Stoperan
Loperamide hydrochloride
Stoperan - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Stoperan jest wskazany w objawowym leczeniu ostrej i przewlekłej biegunki u dorosłych oraz dzieci powyżej 6. roku życia. Lek wykazuje skuteczność zarówno w przypadku nagłych epizodów biegunki, jak i w leczeniu przewlekłych zaburzeń wypróżniania o charakterze biegunkowym.
Należy pamiętać, że leczenie Stoperanem ma charakter wyłącznie objawowy. W przypadkach, gdy możliwe jest ustalenie etiologii biegunki, należy rozważyć wdrożenie odpowiedniego leczenia przyczynowego.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa wiekowa | Biegunka ostra | Biegunka przewlekła | Maksymalna dawka dobowa |
---|---|---|---|
Dorośli i dzieci >12 lat | Początkowo 2 kaps. (4 mg), następnie 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | Początkowo 1 kaps. (2 mg) 2x/dobę, w razie potrzeby do 4-6 kaps. (8-12 mg)/dobę | 8 kaps. (16 mg) |
Dzieci 9-12 lat | 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | 3 kaps. (6 mg) |
Dzieci 6-8 lat | 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | 1 kaps. (2 mg) po każdym luźnym stolcu | 3 kaps. (6 mg) - ostra 2 kaps. (4 mg) - przewlekła |
Dawkowanie u osób w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek nie wymaga modyfikacji. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lek należy stosować ostrożnie ze względu na możliwe zmiany w metabolizmie pierwszego przejścia.
Leczenie należy przerwać, gdy biegunka ustąpi po podaniu jednej dawki. W przypadku braku poprawy w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia leczenia ostrej biegunki, należy przerwać podawanie leku i skonsultować się z lekarzem.
Przeciwwskazania
Stosowanie Stoperanu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na loperamidu chlorowodorek lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stany, w których spowolnienie perystaltyki jelit może być niebezpieczne (ryzyko niedrożności jelit, megacolon, megacolon toxicum)
- Niedrożność jelit
- Ostre wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- Ostry rzut krwotocznego zapalenia jelita grubego
- Rzekomobłoniaste zapalenie jelit (zwłaszcza po antybiotykoterapii)
- Ostra czerwonka z krwią w kale i gorączką
- Bakteryjne zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy wywołane przez Salmonella, Shigella i Campylobacter
- Wiek poniżej 6 lat
Leczenie należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia zaparcia, wzdęcia brzucha lub objawów niedrożności jelit.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Stoperanu należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty:
- Konieczność uzupełniania płynów i elektrolitów, zwłaszcza u dzieci
- Ryzyko wystąpienia toksycznego rozszerzenia okrężnicy u pacjentów z AIDS
- Ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
- Możliwość wystąpienia działań niepożądanych ze strony OUN
- Przeciwwskazanie do stosowania u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy
- Konieczność ustalenia przyczyny biegunki przed rozpoczęciem leczenia, zwłaszcza przy obecności gorączki i krwi w kale
- Ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn ze względu na możliwość wystąpienia senności i zawrotów głowy
Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu leku u młodszych dzieci ze względu na większą zmienność odpowiedzi na lek w tej grupie wiekowej.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Loperamid jest substratem P-glikoproteiny. Jednoczesne stosowanie inhibitorów P-glikoproteiny (np. chinidyna, rytonawir) może prowadzić do 2-3 krotnego zwiększenia stężenia loperamidu w osoczu. Kliniczne znaczenie tej interakcji przy stosowaniu zalecanych dawek leku nie zostało jednoznacznie określone.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Nie zaleca się stosowania Stoperanu w I trymestrze ciąży. W II i III trymestrze lek może być stosowany jedynie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Ze względu na przenikanie loperamidu do mleka matki, nie zaleca się stosowania leku w okresie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje alergiczne, w tym ciężkie reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia układu nerwowego: bóle i zawroty głowy, zmęczenie, senność
- Zaburzenia żołądka i jelit: zaparcia, nudności, wymioty, wzdęcia, ból brzucha, niestrawność, suchość w jamie ustnej
- Zaburzenia skóry: wysypka, pokrzywka, świąd
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zatrzymanie moczu
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie powikłania, takie jak niedrożność jelit, toksyczne rozszerzenie okrężnicy czy zespół Stevensa-Johnsona.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego (zaparcia, niedrożność) oraz ośrodkowego układu nerwowego (senność, splątanie, depresja oddechowa). Jako antidotum stosuje się nalokson. Ze względu na dłuższy czas działania loperamidu, pacjenta należy obserwować przez co najmniej 48 godzin po przedawkowaniu.
Mechanizm działania
Loperamid działa poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, co prowadzi do zmniejszenia uwalniania acetylocholiny i hamowania perystaltyki jelit. Efektem jest spowolnienie pasażu jelitowego, zmniejszenie częstości wypróżnień oraz zwiększenie resorpcji wody z jelita grubego. Początek działania terapeutycznego obserwuje się po 1-3 godzinach od przyjęcia leku.
Skład
Jedna kapsułka twarda Stoperanu zawiera 2 mg chlorowodorku loperamidu jako substancję czynną.
Warto zapamiętać
- Stoperan jest lekiem przeciwbiegunkowym o działaniu wyłącznie objawowym, stosowanym u dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia.
- Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz natychmiast przerwać leczenie w przypadku wystąpienia zaparć lub wzdęć.
Stosowanie Stoperanu wymaga starannej oceny stanu klinicznego pacjenta oraz monitorowania pod kątem potencjalnych działań niepożądanych. W przypadku braku poprawy lub pogorszenia stanu pacjenta, należy niezwłocznie zweryfikować diagnozę i rozważyć alternatywne metody leczenia.