Setaloft
Sertraline
Wskazania do stosowania
Setaloft (sertralina) jest wskazany w leczeniu następujących zaburzeń psychicznych:
- Duże epizody depresyjne
- Zapobieganie nawrotom dużych epizodów depresyjnych
- Zaburzenie lękowe z napadami lęku (z agorafobią lub bez)
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (ZO-K) u dorosłych i dzieci 6-17 lat
- Fobia społeczna
- Zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD)
Sertralina wykazuje skuteczność w leczeniu wymienionych zaburzeń psychicznych poprzez selektywne hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie początkowe
Wskazanie | Dawka początkowa |
---|---|
Zaburzenia depresyjne i ZO-K | 50 mg/dobę |
Zaburzenie lękowe, PTSD, fobia społeczna | 25 mg/dobę, po 1 tygodniu zwiększenie do 50 mg/dobę |
Dawkowanie początkowe u dzieci i młodzieży z ZO-K: 6-12 lat - 25 mg/dobę, 13-17 lat - 50 mg/dobę.
Dostosowanie dawki
Dawkę można zwiększać stopniowo o 50 mg w odstępach co najmniej tygodniowych, do maksymalnie 200 mg/dobę. Zmiany dawki nie należy wykonywać częściej niż raz na tydzień ze względu na długi okres półtrwania sertraliny.
U pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami wątroby lub nerek należy zachować ostrożność przy doborze dawki. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie należy stosować sertraliny.
Czas trwania leczenia
W leczeniu depresji zaleca się kontynuowanie terapii przez co najmniej 6 miesięcy po ustąpieniu objawów. W zaburzeniach lękowych i ZO-K należy regularnie oceniać potrzebę kontynuowania leczenia.
Sposób podawania
Setaloft należy przyjmować doustnie raz na dobę, rano lub wieczorem, niezależnie od posiłków.
Warto zapamiętać
- Nie należy nagle przerywać leczenia sertraliną - dawkę trzeba zmniejszać stopniowo przez 1-2 tygodnie
- Pełny efekt terapeutyczny może wystąpić po kilku tygodniach leczenia, zwłaszcza w ZO-K
Stopniowe zwiększanie dawki i powolne odstawianie leku minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i objawów odstawiennych. Należy monitorować pacjenta pod kątem poprawy klinicznej i dostosowywać dawkę w razie potrzeby.
Przeciwwskazania
Stosowanie sertraliny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na sertralinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie z nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)
- Jednoczesne stosowanie z pimozydem
Nie wolno rozpoczynać leczenia sertraliną przez co najmniej 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnych IMAO. Leczenie sertraliną należy przerwać na co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem terapii IMAO.
Przeciwwskazania wynikają z ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego oraz interakcji farmakokinetycznych. Należy zachować szczególną ostrożność przy zmianie leczenia między sertraliną a innymi lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zespół serotoninowy
Podczas stosowania sertraliny, zwłaszcza w skojarzeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, może wystąpić potencjalnie zagrażający życiu zespół serotoninowy. Objawy obejmują: pobudzenie, halucynacje, utratę koordynacji, przyspieszoną czynność serca, wahania ciśnienia krwi, nudności, wymioty, biegunkę. W razie podejrzenia zespołu serotoninowego należy natychmiast przerwać leczenie.
Przełączanie leków przeciwdepresyjnych
Należy zachować ostrożność przy zmianie leczenia z innych leków przeciwdepresyjnych na sertralinę. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki poprzedniego leku przed włączeniem sertraliny.
Mania/hipomania
U pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową sertralina może wywołać epizod maniakalny. Należy ściśle monitorować pacjentów pod kątem objawów manii/hipomanii.
Napady drgawkowe
Sertralina może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność u pacjentów z padaczką w wywiadzie.
Samobójstwo/myśli samobójcze
Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych i zachowań samobójczych. Ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania remisji. Pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianach dawki, należy ściśle monitorować pod kątem pogorszenia stanu klinicznego i pojawienia się myśli samobójczych.
Krwawienia
Sertralina może zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na hemostazę (np. NLPZ, leki przeciwpłytkowe). Należy zachować ostrożność u pacjentów ze skłonnością do krwawień.
Hiponatremia
Stosowanie sertraliny może prowadzić do hiponatremii, szczególnie u osób starszych. Należy monitorować stężenie sodu u pacjentów z grupy ryzyka.
Wymienione ostrzeżenia wymagają ścisłego monitorowania pacjentów i odpowiedniego postępowania klinicznego w celu minimalizacji ryzyka poważnych działań niepożądanych podczas terapii sertraliną.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Przeciwwskazane połączenia lekowe
- Nieodwracalne inhibitory MAO - ryzyko zespołu serotoninowego
- Pimozyd - zwiększone stężenie pimozydu w osoczu
Niezalecane połączenia
- Leki wpływające na układ serotoninergiczny (np. tramadol, tryptany) - zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego
- Sok grejpfrutowy - może zwiększać stężenie sertraliny w osoczu
Połączenia wymagające ostrożności
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) - sertralina może hamować ich metabolizm
- Warfaryna - możliwe wydłużenie czasu protrombinowego
- Lit - ryzyko nasilenia działań niepożądanych
- Fenytoina - możliwe zmiany stężenia fenytoiny w osoczu
- Leki wpływające na hemostazę - zwiększone ryzyko krwawień
Przy stosowaniu sertraliny w skojarzeniu z wymienionymi lekami należy zachować szczególną ostrożność, monitorować pacjenta i w razie potrzeby dostosować dawkowanie. Kluczowe jest unikanie jednoczesnego stosowania leków zwiększających ryzyko zespołu serotoninowego.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża
Nie zaleca się stosowania sertraliny w czasie ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Stosowanie w III trymestrze może wiązać się z ryzykiem wystąpienia zespołu odstawienia u noworodka oraz przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodków.
Karmienie piersią
Sertralina przenika do mleka matki. Nie zaleca się stosowania podczas karmienia piersią, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka.
Płodność
Badania na zwierzętach wykazały wpływ sertraliny na parametry nasienia. W pojedynczych przypadkach u ludzi stosujących niektóre leki z grupy SSRI obserwowano wpływ na jakość nasienia.
Decyzję o stosowaniu sertraliny u kobiet w ciąży lub karmiących piersią należy podejmować indywidualnie, rozważając korzyści i ryzyko. Konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu zdrowia matki i dziecka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane sertraliny (występujące u >1/10 pacjentów) to:
- Nudności
- Zaburzenia erekcji
- Zaburzenia wytrysku
- Biegunka
- Suchość w jamie ustnej
- Senność
- Zawroty głowy
- Bezsenność
- Bóle głowy
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (wymioty, bóle brzucha, zaparcia)
- Zaburzenia psychiatryczne (lęk, pobudzenie, zmniejszenie libido)
- Zaburzenia układu nerwowego (drżenie, parestezje)
- Zaburzenia seksualne
- Zwiększona potliwość
- Zmęczenie
Rzadziej mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak zespół serotoninowy, napady drgawkowe, mania/hipomania, myśli samobójcze, zaburzenia czynności wątroby czy ciężkie reakcje skórne.
Należy poinformować pacjenta o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi. Większość objawów ma charakter przejściowy i ustępuje w trakcie kontynuacji leczenia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania sertraliny mogą obejmować:
- Senność
- Nudności i wymioty
- Tachykardię
- Drżenia
- Pobudzenie
- Zawroty głowy
W ciężkich przypadkach może wystąpić śpiączka, wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca. Nie istnieje swoista odtrutka dla sertraliny.
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Zapewnienie drożności dróg oddechowych i odpowiedniej wentylacji
- Monitorowanie czynności serca (EKG) i podstawowych parametrów życiowych
- Podanie węgla aktywowanego
- Leczenie objawowe i podtrzymujące
Ze względu na dużą objętość dystrybucji sertraliny, wymuszona diureza, dializa czy hemoperfuzja prawdopodobnie nie będą skuteczne. W każdym przypadku przedawkowania konieczne jest intensywne postępowanie medyczne.
Właściwości farmakologiczne
Sertralina jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Wykazuje silne i swoiste hamowanie neuronalnego wychwytu serotoniny, z minimalnym wpływem na wychwyt noradrenaliny i dopaminy. Mechanizm działania przeciwdepresyjnego polega na wzmocnieniu przekaźnictwa serotoninergicznego w ośrodkowym układzie nerwowym.
Sertralina nie wykazuje powinowactwa do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, GABA-ergicznych, dopaminergicznych, histaminergicznych, serotoninergicznych czy adrenergicznych, co przyczynia się do korzystnego profilu działań niepożądanych.
Początek działania przeciwdepresyjnego obserwuje się zwykle po 1-2 tygodniach leczenia, natomiast pełny efekt terapeutyczny występuje po 2-4 tygodniach. W leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego poprawa może nastąpić później.
Dane farmaceutyczne
Setaloft dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 50 mg lub 100 mg chlorowodorku sertraliny. Substancją czynną jest chlorowodorek sertraliny. Tabletki zawierają laktozę jako substancję pomocniczą.
Lek należy przechowywać w temperaturze poniżej 30°C, w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Nie stosować po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia