Sastium
Sertraline
Wskazania do stosowania
Sertralina jest wskazana w leczeniu:
- Epizodów dużej depresji
- Zapobieganiu nawrotom epizodów dużej depresji
- Lęku napadowego z towarzyszącą (lub nie) agorafobią
- Zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (ZO-K) u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat
- Zespołu lęku społecznego
- Zespołu lęku pourazowego (PTSD)
Sertralina wykazuje skuteczność w leczeniu szerokiego spektrum zaburzeń psychicznych, od depresji po różne rodzaje zaburzeń lękowych. Jest to lek pierwszego wyboru w wielu wskazaniach psychiatrycznych.
Dawkowanie i sposób podawania
Początek leczenia
Wskazanie | Dawka początkowa |
---|---|
Depresja i ZO-K | 50 mg/dobę |
Lęk napadowy, PTSD, zespół lęku społecznego | 25 mg/dobę, po tygodniu zwiększenie do 50 mg/dobę |
Dawkowanie początkowe ma na celu zminimalizowanie działań niepożądanych charakterystycznych dla początkowej fazy leczenia.
Zwiększanie dawki
U pacjentów niereagujących na dawkę 50 mg można ją zwiększać o 50 mg co najmniej raz na tydzień, do maksymalnej dawki 200 mg/dobę. Ze względu na 24-godzinny okres półtrwania sertraliny, nie należy zmieniać dawkowania częściej niż raz na tydzień.
Leczenie podtrzymujące
W okresie długotrwałego leczenia podtrzymującego dawkowanie powinno być utrzymane na najniższym poziomie zapewniającym efekt terapeutyczny. W przypadku depresji zaleca się leczenie przez co najmniej 6 miesięcy.
Sertralina powinna być podawana raz na dobę, rano lub wieczorem. Można ją przyjmować z posiłkami lub niezależnie od nich.
Należy unikać nagłego odstawienia leku. Przy kończeniu leczenia dawkę należy zmniejszać stopniowo przez 1-2 tygodnie, aby zminimalizować ryzyko objawów odstawiennych.
Dawkowanie u dzieci i młodzieży z ZO-K
- Wiek 13-17 lat: początkowo 50 mg raz/dobę
- Wiek 6-12 lat: początkowo 25 mg raz/dobę, po tygodniu można zwiększyć do 50 mg raz/dobę
Maksymalna dawka wynosi 200 mg/dobę. Przy zwiększaniu dawki powyżej 50 mg należy uwzględnić mniejszą masę ciała dzieci w porównaniu z dorosłymi.
Dawkowanie w grupach specjalnych
- Pacjenci w podeszłym wieku: stosować ostrożnie ze względu na ryzyko hiponatremii
- Pacjenci z niewydolnością wątroby: stosować mniejsze dawki lub rzadziej; przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności wątroby
- Pacjenci z niewydolnością nerek: nie wymaga dostosowania dawki
Przy stosowaniu sertraliny kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawkowania do potrzeb i reakcji pacjenta, z uwzględnieniem wskazania, wieku oraz stanu zdrowia.
Warto zapamiętać
- Sertralina jest skuteczna w leczeniu depresji i różnych zaburzeń lękowych
- Dawkowanie należy zwiększać stopniowo, nie częściej niż raz na tydzień
Przeciwwskazania
Sertraliny nie wolno stosować w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na sertralinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jednoczesne stosowanie nieodwracalnych inhibitorów MAO
- Jednoczesne stosowanie pimozydu
Należy zachować szczególną ostrożność przy przechodzeniu z inhibitorów MAO na sertralinę i odwrotnie, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Wymagane jest zachowanie odpowiednich okresów przerwy między terapiami.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Zespół serotoninowy i złośliwy zespół neuroleptyczny
Istnieje ryzyko wystąpienia potencjalnie zagrażających życiu zespołów, takich jak zespół serotoninowy (SS) lub złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS). Ryzyko wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych. Należy obserwować pacjenta pod kątem objawów tych zespołów.
Zmiany nastroju i zachowania samobójcze
U pacjentów z depresją może wystąpić nasilenie myśli samobójczych, szczególnie na początku leczenia. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów, zwłaszcza z grupy wysokiego ryzyka.
Aktywacja manii/hipomanii
U pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową sertralina może wywołać epizod maniakalny. Wymagana jest ostrożność u osób z historią manii/hipomanii.
Krwawienia
Sertralina może zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie u osób przyjmujących leki wpływające na krzepliwość krwi.
Napady padaczkowe
Należy zachować ostrożność u pacjentów z padaczką. W przypadku wystąpienia napadów lek należy odstawić.
Zaburzenia czynności wątroby
U pacjentów z niewydolnością wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami.
Cukrzyca
Leczenie sertraliną może wpływać na kontrolę glikemii. Może być konieczne dostosowanie dawek leków przeciwcukrzycowych.
Stosowanie sertraliny wymaga starannego monitorowania pacjenta, szczególnie na początku terapii oraz w przypadku współistnienia innych chorób lub przyjmowania dodatkowych leków. Kluczowa jest indywidualizacja leczenia i ścisła współpraca lekarza z pacjentem.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Sertralina wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Inhibitory MAO - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego
- Pimozyd - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
- Inne leki serotoninergiczne (np. tramadol, tryptany) - zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko arytmii
- Warfaryna - może nasilać działanie przeciwzakrzepowe
- Leki wpływające na krzepliwość krwi (np. NLPZ, ASA) - zwiększone ryzyko krwawień
- Lit - możliwe nasilenie działania litu
- Fenytoina - możliwa zmiana stężenia fenytoiny we krwi
- Leki metabolizowane przez CYP2D6 (np. niektóre leki przeciwarytmiczne, przeciwdepresyjne) - możliwe zwiększenie ich stężenia
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu sertraliny z wymienionymi lekami. W niektórych przypadkach konieczne może być dostosowanie dawek lub ścisłe monitorowanie pacjenta.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie sertraliny w ciąży nie jest zalecane, chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. U noworodków matek przyjmujących sertralinę w późnym okresie ciąży mogą wystąpić objawy odstawienne.
Sertralina przenika do mleka matki. Nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania leku, chyba że korzyści przewyższają ryzyko.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane sertraliny to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, suchość w ustach)
- Zaburzenia seksualne (opóźniony wytrysk, zaburzenia erekcji)
- Bezsenność
- Zawroty głowy
- Zmęczenie
- Bóle głowy
Mogą również wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak zespół serotoninowy, zaburzenia krwawienia czy wydłużenie odstępu QT. Ważne jest monitorowanie pacjenta i zgłaszanie wszelkich niepokojących objawów.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania sertraliny mogą obejmować senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, tachykardię, drżenia, pobudzenie i zawroty głowy. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki lub zaburzeń rytmu serca.
Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Należy monitorować czynność serca (EKG) i podstawowe parametry życiowe. Można rozważyć podanie węgla aktywowanego.
Mechanizm działania
Sertralina jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Blokuje wychwyt serotoniny w synapsach nerwowych, zwiększając jej stężenie w szczelinie synaptycznej. Prowadzi to do nasilenia przekaźnictwa serotoninergicznego w mózgu, co jest związane z działaniem przeciwdepresyjnym i przeciwlękowym.
Sertralina ma minimalny wpływ na wychwyt noradrenaliny i dopaminy. Nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych, histaminowych, adrenergicznych czy GABA-ergicznych, co przekłada się na korzystny profil działań niepożądanych.
Długotrwałe stosowanie sertraliny prowadzi do zmian adaptacyjnych w układzie serotoninergicznym, co może być związane z jej pełnym efektem terapeutycznym, który rozwija się stopniowo w ciągu kilku tygodni leczenia.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia