Eksemestan jest lekiem stosowanym w terapii raka piersi u kobiet po menopauzie. Jego działanie polega na hamowaniu enzymu aromatazy, co prowadzi do zmniejszenia stężenia estrogenów w organizmie. Jest to skuteczna i selektywna metoda leczenia hormonozależnego raka piersi.
Wskazania do stosowania
Eksemestan jest wskazany w następujących przypadkach:
- Leczenie uzupełniające u kobiet po menopauzie z inwazyjnym wczesnym rakiem piersi z obecnością receptorów estrogenowych, po 2-3 latach początkowego leczenia uzupełniającego tamoksyfenem
- Leczenie zaawansowanego raka piersi u kobiet po menopauzie (naturalnej lub wywołanej leczeniem), u których choroba uległa progresji po zastosowaniu terapii przeciwestrogenowej
Należy podkreślić, że eksemestan nie wykazuje skuteczności u pacjentek, u których nie wykryto receptorów estrogenowych w komórkach guza.
Eksemestan jest skuteczną opcją terapeutyczną dla kobiet po menopauzie z hormonozależnym rakiem piersi, zarówno we wczesnym stadium choroby, jak i w przypadku zaawansowanego nowotworu.
Dawkowanie
Grupa pacjentów | Dawkowanie | Czas trwania terapii |
---|---|---|
Dorośli, w tym pacjentki w podeszłym wieku | 1 tabletka 25 mg/dobę, najlepiej po posiłku | Wczesny rak piersi: 5 lat lub do nawrotu guza Zaawansowany rak piersi: do progresji guza |
Nie są wymagane zmiany dawkowania u pacjentek z niewydolnością nerek lub wątroby. Nie zaleca się stosowania leku u dzieci i młodzieży.
Dawkowanie eksemestanu jest proste i nie wymaga modyfikacji w przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby, co ułatwia stosowanie leku u szerokiej grupy pacjentek.
Przeciwwskazania
Eksemestan jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek z pozostałych składników
- Kobiety przed menopauzą
- Ciąża
- Karmienie piersią
Przeciwwskazania do stosowania eksemestanu są ściśle związane z jego mechanizmem działania i profilem bezpieczeństwa, co podkreśla znaczenie dokładnej oceny stanu pacjentki przed rozpoczęciem terapii.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania eksemestanu należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:
- Konieczność potwierdzenia statusu menopauzalnego przed rozpoczęciem leczenia (oznaczenie stężenia LH, FSH i estradiolu)
- Ostrożne stosowanie u pacjentek z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek
- Ryzyko zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zwiększonej częstości złamań
- Konieczność monitorowania gęstości mineralnej kości u pacjentek z osteoporozą lub z grupy wysokiego ryzyka
- Możliwość wystąpienia senności, astenii i zawrotów głowy, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Stosowanie eksemestanu wymaga starannego monitorowania pacjentek, szczególnie w zakresie gęstości mineralnej kości oraz potencjalnych działań niepożądanych wpływających na codzienne funkcjonowanie.
Interakcje lekowe
Eksemestan jest metabolizowany przez cytochrom P-450 (CYP) 3A4 oraz aldoketoreduktazy. Istotne interakcje obejmują:
- Ryfampicyna i inne induktory CYP3A4 (np. leki przeciwdrgawkowe, dziurawiec) mogą zmniejszać skuteczność eksemestanu
- Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym
- Nie należy stosować jednocześnie z lekami zawierającymi estrogeny
Znajomość interakcji lekowych eksemestanu jest kluczowa dla zapewnienia jego skuteczności i bezpieczeństwa terapii, szczególnie u pacjentek przyjmujących wiele leków.
Warto zapamiętać
- Eksemestan jest skuteczny tylko u kobiet po menopauzie z hormonozależnym rakiem piersi
- Lek może powodować zmniejszenie gęstości mineralnej kości, dlatego konieczne jest monitorowanie pacjentek pod kątem osteoporozy
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane eksemestanu obejmują:
- Uderzenia gorąca (22% u pacjentek z wczesnym rakiem piersi, 14% u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi)
- Bóle stawów (18%)
- Zmęczenie (16%)
- Nudności (12% u pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi)
Inne istotne działania niepożądane to: bezsenność, depresja, bóle głowy, zawroty głowy, zwiększona potliwość, wysypka, łysienie, osteoporoza, złamania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
Profil działań niepożądanych eksemestanu jest związany głównie z obniżeniem stężenia estrogenów. Większość działań ma nasilenie łagodne do umiarkowanego, ale niektóre (np. osteoporoza) wymagają szczególnej uwagi i monitorowania.
Mechanizm działania
Eksemestan jest nieodwracalnym steroidowym inhibitorem aromatazy. Jego działanie polega na:
- Hamowaniu konwersji androgenów do estrogenów w tkankach obwodowych
- Zmniejszeniu stężenia estrogenów w surowicy o ponad 90% przy dawce 10-25 mg
- Zmniejszeniu całkowitej aromatyzacji o 98% przy dawce 25 mg/dobę
Eksemestan nie wykazuje aktywności estrogennej ani progestagenowej, a jego wpływ na syntezę kortyzolu i aldosteronu jest minimalny.
Selektywny mechanizm działania eksemestanu pozwala na skuteczne hamowanie produkcji estrogenów bez istotnego wpływu na inne szlaki steroidogenezy, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa leku.
Podsumowanie
Eksemestan jest cennym narzędziem w leczeniu hormonozależnego raka piersi u kobiet po menopauzie. Jego skuteczność, połączona z względnie dobrą tolerancją, czyni go ważną opcją terapeutyczną zarówno w leczeniu uzupełniającym, jak i w przypadku zaawansowanej choroby. Kluczowe znaczenie ma właściwa kwalifikacja pacjentek do leczenia oraz monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie w zakresie gęstości mineralnej kości.
Hormonozależny i HER2-ujemny rak piersi w I rzucie hormonoterapii stosowanej z powodu zaawansowanego nowotworu (możliwe wcześniejsze stosowanie hormonoterapii uzupełniającej wczesnego raka piersi) w przypadkach innych niż w ChPL
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.