Sprycel
Dasatinib
Wskazania
Preparat Sprycel wskazany jest do leczenia dorosłych pacjentów z:
- Noworozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w przewlekłej fazie
- Przewlekłą białaczką szpikową w przewlekłej fazie, w fazie akceleracji lub w fazie przełomu blastycznego w przypadku oporności lub nietolerancji na uprzednie leczenie, w tym leczenie metasulfonianem imatynibu
- Ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) z chromosomem Philadelphia (Ph+) oraz z limfoblastyczną postacią przełomu blastycznego CML, w przypadku oporności lub nietolerancji wcześniejszej terapii
Lek Sprycel wykazuje skuteczność w leczeniu różnych postaci białaczek z obecnością chromosomu Philadelphia, zarówno u pacjentów nowo zdiagnozowanych, jak i opornych na wcześniejsze leczenie.
Dawkowanie
Leczenie powinno być rozpoczęte przez lekarza doświadczonego w rozpoznawaniu i leczeniu białaczki. Zalecane dawkowanie zależy od rodzaju i fazy choroby:
Wskazanie | Zalecana dawka początkowa |
---|---|
Przewlekła faza CML | 100 mg raz na dobę |
Faza akceleracji CML, mieloblastyczna lub limfoblastyczna postać przełomu blastycznego CML, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+ | 140 mg raz na dobę |
Lek podaje się doustnie, o stałej porze rano lub wieczorem. Tabletki należy połykać w całości, nie wolno ich kruszyć ani dzielić.
Modyfikacja dawkowania
Zwiększenie lub zmniejszenie dawki zależy od odpowiedzi na leczenie i tolerancji przez pacjenta. W badaniach klinicznych dopuszczano zwiększenie dawki do 140 mg raz na dobę (przewlekła faza CML) lub 180 mg raz na dobę (zaawansowana faza CML lub Ph+ ALL) u pacjentów bez odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej.
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych, może być konieczne przerwanie leczenia, zmniejszenie dawki lub zakończenie terapii. Szczegółowe zasady modyfikacji dawkowania w zależności od rodzaju i nasilenia działań niepożądanych opisano w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Interakcje lekowe
Dazatynib jest substratem i inhibitorem cytochromu P450 (CYP3A4). Istnieje ryzyko interakcji z innymi lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 lub wpływającymi na jego aktywność:
- Nie zaleca się jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir)
- Należy unikać stosowania silnych induktorów CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna)
- Zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym
Retencja płynów
Stosowanie dazatynibu wiąże się z ryzykiem retencji płynów, w tym wysięku opłucnowego. Pacjentów należy monitorować pod kątem objawów retencji płynów i wdrożyć odpowiednie postępowanie (leki moczopędne, glikokortykosteroidy).
Wydłużenie odstępu QT
Dazatynib może powodować wydłużenie odstępu QT. Należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT lub przyjmujących leki mogące wydłużać odstęp QT.
Krwawienia
Stosowanie dazatynibu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem krwawień, szczególnie u pacjentów z małopłytkowością. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych.
Zaburzenia czynności serca
U pacjentów leczonych dazatynibem obserwowano działania niepożądane związane z sercem, takie jak zastoinowa niewydolność serca czy zawał mięśnia sercowego. Pacjentów z czynnikami ryzyka chorób serca należy uważnie monitorować.
Należy zachować szczególną ostrożność stosując dazatynib u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz u osób w podeszłym wieku.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) związane ze stosowaniem dazatynibu to:
- Zakażenia
- Bóle głowy
- Krwotoki
- Wysięk opłucnowy
- Duszność
- Biegunka, wymioty, nudności, ból brzucha
- Wysypka skórna
- Bóle mięśniowo-szkieletowe
- Retencja płynów, zmęczenie, obrzęki powierzchowne, gorączka
Często obserwowano również zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość) oraz biochemiczne (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych).
Szczegółowy opis działań niepożądanych znajduje się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Wnioski
Dazatynib jest skutecznym lekiem w terapii przewlekłej białaczki szpikowej i ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia. Wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko istotnych działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych i związanych z retencją płynów. Kluczowe znaczenie ma właściwy dobór dawki i jej modyfikacja w zależności od odpowiedzi na leczenie i tolerancji.
Warto zapamiętać
- Dazatynib jest lekiem drugiej generacji stosowanym w leczeniu białaczek Ph+
- Wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem działań niepożądanych
Mechanizm działania
Dazatynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych, w tym kinazy BCR-ABL oraz kinaz z rodziny SRC. Jego działanie polega na:
- Hamowaniu aktywności kinazy BCR-ABL, która jest głównym czynnikiem patogenetycznym w białaczkach Ph+
- Jednoczesnym hamowaniu kinaz z rodziny SRC, co może przełamywać niektóre mechanizmy oporności na imatynib
- Hamowaniu innych kinaz onkogennych (c-KIT, kinazy receptora efryny, receptor PDGFβ)
Dazatynib wykazuje aktywność zarówno wobec nieaktywnej, jak i aktywnej postaci kinazy BCR-ABL. Dzięki temu może być skuteczny również u pacjentów z mutacjami domeny kinazowej BCR-ABL powodującymi oporność na imatynib.
Wnioski
Mechanizm działania dazatynibu sprawia, że jest on skutecznym lekiem w terapii białaczek Ph+, również u pacjentów opornych na leczenie imatynibem. Wielokierunkowe działanie na różne kinazy może jednak wiązać się z szerszym spektrum działań niepożądanych w porównaniu do bardziej selektywnych inhibitorów.