Setaloft
Sertraline
Wskazania
Sertralina jest wskazana w leczeniu następujących zaburzeń psychicznych:
- Duże epizody depresyjne
- Zapobieganie nawrotom dużych epizodów depresyjnych
- Zaburzenie lękowe z napadami lęku (z agorafobią lub bez)
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (ZO-K) u dorosłych i dzieci 6-17 lat
- Fobia społeczna
- Zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD)
Szeroki zakres wskazań świadczy o wszechstronnym działaniu sertraliny w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych, zarówno u dorosłych jak i u dzieci powyżej 6 roku życia w przypadku ZO-K.
Dawkowanie
Leczenie początkowe
Wskazanie | Dawka początkowa |
---|---|
Zaburzenia depresyjne i ZO-K | 50 mg/dobę |
Zaburzenie lękowe, PTSD, fobia społeczna | 25 mg/dobę, po 1 tygodniu zwiększenie do 50 mg/dobę |
Dawkowanie początkowe zależy od wskazania. Niższa dawka początkowa w zaburzeniach lękowych ma na celu zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych na początku terapii.
Dostosowanie dawki
Dawka może być zwiększana stopniowo o 50 mg w odstępach co najmniej tygodniowych, do maksymalnie 200 mg/dobę. Zmiany dawki nie należy wykonywać częściej niż raz na tydzień ze względu na długi okres półtrwania sertraliny (ponad 24h).
Początek działania leczniczego może nastąpić w ciągu 7 dni, ale pełny efekt terapeutyczny osiągany jest zazwyczaj po dłuższym okresie leczenia, zwłaszcza w ZO-K.
Leczenie podtrzymujące
W terapii długoterminowej należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę. W zapobieganiu nawrotom depresji zalecana dawka jest zazwyczaj taka sama jak w leczeniu ostrej fazy. Pacjenci z depresją powinni być leczeni co najmniej 6 miesięcy.
W zaburzeniach lękowych i ZO-K należy regularnie oceniać potrzebę kontynuacji leczenia, gdyż nie wykazano skuteczności w zapobieganiu nawrotom.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży z ZO-K
- 13-17 lat: dawka początkowa 50 mg raz/dobę
- 6-12 lat: dawka początkowa 25 mg raz/dobę, po tygodniu można zwiększyć do 50 mg
Dawka może być zwiększana o 50 mg co kilka tygodni do maksymalnie 200 mg/dobę. Należy uwzględnić mniejszą masę ciała dzieci przy zwiększaniu dawki powyżej 50 mg.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
- Pacjenci w podeszłym wieku: ostrożne dobieranie dawki ze względu na ryzyko hiponatremii
- Pacjenci z chorobą wątroby: stosowanie mniejszych dawek lub rzadsze podawanie
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: nie ma potrzeby modyfikacji dawkowania
Należy unikać nagłego przerywania leczenia. Przy kończeniu terapii dawkę należy zmniejszać stopniowo przez 1-2 tygodnie, aby zminimalizować ryzyko objawów odstawiennych.
Warto zapamiętać
- Sertralina wykazuje skuteczność w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych, w tym depresji, lęku i ZO-K
- Dawkowanie należy dostosowywać indywidualnie, zwiększając dawkę stopniowo co najmniej co tydzień
Sposób podawania
Sertralinę należy podawać raz na dobę, rano lub wieczorem. Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków.
Taki schemat dawkowania ułatwia przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjenta. Możliwość przyjmowania leku o dowolnej porze dnia i niezależnie od posiłków zwiększa elastyczność stosowania.
Przeciwwskazania
Stosowanie sertraliny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na sertralinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie z nieodwracalnymi inhibitorami MAO
- Jednoczesne stosowanie z pimozydem
Szczególnie istotne jest unikanie łączenia sertraliny z inhibitorami MAO i pimozydem ze względu na ryzyko poważnych interakcji, w tym zespołu serotoninowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zespół serotoninowy
Podczas stosowania sertraliny istnieje ryzyko rozwoju potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego (ZS), zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych. Objawy ZS obejmują: pobudzenie, drżenie, hipertermię, zaburzenia świadomości.
Zmiany terapii
Należy zachować ostrożność przy zmianie leczenia z innych leków przeciwdepresyjnych na sertralinę, szczególnie w przypadku leków długo działających jak fluoksetyna.
Mania/hipomania
U pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową sertralina może wywołać epizod maniakalny. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów z wywiadem manii/hipomanii.
Napady padaczkowe
Sertralina może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność u pacjentów z padaczką i przerwać leczenie w razie wystąpienia napadów.
Samobójstwa
Istnieje zwiększone ryzyko zachowań samobójczych, zwłaszcza na początku terapii. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów, szczególnie z grupy wysokiego ryzyka.
Krwawienia
Sertralina może zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na hemostazę (np. NLPZ, leki przeciwpłytkowe).
Hiponatremia
Podczas leczenia sertraliną może wystąpić hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Należy monitorować stężenie sodu u pacjentów z grupy ryzyka.
Objawy odstawienne
Nagłe przerwanie leczenia sertraliną może powodować objawy odstawienne. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przy kończeniu terapii.
Powyższe ostrzeżenia podkreślają konieczność ścisłego monitorowania pacjentów podczas terapii sertraliną, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia i przy modyfikacji dawkowania. Lekarz powinien być czujny na potencjalne działania niepożądane i interakcje lekowe.
Interakcje
Przeciwwskazane połączenia lekowe
- Nieodwracalne inhibitory MAO - ryzyko zespołu serotoninowego
- Pimozyd - zwiększone stężenie pimozydu w osoczu
Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu
- Inne leki serotoninergiczne (np. tryptany, tramadol) - zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego
- Leki wpływające na hemostazę (np. warfaryna, NLPZ) - zwiększone ryzyko krwawień
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) - sertralina może zwiększać ich stężenie
- Fenytoina - możliwe zmiany stężenia fenytoiny, konieczne monitorowanie
Inne istotne interakcje
- Sok grejpfrutowy - może zwiększać stężenie sertraliny, należy unikać
- Alkohol - nie zaleca się spożywania podczas leczenia sertraliną
Znajomość potencjalnych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania sertraliny. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować wszystkie przyjmowane przez pacjenta leki przed włączeniem sertraliny do terapii.
Ciąża i laktacja
Stosowanie sertraliny w ciąży nie jest zalecane, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Sertralina może powodować objawy odstawienne u noworodków, których matki przyjmowały lek w późnym okresie ciąży. Istnieje również zwiększone ryzyko przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków.
Sertralina przenika do mleka matki w niewielkich ilościach. Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania leku, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka.
Decyzja o stosowaniu sertraliny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podejmowana indywidualnie, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane sertraliny obejmują:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, suchość w ustach)
- Zaburzenia snu (bezsenność, senność)
- Zawroty głowy
- Bóle głowy
- Zaburzenia seksualne (opóźniony wytrysk, zaburzenia erekcji)
- Zmęczenie
Rzadsze, ale potencjalnie poważne działania niepożądane to:
- Zespół serotoninowy
- Zaburzenia krwawienia
- Hiponatremia
- Napady padaczkowe
- Reakcje skórne (w tym zespół Stevens-Johnsona)
Lekarz powinien poinformować pacjenta o możliwych działaniach niepożądanych i zalecić zgłaszanie wszelkich niepokojących objawów. Większość działań niepożądanych ma charakter przejściowy i ustępuje w trakcie kontynuacji leczenia.
Przedawkowanie
Sertralina ma stosunkowo duży margines bezpieczeństwa w przypadku przedawkowania. Objawy przedawkowania mogą obejmować:
- Senność
- Nudności i wymioty
- Tachykardię
- Drżenia
- Pobudzenie
- Zawroty głowy
W ciężkich przypadkach może wystąpić śpiączka. Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Należy monitorować czynność serca (ryzyko wydłużenia odstępu QT). Nie ma swoistej odtrutki dla sertraliny.
W przypadku podejrzenia przedawkowania pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza lub szpitala.
Mechanizm działania
Sertralina jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Hamuje wychwyt serotoniny w synapsach, zwiększając jej stężenie w szczelinie synaptycznej. Ma bardzo słaby wpływ na wychwyt noradrenaliny i dopaminy.
Zwiększenie przekaźnictwa serotoninergicznego w mózgu prowadzi do złagodzenia objawów depresji, lęku i innych zaburzeń psychicznych. Efekt terapeutyczny rozwija się stopniowo w ciągu kilku tygodni leczenia.
Skład
Substancją czynną leku jest chlorowodorek sertraliny. Jedna tabletka powlekana zawiera 50 mg lub 100 mg chlorowodorku sertraliny.
Znajomość składu leku jest istotna w kontekście potencjalnych reakcji alergicznych na substancję czynną lub pomocnicze.
Sertralina jest skutecznym i szeroko stosowanym lekiem przeciwdepresyjnym. Jej stosowanie wymaga jednak ścisłego nadzoru lekarskiego, szczególnie na początku terapii i przy modyfikacji dawkowania. Kluczowe jest monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych i interakcji lekowych.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia