Stoperan
Loperamide hydrochloride
Stoperan - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Stoperan jest wskazany w objawowym leczeniu ostrej i przewlekłej biegunki u dorosłych oraz dzieci powyżej 6. roku życia. Lek wykazuje skuteczność zarówno w krótkotrwałych, jak i długotrwałych epizodach biegunkowych.
Należy pamiętać, że leczenie Stoperanem ma charakter wyłącznie objawowy. W przypadkach, gdy możliwe jest ustalenie etiologii biegunki, należy wdrożyć odpowiednie leczenie przyczynowe.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa wiekowa | Biegunka ostra | Biegunka przewlekła | Maksymalna dawka dobowa |
---|---|---|---|
Dorośli i dzieci >12 lat | Początkowo 2 kaps. (4 mg), następnie 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | Początkowo 1 kaps. (2 mg) 2x/dobę, w razie potrzeby do 4-6 kaps. (8-12 mg)/dobę | 8 kaps. (16 mg) |
Dzieci 9-12 lat | 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | 3 kaps. (6 mg) |
Dzieci 6-8 lat | 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | 3 kaps. (6 mg) w biegunce ostrej 2 kaps. (4 mg) w biegunce przewlekłej |
Uwaga: Lek jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 6. roku życia ze względu na postać farmaceutyczną.
U osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, mimo braku danych farmakokinetycznych, zaleca się ostrożność w stosowaniu leku ze względu na zmniejszony metabolizm wątrobowy.
Jeśli biegunka ustąpi po podaniu jednej dawki, nie należy kontynuować stosowania leku.
Przeciwwskazania
Stoperan jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na chlorowodorek loperamidu lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stany, w których spowolnienie perystaltyki jelit może prowadzić do poważnych powikłań (np. niedrożność jelit, megacolon, toksyczne rozszerzenie okrężnicy)
- Ostra czerwonka z krwią w kale i gorączką
- Ostre wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- Rzekomobłoniaste zapalenie jelit (zwłaszcza po antybiotykoterapii)
- Bakteryjne zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy wywołane przez Salmonella, Shigella i Campylobacter
- Dzieci poniżej 6. roku życia
W przypadku wystąpienia zaparć, wzdęć lub objawów niedrożności jelit należy natychmiast przerwać stosowanie leku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas leczenia biegunki Stoperanem należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:
- Konieczność uzupełniania niedoborów wody i elektrolitów, zwłaszcza u dzieci
- Przerwanie leczenia w przypadku braku poprawy w ciągu 48 godzin w ostrej biegunce
- Ostrożne stosowanie u pacjentów z AIDS ze względu na ryzyko toksycznego rozszerzenia okrężnicy
- Zachowanie ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
- Monitorowanie pacjentów pod kątem objawów toksyczności ze strony ośrodkowego układu nerwowego
- Unikanie stosowania u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn ze względu na możliwość wystąpienia zmęczenia, zawrotów głowy lub senności.
Warto zapamiętać
- Stoperan jest lekiem przeciwbiegunkowym o działaniu wyłącznie objawowym.
- Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 16 mg (8 kapsułek), a dla dzieci 6 mg (3 kapsułki).
Interakcje z innymi lekami
Loperamid jest substratem P-glikoproteiny. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami P-glikoproteiny (np. chinidyna, rytonawir) może prowadzić do 2-3 krotnego zwiększenia stężenia loperamidu w osoczu. Kliniczne znaczenie tej interakcji przy stosowaniu zalecanych dawek nie jest do końca poznane.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Nie zaleca się stosowania Stoperanu w I trymestrze ciąży. W II i III trymestrze lek może być stosowany jedynie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Ze względu na przenikanie loperamidu do mleka matki, nie zaleca się stosowania leku w okresie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia żołądka i jelit: zaparcia, nudności, wymioty, wzdęcia, ból brzucha, niestrawność, suchość w jamie ustnej
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle i zawroty głowy, zmęczenie, senność
- Zaburzenia skóry: wysypka, pokrzywka, świąd
Rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny. W pojedynczych przypadkach raportowano niedrożność jelit, toksyczne rozszerzenie okrężnicy oraz zatrzymanie moczu.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego (zaparcia, niedrożność jelit) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zwiększone napięcie mięśniowe, splątanie, senność, depresja oddechowa). Jako antidotum stosuje się nalokson. Ze względu na dłuższy czas działania loperamidu niż naloksonu, pacjenta należy obserwować przez co najmniej 48 godzin.
Mechanizm działania
Loperamid, wiążąc się z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, hamuje uwalnianie acetylocholiny, co prowadzi do zmniejszenia perystaltyki jelit. W efekcie dochodzi do spowolnienia pasażu jelitowego, zmniejszenia częstości wypróżnień oraz zwiększenia resorpcji wody i elektrolitów w jelicie grubym. Początek działania terapeutycznego obserwuje się po 1-3 godzinach od przyjęcia leku.
Skład
Substancją czynną leku jest chlorowodorek loperamidu. Jedna kapsułka twarda zawiera 2 mg chlorowodorku loperamidu.
Stosowanie Stoperanu wymaga uwzględnienia indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta oraz potencjalnych korzyści i ryzyka związanego z leczeniem. W przypadku wątpliwości lub wystąpienia niepokojących objawów, należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.