Rispolept®
Risperidone
Wskazania do stosowania leku Rispolept
Rispolept jest wskazany w leczeniu:
- Schizofrenii
- Epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych
- Krótkotrwałym (do 6 tygodni) leczeniu uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera w stopniu umiarkowanym do ciężkiego, nie reagujących na metody niefarmakologiczne oraz gdy istnieje ryzyko, że pacjent będzie stanowił zagrożenie dla samego siebie lub innych osób
- Krótkotrwałym objawowym (do 6 tygodni) leczeniu uporczywej agresji w przebiegu zaburzeń zachowania u dzieci od 5 lat i młodzieży ze sprawnością intelektualną poniżej przeciętnej bądź upośledzonych umysłowo, zdiagnozowanych według kryteriów DSM-IV, u których nasilenie agresji i innych zachowań destrukcyjnych wymaga leczenia farmakologicznego
W przypadku leczenia zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży, farmakoterapia powinna stanowić integralną część wszechstronnego programu terapeutycznego, obejmującego działania psychospołeczne i edukacyjne. Zaleca się, aby rysperydon był przepisywany przez lekarza specjalistę w dziedzinie neurologii dziecięcej oraz psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej lub lekarza specjalizującego się w leczeniu zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży.
Dawkowanie i sposób podawania
Schizofrenia
Dorośli:
Rispolept może być podawany 1-2 razy na dobę. Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg rysperydonu na dobę. Dawka może być zwiększona drugiego dnia do 4 mg na dobę. Od tego momentu dawka może pozostać niezmieniona albo, jeśli zaistnieje taka konieczność, indywidualnie dostosowywana. Przeciętna, optymalna dawka terapeutyczna wynosi od 4 do 6 mg na dobę. U niektórych pacjentów może być wskazane wolniejsze dostosowywanie dawki oraz mniejsza dawka początkowa i podtrzymująca.
Dawki większe niż 10 mg na dobę nie wykazują większej skuteczności niż mniejsze dawki, mogą natomiast powodować zwiększenie częstości występowania objawów pozapiramidowych. Nie zbadano bezpieczeństwa stosowania dawek większych niż 16 mg na dobę, a zatem nie zaleca się ich stosowania.
Pacjenci w wieku podeszłym:
Zalecana dawka początkowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę. Dawka może być indywidualnie dostosowywana i zwiększana o 0,5 mg dwa razy na dobę do dawki 1-2 mg dwa razy na dobę.
Rispolept nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 18 lat ze schizofrenią ze względu na brak wystarczających danych dotyczących skuteczności.
Epizody maniakalne w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych
Dorośli:
Rispolept należy podawać raz na dobę, dawka początkowa to 2 mg. W razie konieczności, dawkę powinno zwiększać się o 1 mg raz na dobę, nie częściej niż co 24 godziny. Dawkę rysperydonu można dostosowywać indywidualnie w zakresie 1-6 mg na dobę w zależności od optymalnej skuteczności i tolerancji u każdego pacjenta.
Nie zbadano bezpieczeństwa stosowania dawek większych niż 6 mg na dobę w leczeniu epizodów maniakalnych.
Pacjenci w wieku podeszłym:
Zalecana dawka początkowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę. Dawka może być indywidualnie dostosowywana i zwiększana o 0,5 mg dwa razy na dobę do dawki 1-2 mg dwa razy na dobę. Należy zachować ostrożność ze względu na niewystarczające doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania u osób w podeszłym wieku.
Rispolept nie jest zalecany do stosowania u dzieci poniżej 18 lat z epizodami maniakalnymi w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących skuteczności.
Uporczywa agresja u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera w stopniu umiarkowanym do ciężkiego
Zalecana dawka początkowa wynosi 0,25 mg dwa razy na dobę. W razie konieczności, dawka może być indywidualnie zwiększana o 0,25 mg dwa razy na dobę, nie częściej niż co drugi dzień. Optymalna dawka dla większości pacjentów wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę. U niektórych pacjentów może jednak być korzystne stosowanie dawek do 1 mg dwa razy na dobę.
Nie należy stosować Rispoleptu dłużej niż 6 tygodni w leczeniu uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera. Pacjentów należy poddawać regularnej i częstej ocenie rozważając potrzebę kontynuacji leczenia.
Zaburzenia zachowania u dzieci i młodzieży w wieku 5-18 lat
Masa ciała | Dawka początkowa | Dawka optymalna |
---|---|---|
≥50 kg | 0,5 mg raz na dobę | 1 mg raz na dobę |
<50 kg | 0,25 mg raz na dobę | 0,5 mg raz na dobę |
Dawkowanie można indywidualnie dostosowywać poprzez zwiększanie dawki o 0,5 mg (≥50 kg) lub 0,25 mg (<50 kg) raz na dobę, nie częściej niż co drugi dzień. U niektórych pacjentów mogą być skuteczne mniejsze lub większe dawki w podanych zakresach.
Nie zaleca się stosowania Rispoleptu u dzieci poniżej 5 lat ze względu na niewystarczającą ilość danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa stosowania w tym wskazaniu.
Warto zapamiętać
- Rispolept jest lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych i zaburzeń zachowania.
- Dawkowanie Rispoleptu należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od małych dawek i stopniowo je zwiększając w zależności od odpowiedzi klinicznej i tolerancji pacjenta.
Zaburzenia czynności nerek i wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek eliminacja czynnej frakcji przeciwpsychotycznej następuje wolniej niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stężenie wolnej frakcji rysperydonu w osoczu jest zwiększone.
Bez względu na rodzaj wskazania terapeutycznego, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, powinno się zmniejszyć o połowę dawkę początkową i kolejne dawki rysperydonu oraz stosować wolniejsze zwiększanie dawek. W tej grupie pacjentów Rispolept powinien być stosowany z ostrożnością.
Zamiana innych leków przeciwpsychotycznych na rysperydon
Jeśli ma to uzasadnienie medyczne, zaleca się stopniowe wycofywanie stosowanego poprzednio leczenia podczas rozpoczynania leczenia Rispoleptem. Również, jeżeli ma to uzasadnienie medyczne, zamianę leków przeciwpsychotycznych w postaci depot na terapię Rispoleptem należy rozpocząć od zastąpienia nim następnego planowanego wstrzyknięcia. Okresowo należy rozważać konieczność kontynuacji podawania leków przeciw parkinsonizmowi.
Uwagi dotyczące stosowania
- Pokarm nie wpływa na wchłanianie Rispoleptu.
- W przypadku przerwania stosowania Rispoleptu zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
- Po nagłym odstawieniu leków przeciwpsychotycznych stosowanych w dużych dawkach bardzo rzadko opisywano objawy wynikające z ich odstawienia, w tym: nudności, wymioty, nadmierne pocenie się i bezsenność. Mogą także ponownie wystąpić objawy psychotyczne i ruchy mimowolne.
Należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu Rispoleptu u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, ze względu na zwiększone ryzyko zgonu i zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych w tej grupie pacjentów.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na rysperydon lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Ostrzeżenia specjalne i środki ostrożności
Podczas stosowania Rispoleptu należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Zwiększoną umieralność u osób w podeszłym wieku z otępieniem
- Ryzyko zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych
- Możliwość wystąpienia niedociśnienia ortostatycznego
- Ryzyko leukopenii, neutropenii i agranulocytozy
- Możliwość wystąpienia późnych dyskinez
- Ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Wpływ na metabolizm glukozy i ryzyko cukrzycy
- Zwiększenie masy ciała
- Wpływ na stężenie prolaktyny
- Możliwość wydłużenia odstępu QT
- Ryzyko drgawek
- Możliwość wystąpienia priapizmu
- Wpływ na regulację temperatury ciała
- Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Szczegółowe informacje dotyczące tych ostrzeżeń i środków ostrożności znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Rispolept może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, w tym:
- Lekami wydłużającymi odstęp QT
- Lekami działającymi ośrodkowo i alkoholem
- Lewodopą i innymi agonistami dopaminergicznymi
- Lekami przeciwnadciśnieniowymi
- Inhibitorami i induktorami enzymów CYP2D6 i CYP3A4
- Lekami wpływającymi na aktywność glikoproteiny P
Szczegółowe informacje dotyczące interakcji znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Przed przepisaniem Rispoleptu należy zapoznać się z pełną listą potencjalnych interakcji.
Ciąża i laktacja
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania rysperydonu u kobiet w okresie ciąży. Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych w trzecim trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Stosowanie Rispoleptu w okresie ciąży powinno być rozważane tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu.
Rysperydon przenika do mleka kobiecego. Należy podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią czy przerwać podawanie Rispoleptu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (częstość występowania ≥10%) to:
- Parkinsonizm
- Sedacja/senność
- Ból głowy
- Bezsenność
Inne często występujące działania niepożądane obejmują zaburzenia psychiczne, układu nerwowego, żołądka i jelit, oraz zwiększenie masy ciała. Pełna lista działań niepożądanych znajduje się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Rispoleptu mogą wystąpić następujące objawy:
- Senność i sedacja
- Tachykardia i niedociśnienie
- Objawy pozapiramidowe
- Wydłużenie odstępu QT i drgawki
Nie ma swoistego antidotum na rysperydon. W przypadku przedawkowania należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe i monitorować czynności życiowe pacjenta.
Właściwości farmakodynamiczne
Rysperydon jest wybiórczym antagonistą monoaminergicznym o unikatowych właściwościach. Charakteryzuje się dużym powinowactwem do receptorów serotoninergicznych 5-HT2 i dopaminergicznych D2. Rysperydon wiąże się również z receptorami α-1-adrenergicznymi i, z mniejszym powinowactwem, z receptorami histaminergicznymi H1 i receptorami α-2-adrenergicznymi.
Zrównoważone ośrodkowe działanie antagonistyczne na receptory serotoninergiczne i dopaminergiczne może zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia pozapiramidowych działań niepożądanych i rozszerzyć działanie terapeutyczne na objawy negatywne i zaburzenia afektywne występujące w przebiegu schizofrenii.
Skład
1 tabletka powlekana zawiera 1 mg, 2 mg, 3 mg lub 4 mg rysperydonu.
1 ml roztworu doustnego zawiera 1 mg rysperydonu.
Pełny wykaz substancji pomocniczych znajduje się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Zespół Tourette'a; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Depresja lub zaburzenia depresyjne (F32; F33; F34; F38; F39 wg ICD-10); tiki (F95.0; F95.1; F95.8; F95.9 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia