Sastium
Sertraline
Wskazania do stosowania
Sertralina jest wskazana w leczeniu:
- epizodów dużej depresji
- zapobieganiu nawrotowi epizodów dużej depresji
- lęku napadowego z towarzyszącą (lub nie) agorafobią
- zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (ZO-K) u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat
- zespołu lęku społecznego
- zespołu lęku pourazowego (PTSD)
Sertralina wykazuje skuteczność w leczeniu szerokiego spektrum zaburzeń psychicznych, co czyni ją wszechstronnym lekiem przeciwdepresyjnym i przeciwlękowym.
Dawkowanie i sposób podawania
Początek leczenia
Depresja i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: Leczenie należy rozpocząć od dawki 50 mg/dobę.
Lęk napadowy, PTSD i zespół lęku społecznego: Leczenie należy rozpocząć od dawki 25 mg/dobę. Po tygodniu dawkę należy zwiększyć do 50 mg raz na dobę.
Zwiększanie dawki
U pacjentów niereagujących na dawkę 50 mg można ją zwiększać w odstępach co najmniej tygodniowych o 50 mg, aż do maksymalnej dawki 200 mg/dobę. Ze względu na 24-godzinny okres półtrwania sertraliny, nie należy zmieniać dawkowania częściej niż raz na tydzień.
Leczenie podtrzymujące
W okresie długotrwałego leczenia podtrzymującego dawkowanie powinno być utrzymane na najniższym skutecznym poziomie, a następnie dostosowywane w zależności od potrzeb pacjenta.
W przypadku depresji zaleca się leczenie przez co najmniej 6 miesięcy, aby upewnić się, że objawy choroby ustąpiły.
Stosowanie u dzieci i młodzieży z ZO-K
Wiek | Dawka początkowa | Dawka maksymalna |
---|---|---|
13-17 lat | 50 mg raz/dobę | 200 mg/dobę |
6-12 lat | 25 mg raz/dobę | 200 mg/dobę |
U dzieci należy zachować ostrożność przy zwiększaniu dawki powyżej 50 mg ze względu na mniejszą masę ciała w porównaniu z dorosłymi.
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku sertralinę należy stosować ostrożnie ze względu na zwiększone ryzyko hiponatremii.
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością wątroby
U pacjentów z niewydolnością wątroby sertralinę należy stosować ostrożnie, w mniejszych dawkach lub z mniejszą częstością. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
Stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest wymagane dostosowanie dawki.
Sertralinę należy przyjmować raz na dobę, rano lub wieczorem, niezależnie od posiłków. Należy unikać nagłego odstawienia leku - dawkę należy zmniejszać stopniowo przez okres co najmniej 1-2 tygodni.
Warto zapamiętać
- Sertralina jest skuteczna w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych i obsesyjno-kompulsyjnych
- Dawkowanie należy dostosowywać indywidualnie, zwiększając dawkę stopniowo co najmniej tydzień
Przeciwwskazania
Stosowanie sertraliny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na sertralinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie nieodwracalnych inhibitorów MAO
- Jednoczesne stosowanie pimozydu
Należy zachować szczególną ostrożność przy zmianie leczenia z inhibitorów MAO na sertralinę i odwrotnie, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zespół serotoninowy
Istnieje ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego lub złośliwego zespołu neuroleptycznego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych. Pacjentów należy ściśle obserwować pod kątem objawów tych zespołów.
Zmiany nastroju i myśli samobójcze
U pacjentów z depresją może wystąpić nasilenie myśli samobójczych, szczególnie na początku leczenia. Pacjenci wymagają ścisłej obserwacji w tym okresie. Ryzyko to dotyczy również innych zaburzeń psychicznych leczonych sertraliną.
Aktywacja manii/hipomanii
U niewielkiego odsetka pacjentów leczonych sertraliną mogą wystąpić objawy manii lub hipomanii. Należy zachować ostrożność u pacjentów z epizodami manii w wywiadzie.
Napady padaczkowe
Sertralina może obniżać próg drgawkowy. Należy unikać jej stosowania u pacjentów z niestabilną padaczką, a pacjentów z kontrolowaną padaczką uważnie monitorować.
Krwawienia
Stosowanie sertraliny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem krwawień, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na krzepliwość krwi.
Hiponatremia
Podczas leczenia sertraliną może wystąpić hiponatremia, szczególnie u osób w podeszłym wieku.
Należy zachować ostrożność stosując sertralinę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, cukrzycą, ryzykiem wydłużenia odstępu QT oraz u dzieci i młodzieży.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Sertralina wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Inhibitory MAO - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Pimozyd - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Leki wpływające na układ serotoninergiczny (np. tramadol, tryptany) - zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko arytmii
- Warfaryna - może nasilać działanie przeciwzakrzepowe
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. niektóre leki przeciwarytmiczne) - sertralina może zwiększać ich stężenie
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu sertraliny z wymienionymi lekami oraz monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Nie zaleca się stosowania sertraliny w czasie ciąży, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Stosowanie w III trymestrze ciąży wiąże się z ryzykiem wystąpienia zespołu odstawienia u noworodka.
Sertralina przenika do mleka matki. Nie zaleca się stosowania podczas karmienia piersią, chyba że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka.
Dotychczas nie zaobserwowano istotnego wpływu sertraliny na płodność u ludzi, jednak badania na zwierzętach wykazały pewien wpływ na parametry nasienia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane sertraliny to:
- Nudności (bardzo często)
- Zaburzenia seksualne, w tym zaburzenia wytrysku u mężczyzn (bardzo często)
- Biegunka, suchość w ustach (bardzo często)
- Zmęczenie, bezsenność (bardzo często)
- Zawroty głowy, bóle głowy (bardzo często)
- Drżenie, pobudzenie, lęk (często)
Mogą również wystąpić inne działania niepożądane, w tym ciężkie, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, krwawienia czy hiponatremia. Pacjentów należy poinformować o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi.
Przedawkowanie
Przedawkowanie sertraliny może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym zgonu. Objawy przedawkowania obejmują:
- Senność
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Tachykardię
- Drżenia
- Pobudzenie
- Zawroty głowy
- Wydłużenie odstępu QT
W przypadku przedawkowania należy zastosować intensywne leczenie objawowe i podtrzymujące, monitorować czynność serca i podstawowe parametry życiowe. Można rozważyć podanie węgla aktywowanego.
Mechanizm działania
Sertralina jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Hamuje wychwyt serotoniny w synapsach nerwowych, co prowadzi do zwiększenia stężenia serotoniny w szczelinie synaptycznej. Efektem tego jest nasilenie przekaźnictwa serotoninergicznego w mózgu, co przyczynia się do działania przeciwdepresyjnego i przeciwlękowego.
Sertralina wykazuje bardzo słaby wpływ na wychwyt noradrenaliny i dopaminy. Nie wpływa istotnie na receptory muskarynowe, histaminowe, GABA-ergiczne czy benzodiazepinowe.
Długotrwałe stosowanie sertraliny prowadzi do zmniejszenia liczby i wrażliwości receptorów noradrenergicznych w mózgu, co może przyczyniać się do jej działania terapeutycznego.
Właściwości farmakokinetyczne
Sertralina charakteryzuje się następującymi właściwościami farmakokinetycznymi:
- Dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego
- Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 4-6 godzinach od podania
- Wiąże się w wysokim stopniu z białkami osocza (około 98%)
- Metabolizowana jest głównie w wątrobie przez enzymy cytochromu P450
- Okres półtrwania wynosi około 24-26 godzin
- Wydalana jest głównie z moczem w postaci metabolitów
U pacjentów z niewydolnością wątroby okres półtrwania sertraliny może być wydłużony, co uzasadnia konieczność ostrożnego stosowania i modyfikacji dawkowania w tej grupie pacjentów.
Warto zapamiętać
- Sertralina jest metabolizowana w wątrobie, dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów z niewydolnością wątroby
- Długi okres półtrwania (24-26 godzin) umożliwia stosowanie leku raz na dobę
Sertralina jest skutecznym i wszechstronnym lekiem przeciwdepresyjnym i przeciwlękowym. Jej stosowanie wymaga jednak uwzględnienia potencjalnych działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami. Kluczowe znaczenie ma indywidualne dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta, szczególnie w początkowym okresie leczenia.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia