Shingrix
Herpes zoster vaccine (recombinant, adjuvanted)
Shingrix - szczepionka przeciw półpaścowi
Wskazania do stosowania
Szczepionka Shingrix jest wskazana do profilaktyki półpaśca (herpes zoster, HZ) oraz neuralgii półpaścowej (PHN) u następujących grup pacjentów:
- Osoby w wieku 50 lat i starsze
- Osoby w wieku 18 lat i starsze o zwiększonym ryzyku zachorowania na półpasiec
Należy stosować szczepionkę zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.
Shingrix nie jest przeznaczony do zapobiegania ospie wietrznej jako pierwotnej infekcji wirusem VZV.
Schemat dawkowania
Grupa pacjentów | Dawkowanie | Odstęp między dawkami |
---|---|---|
Schemat podstawowy | 2 dawki po 0,5 ml | 2 miesiące |
Schemat elastyczny | 2 dawki po 0,5 ml | 2-6 miesięcy |
Pacjenci z niedoborem odporności | 2 dawki po 0,5 ml | 1-2 miesiące |
Szczepionkę podaje się domięśniowo, najlepiej w mięsień naramienny. Nie określono konieczności podawania dawek przypominających po szczepieniu podstawowym.
Szczepionka może być podawana osobom wcześniej zaszczepionym żywą atenuowaną szczepionką przeciw półpaścowi, zgodnie z tym samym schematem.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek substancję pomocniczą szczepionki.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Identyfikowalność: W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu.
Anafilaksja: Należy zapewnić możliwość odpowiedniego leczenia i nadzoru na wypadek wystąpienia reakcji anafilaktycznej po szczepieniu.
Odroczenie szczepienia: Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ciężką chorobą przebiegającą z gorączką. Łagodne infekcje nie są przeciwwskazaniem.
Skuteczność: Ochronna odpowiedź immunologiczna może nie wystąpić u wszystkich zaszczepionych.
Droga podania: Szczepionki nie należy podawać donaczyniowo ani śródskórnie. Podawanie podskórne nie jest zalecane i może prowadzić do nasilenia przejściowych reakcji miejscowych.
Zaburzenia krzepnięcia: Ostrożność zalecana u osób z trombocytopenią lub innymi zaburzeniami krzepnięcia ze względu na ryzyko krwawienia po podaniu domięśniowym.
Omdlenia: Może wystąpić krótkotrwała utrata przytomności jako reakcja psychogenna na wkłucie igły. Należy być przygotowanym na taką sytuację.
Zespół Guillain-Barré: Obserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu Guillain-Barré u osób ≥65 lat w okresie 42 dni po szczepieniu (szacunkowo 3 dodatkowe przypadki na milion dawek).
Zamienność szczepionek: Brak danych uzasadniających zastąpienie dawki Shingrix dawką innej szczepionki przeciw półpaścowi.
Stosowanie u osób po przebytym półpaścu: Dostępne są ograniczone dane. Decyzję o szczepieniu należy podejmować indywidualnie.
Zawartość sodu i potasu: Szczepionka zawiera mniej niż 1 mmol sodu i potasu na dawkę, uznaje się ją za "wolną od sodu" i "wolną od potasu".
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów: Szczepionka może mieć niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn w okresie 2-3 dni po szczepieniu ze względu na możliwe zmęczenie i złe samopoczucie.
Warto zapamiętać
- Shingrix jest wskazany do profilaktyki półpaśca u osób ≥50 lat oraz osób ≥18 lat o zwiększonym ryzyku
- Schemat szczepienia obejmuje 2 dawki podawane domięśniowo w odstępie 2-6 miesięcy
Interakcje
Shingrix może być podawany równocześnie z następującymi szczepionkami (w różne miejsca wstrzyknięcia):
- Inaktywowana szczepionka przeciw grypie sezonowej bez adiuwantu
- 23-walentna polisacharydowa szczepionka przeciwko pneumokokom (PPV23)
- 13-walentna skoniugowana szczepionka przeciw pneumokokom (PCV13)
- Szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (bezkomórkowa) o zmniejszonej zawartości antygenów (dTpa)
Badania wykazały, że odpowiedzi immunologiczne na równocześnie podawane szczepionki pozostały bez zmian, z wyjątkiem obniżonego stężenia przeciwciał dla pertaktyny przy równoczesnym podaniu z dTpa. Znaczenie kliniczne tej obserwacji nie jest znane.
Działania niepożądane w postaci gorączki i dreszczy występowały częściej przy równoczesnym podaniu z PPV23.
Równoczesne stosowanie z innymi szczepionkami nie jest zalecane z uwagi na brak danych.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Ciąża: Brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu. Jako środek ostrożności zaleca się unikanie stosowania szczepionki podczas ciąży.
Karmienie piersią: Nie przeprowadzono badań wpływu na dzieci karmione piersią. Nie wiadomo, czy szczepionka przenika do mleka ludzkiego.
Płodność: Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu na płodność.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane u osób ≥50 lat:
- Ból w miejscu wstrzyknięcia (68,1%, silny u 3,8%)
- Ból mięśni (32,9%, silny u 2,9%)
- Uczucie zmęczenia (32,2%, nasilone u 3%)
- Ból głowy (26,3%, silny u 1,9%)
Większość działań niepożądanych trwała 2-3 dni, a silne objawy 1-2 dni. U pacjentów z upośledzoną odpornością profil bezpieczeństwa był podobny. Młodsze grupy wiekowe częściej doświadczały niektórych działań niepożądanych.
Inne zgłaszane działania niepożądane obejmowały: uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, reakcje nadwrażliwości, objawy żołądkowo-jelitowe, ból stawów, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, dreszcze, gorączkę, świąd w miejscu wstrzyknięcia i złe samopoczucie.
Mechanizm działania
Shingrix łączy antygen swoisty dla wirusa VZV (glikoproteina E) z systemem adiuwantowym AS01B, wywołując specyficzną odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. AS01B aktywuje wrodzony układ odpornościowy, co prowadzi do wytworzenia gE-swoistych limfocytów T CD4+ i przeciwciał.
Skład
Jedna dawka (0,5 ml) po rekonstytucji zawiera:
- 50 µg glikoproteiny E (antygen wirusa Varicella zoster)
- Adiuwant AS01B zawierający:
- 50 µg ekstraktu Quillaja saponaria Molina, frakcja 21 (QS-21)
- 50 µg 3-O-deacylo-4'-monofosforylolipidu A (MPL) z Salmonella minnesota
Szczepionka Shingrix stanowi skuteczne narzędzie w profilaktyce półpaśca i jego powikłań, szczególnie u osób starszych i z grup zwiększonego ryzyka. Należy jednak pamiętać o możliwych działaniach niepożądanych i stosować ją zgodnie z zaleceniami.