do przerwania biosyntezy peptydoglikanów, co skutkuje lizą i śmiercią komórki bakteryjnej.
Mechanizm działania Tartriaksonu zapewnia jego skuteczność wobec szerokiego spektrum bakterii, w tym wielu patogenów opornych na antybiotyki starszych generacji.
Skład
Substancją czynną leku jest ceftriakson w postaci soli sodowej. Jedna fiolka zawiera 1 g lub 2 g ceftriaksonu.
Dostępność dwóch dawek leku umożliwia elastyczne dawkowanie w zależności od potrzeb pacjenta i rodzaju zakażenia.