Taclar®
Clarithromycin
Wskazania do stosowania
Klarytromycyna jest wskazana do stosowania u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat w leczeniu następujących zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na klarytromycynę:
- Zakażenia górnych dróg oddechowych (np. zapalenie gardła wywołane przez paciorkowce, zapalenie zatok)
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych (np. zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc)
- Ostre zapalenie ucha środkowego
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich (np. liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie tkanki łącznej, ropnie)
- Rozsiane lub zlokalizowane zakażenia wywołane przez Mycobacterium avium lub Mycobacterium intracellulare
- Zlokalizowane zakażenia wywołane przez Mycobacterium chelonae, Mycobacterium fortuitum lub Mycobacterium kansasii
U pacjentów zakażonych HIV (liczba limfocytów CD4 ≤100/mm3) klarytromycyna jest wskazana do zapobiegania rozsianym zakażeniom wywołanym przez kompleks Mycobacterium avium (MAC).
U pacjentów z owrzodzeniem dwunastnicy i potwierdzonym diagnostycznie zakażeniem Helicobacter pylori zaleca się leczenie klarytromycyną jednocześnie z preparatami hamującymi wydzielanie soku żołądkowego oraz innym antybiotykiem.
Należy uwzględnić oficjalne wytyczne dotyczące prawidłowego stosowania antybiotyków.
Klarytromycyna ma szerokie zastosowanie w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych, szczególnie dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich oraz zakażeń wywołanych przez prątki. Jest też stosowana w eradykacji H. pylori.
Dawkowanie i sposób podawania
Zakażenia dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich, ostre zapalenie ucha środkowego:
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 250 mg 2x/dobę (co 12 h) W ciężkich zakażeniach: 500 mg 2x/dobę (co 12 h) |
Dzieci powyżej 12 lat | Jak u dorosłych |
Dzieci poniżej 12 lat | Zaleca się stosowanie zawiesiny doustnej |
Pacjenci z niewydolnością nerek (ClCr <30 ml/min) | Dawkę należy zmniejszyć o połowę |
Czas leczenia: zwykle 5-14 dni, w zapaleniu płuc i zatok 6-14 dni.
Zakażenia wywołane przez drobnoustroje z rodzaju Mycobacterium:
Zalecana dawka dla dorosłych: 500 mg 2x/dobę
Leczenie rozsianej postaci zakażenia wywołanego przez kompleks Mycobacterium avium (MAC) u pacjentów z AIDS należy kontynuować dopóki obserwuje się korzystne działanie kliniczne i bakteriologiczne. Klarytromycynę należy stosować w skojarzeniu z innymi lekami działającymi na Mycobacterium.
Zapobieganie zakażeniom wywoływanym przez MAC:
Zalecana dawka dla dorosłych: 500 mg 2x/dobę
Zakażenia Helicobacter pylori:
Zalecane są następujące schematy leczenia:
- Leczenie z zastosowaniem 3 leków:
- Klarytromycyna 500 mg 2x/dobę
- Lanzoprazol 30 mg 2x/dobę
- Amoksycylina 1 g 2x/dobę
- Alternatywny schemat 3-lekowy:
- Klarytromycyna 500 mg 2x/dobę
- Amoksycylina 1 g 2x/dobę
- Omeprazol 20 mg 1x/dobę
- Leczenie z zastosowaniem 2 leków:
- Klarytromycyna 500 mg 3x/dobę
- Omeprazol 40 mg 1x/dobę
- Alternatywny schemat 2-lekowy:
- Klarytromycyna 500 mg 3x/dobę
- Lanzoprazol 60 mg 1x/dobę
W celu całkowitego wyleczenia wrzodu może być konieczne dalsze podawanie leków zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego.
Dawkowanie klarytromycyny zależy od rodzaju i ciężkości zakażenia oraz wieku pacjenta. W większości przypadków stosuje się 250-500 mg 2 razy na dobę. Szczególne schematy dawkowania dotyczą leczenia zakażeń prątkami i eradykacji H. pylori.
Przeciwwskazania
Stosowanie klarytromycyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na antybiotyki z grupy makrolidów lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne leczenie którymkolwiek z następujących leków: astemizol, cyzapryd, pimozyd, terfenadyna (ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca)
- Jednoczesne stosowanie z tikagrelorem lub ranolazyną
- Jednoczesne podawanie alkaloidów sporyszu (np. ergotaminy lub dihydroergotaminy)
- Jednoczesne podawanie doustnych postaci midazolamu
- Pacjenci z wydłużeniem odstępu QT lub zaburzeniami rytmu serca w wywiadzie
- Pacjenci z hipokaliemią
- Jednoczesne stosowanie z lowastatyną lub symwastatyną
- Jednoczesne stosowanie kolchicyny
- Ciężka niewydolność wątroby współistniejąca z niewydolnością nerek
Główne przeciwwskazania do stosowania klarytromycyny obejmują nadwrażliwość na lek, jednoczesne stosowanie niektórych innych leków oraz występowanie określonych zaburzeń kardiologicznych i metabolicznych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania klarytromycyny należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Ciąża, zwłaszcza I trymestr - stosować tylko po wnikliwej ocenie stosunku korzyści do ryzyka
- Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerek
- Niewydolność wątroby - ryzyko zaburzeń czynności wątroby, w tym ciężkiej niewydolności
- Ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit
- Jednoczesne stosowanie z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4
- Jednoczesne stosowanie z lekami ototoksycznymi
- Pacjenci z chorobą wieńcową, ciężką niewydolnością serca, hipomagnezemią, bradykardią
- Pacjenci stosujący jednocześnie leki wydłużające odstęp QT
- Zakażenia wywołane przez Streptococcus pneumoniae oporne na makrolidy
- Zakażenia skóry i tkanek miękkich wywołane przez S. aureus i S. pyogenes potencjalnie oporne na makrolidy
Należy monitorować pacjentów pod kątem:
- Objawów hepatotoksyczności
- Interakcji z innymi lekami
- Wydłużenia odstępu QT
- Objawów miopatii przy jednoczesnym stosowaniu statyn
- Hipoglikemii przy jednoczesnym stosowaniu doustnych leków przeciwcukrzycowych lub insuliny
Stosowanie klarytromycyny wymaga zachowania ostrożności i monitorowania pacjenta, szczególnie w przypadku współistniejących chorób lub jednoczesnego stosowania innych leków. Kluczowe jest monitorowanie czynności wątroby, interakcji lekowych i potencjalnych zaburzeń rytmu serca.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Klarytromycyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, głównie ze względu na hamowanie izoenzymu CYP3A4. Najważniejsze interakcje obejmują:
- Leki przeciwarytmiczne (np. chinidyna, dyzopiramid) - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
- Statyny metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna) - zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy
- Benzodiazepiny (np. midazolam, triazolam) - nasilenie i wydłużenie działania uspokajającego
- Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) - zwiększone ryzyko krwawień
- Digoksyna - zwiększone stężenie digoksyny w surowicy
- Kolchicyna - zwiększone ryzyko toksyczności kolchicyny
- Inhibitory fosfodiesterazy (np. syldenafil) - nasilenie działania
- Teofilina i karbamazepina - zwiększone stężenia w surowicy
- Zydowudyna - zmniejszone wchłanianie zydowudyny
- Ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina - indukcja metabolizmu klarytromycyny
Klarytromycyna wchodzi w liczne i potencjalnie istotne klinicznie interakcje z wieloma lekami. Przed jej zastosowaniem należy dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki i w razie potrzeby zmodyfikować terapię lub monitorować pacjenta.
Wpływ na ciążę i laktację
Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania klarytromycyny w okresie ciąży. Nie zaleca się stosowania w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, bez dokładnego rozważenia stosunku korzyści do ryzyka.
Klarytromycyna przenika do mleka matki. Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania podczas karmienia piersią.
Klarytromycyna powinna być stosowana w ciąży i podczas karmienia piersią tylko w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu/dziecka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane klarytromycyny obejmują:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty
- Zaburzenia smaku
- Bóle głowy
- Bezsenność
- Wysypka skórna
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Rzadsze, ale potencjalnie poważne działania niepożądane to:
- Zaburzenia rytmu serca (wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes)
- Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka)
- Rzekomobłoniaste zapalenie jelit
- Zaburzenia czynności wątroby, w tym niewydolność wątroby
- Rabdomioliza
Klarytromycyna jest ogólnie dobrze tolerowana, ale może powodować szereg działań niepożądanych, w tym niektóre potencjalnie poważne. Pacjenci powinni być monitorowani, szczególnie pod kątem zaburzeń żołądkowo-jelitowych, hepatotoksyczności i reakcji alergicznych.
Przedawkowanie
Przedawkowanie klarytromycyny może prowadzić do nasilonych objawów żołądkowo-jelitowych. W pojedynczych przypadkach obserwowano zaburzenia psychiczne, zachowanie paranoidalne, hipokaliemię i hipoksemię.
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Usunięcie niewchłoniętego leku z przewodu pokarmowego
- Leczenie objawowe i podtrzymujące
- Monitorowanie czynności życiowych i parametrów laboratoryjnych
Hemodializa i dializa otrzewnowa nie są skuteczne w usuwaniu klarytromycyny z organizmu.
Przedawkowanie klarytromycyny wymaga głównie leczenia objawowego i podtrzymującego, gdyż nie ma specyficznego antidotum, a metody pozaustrojowego usuwania leku są nieskuteczne.
Warto zapamiętać
- Klarytromycyna jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania, skutecznym w leczeniu zakażeń dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich oraz w eradykacji H. pylori.
- Lek wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, głównie poprzez hamowanie izoenzymu CYP3A4, co wymaga szczególnej ostrożności przy jego stosowaniu u pacjentów przyjmujących wiele leków.
Mechanizm działania
Klarytromycyna jest półsyntetyczną pochodną erytromycyny A. Jej mechanizm działania polega na:
- Przyłączaniu się do podjednostek 50S rybosomów w komórkach wrażliwych bakterii
- Hamowaniu syntezy białka w komórkach bakteryjnych
Klarytromycyna wykazuje działanie przeciwbakteryjne wobec wielu drobnoustrojów, w tym:
- Bakterii tlenowych i beztlenowych Gram-dodatnich i Gram-ujemnych
- Legionella pneumophila
- Mycoplasma pneumoniae
- Helicobacter pylori
- Drobnoustrojów z rodzaju Mycobacterium
Klarytromycyna nie działa na bakterie z rodziny Enterobacteriaceae, rodzaju Pseudomonas oraz inne Gram-ujemne pałeczki niefermentujące laktozy.
Klarytromycyna jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, szczególnie skutecznym wobec patogenów dróg oddechowych i atypowych. Jej działanie bakteriobójcze wynika z hamowania syntezy białek bakteryjnych.
Skład
1 tabletka powlekana zawiera:
- 250 mg lub 500 mg klarytromycyny (substancja czynna)
- Substancje pomocnicze
Lek dostępny jest w dwóch dawkach, co umożliwia dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta i rodzaju zakażenia.
Taclar®

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia