Tarceva®
Erlotinib
Tarceva® (erlotynib) - szczegółowe informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Tarceva jest wskazana w leczeniu następujących nowotworów:
Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP):
- Leczenie pierwszego rzutu u pacjentów z miejscowo zaawansowanym NDRP lub NDRP z przerzutami, z aktywującymi mutacjami EGFR
- Monoterapia w leczeniu podtrzymującym u pacjentów z miejscowo zaawansowanym NDRP lub NDRP z przerzutami, u których nastąpiła stabilizacja choroby po 4 cyklach standardowej chemioterapii pierwszego rzutu opartej na pochodnych platyny
- Leczenie pacjentów z miejscowo zaawansowanym NDRP lub NDRP z przerzutami, u których doszło do niepowodzenia leczenia po uprzednim zastosowaniu co najmniej jednego schematu chemioterapii
Rak trzustki:
- W skojarzeniu z gemcytabiną w leczeniu pacjentów z rakiem trzustki z przerzutami
Przy przepisywaniu leku należy wziąć pod uwagę czynniki związane z wydłużeniem przeżycia. Nie wykazano korzyści u pacjentów z nowotworami bez ekspresji EGFR w badaniu IHC oraz u pacjentów z miejscowo zaawansowanym rakiem trzustki.
Tarceva ma szerokie zastosowanie w leczeniu zaawansowanego NDRP, szczególnie u pacjentów z mutacjami EGFR, oraz w przerzutowym raku trzustki. Kluczowe jest określenie statusu EGFR przed rozpoczęciem leczenia NDRP.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawka dobowa | Sposób podawania |
---|---|---|
NDRP | 150 mg | Co najmniej 1h przed lub 2h po posiłku |
Rak trzustki | 100 mg | Co najmniej 1h przed lub 2h po posiłku, w skojarzeniu z gemcytabiną |
Dawkowanie Tarcevy w zależności od wskazania
Leczenie powinno być nadzorowane przez lekarza doświadczonego w stosowaniu leków przeciwnowotworowych. Przed rozpoczęciem leczenia pierwszego rzutu NDRP należy wykonać badanie na obecność mutacji EGFR.
W przypadku braku wysypki w ciągu 4-8 tygodni terapii, należy ponownie ocenić zasadność kontynuacji leczenia. Jeśli konieczna jest modyfikacja dawki, należy ją zmniejszać stopniowo po 50 mg.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność. Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek.
Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania u pacjentów poniżej 18 roku życia.
U palatyczy tytoniu ekspozycja na erlotynib jest zmniejszona o 50-60%. Należy zalecić zaprzestanie palenia.
Dawkowanie Tarcevy zależy od wskazania i wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od tolerancji leczenia. Kluczowe jest przyjmowanie leku na czczo oraz zaprzestanie palenia tytoniu.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na erlotynib lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Interakcje lekowe: Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów i inhibitorów CYP3A4. Zachować ostrożność przy stosowaniu z substratami CYP3A4.
Śródmiąższowa choroba płuc: W przypadku nowych lub narastających objawów ze strony układu oddechowego należy przerwać leczenie do czasu diagnostyki.
Biegunka: W przypadku ciężkiej biegunki należy wdrożyć odpowiednie leczenie (np. loperamid) i monitorować nawodnienie pacjenta.
Zaburzenia czynności wątroby i nerek: Zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek.
Palenie tytoniu: Zmniejsza ekspozycję na lek - zalecić zaprzestanie palenia.
Stosowanie Tarcevy wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu oddechowego i pokarmowego. Kluczowe jest uwzględnienie potencjalnych interakcji lekowych oraz wpływu palenia tytoniu na skuteczność leczenia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Inhibitory CYP3A4: Mogą zwiększać stężenie erlotynibu (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy, erytromycyna, klarytromycyna). Może być konieczne zmniejszenie dawki Tarcevy.
Induktory CYP3A4: Mogą zmniejszać stężenie erlotynibu (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, barbiturany, ziele dziurawca). Może być zmniejszona skuteczność leczenia.
Leki przeciwzakrzepowe: U pacjentów przyjmujących warfarynę lub inne pochodne kumaryny należy regularnie monitorować parametry krzepnięcia.
Inhibitory glikoproteiny-P: Mogą wpływać na dystrybucję i eliminację erlotynibu (np. cyklosporyna, werapamil).
Leki zmniejszające kwasowość soku żołądkowego: Mogą upośledzać wchłanianie erlotynibu.
Liczne potencjalne interakcje lekowe wymagają szczególnej uwagi przy stosowaniu Tarcevy. Konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta i ewentualna modyfikacja dawkowania w przypadku jednoczesnego stosowania leków wpływających na metabolizm erlotynibu.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża: Stosowanie możliwe tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu.
Karmienie piersią: Należy odradzać karmienie piersią podczas leczenia.
Antykoncepcja: Konieczne stosowanie skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia i co najmniej 2 tygodnie po jego zakończeniu.
Tarceva nie powinna być stosowana w ciąży i podczas karmienia piersią, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję.
Działania niepożądane
Bardzo często (≥1/10): Wysypka skórna (75%), biegunka (54%), zakażenia, jadłowstręt, zapalenie spojówek, duszność, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, świąd, suchość skóry, zmęczenie.
Często (≥1/100 do <1/10): Krwawienia z przewodu pokarmowego, nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zapalenie rogówki.
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100): Śródmiąższowa choroba płuc (w tym przypadki śmiertelne).
Najczęstsze działania niepożądane Tarcevy dotyczą skóry i przewodu pokarmowego. Szczególnej uwagi wymaga ryzyko rozwoju śródmiąższowej choroby płuc, która może mieć poważne konsekwencje.
Właściwości farmakologiczne
Mechanizm działania: Erlotynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej receptora dla naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR). Hamuje wewnątrzkomórkową fosforylację EGFR, co prowadzi do zatrzymania podziałów komórki i/lub jej śmierci.
Farmakokinetyka:
- Maksymalne stężenie we krwi: około 4h po podaniu doustnym
- Biodostępność: 59%
- Wiązanie z białkami osocza: około 95%
- Metabolizm: głównie przez CYP3A4 w wątrobie
- Wydalanie: głównie z kałem (>90%), niewielka część przez nerki (9%)
- Okres półtrwania: 36,2h
Tarceva działa poprzez hamowanie EGFR, co przekłada się na efekt przeciwnowotworowy. Lek charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym i długim okresem półtrwania, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
Warto zapamiętać
- Przed rozpoczęciem leczenia NDRP konieczne jest określenie statusu mutacji EGFR
- Tarceva powinna być przyjmowana na czczo, co najmniej godzinę przed lub dwie godziny po posiłku
Podsumowanie
Tarceva (erlotynib) jest skutecznym lekiem w terapii celowanej zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca oraz raka trzustki z przerzutami. Jej stosowanie wymaga jednak starannego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz liczne interakcje lekowe. Kluczowe znaczenie ma indywidualizacja terapii w oparciu o status mutacji EGFR oraz charakterystykę pacjenta, w tym jego nawyki (np. palenie tytoniu) i stosowane jednocześnie leki.