Relanium
Diazepam
Relanium - charakterystyka leku dla lekarza
Wskazania do stosowania
Relanium (diazepam) jest wskazany w następujących stanach:
- Ostre stany lękowe lub pobudzenie
- Delirium tremens
- Ostre stany spastyczne mięśni
- Tężec
- Ostre stany drgawkowe, w tym:
- Stan padaczkowy
- Drgawki w przebiegu zatruć
- Drgawki gorączkowe
- Premedykacja przedoperacyjna lub przed zabiegami diagnostycznymi (np. stomatologicznymi, chirurgicznymi, radiologicznymi, endoskopowymi, cewnikowaniem serca, kardiowersją)
Relanium wykazuje działanie przeciwlękowe, przeciwdrgawkowe, miorelaksacyjne, uspokajające i nasenne. Jego mechanizm działania polega na nasileniu hamującego działania GABA w ośrodkowym układzie nerwowym poprzez allosteryczne oddziaływanie na kompleks receptorowy GABAA-benzodiazepinowy.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Relanium należy dostosować indywidualnie dla każdego pacjenta w celu uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego. Lek podaje się dożylnie lub domięśniowo.
Wskazanie | Dawkowanie u dorosłych |
---|---|
Ostre stany lękowe lub pobudzenie | 10 mg i.v. lub i.m., można powtórzyć po min. 4 h |
Delirium tremens | 10-20 mg i.v. lub i.m., można zwiększyć dawkę zależnie od nasilenia objawów |
Ostre stany spastyczne mięśni | 10 mg i.v. lub i.m., można powtórzyć po min. 4 h |
Tężec | Dawka początkowa 0,1-0,3 mg/kg mc. i.v. co 1-4 h lub ciągły wlew 3-10 mg/kg mc./24 h |
Stan padaczkowy, drgawki w zatruciach | 10-20 mg i.v. lub i.m., można powtórzyć po 30-60 min lub zastosować wlew maks. 3 mg/kg mc./24 h |
Premedykacja | 0,2 mg/kg mc. (zazwyczaj 10-20 mg) |
U pacjentów w podeszłym wieku lub osłabionych należy stosować połowę standardowej dawki. U dzieci dawkowanie zależy od wskazania i masy ciała. Lek należy podawać powoli, najlepiej do dużej żyły w dole łokciowym. Pacjent powinien być ułożony na plecach i monitorowany przez co najmniej godzinę po podaniu.
Przeciwwskazania
Stosowanie Relanium jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na diazepam, inne benzodiazepiny lub substancje pomocnicze
- Miastenia
- Ciężka niewydolność oddechowa, depresja oddechowa
- Zespół bezdechu sennego
- Ciężka niewydolność wątroby
- Fobie lub natręctwa
- Przewlekłe psychozy
- Noworodki i wcześniaki
Należy zachować szczególną ostrożność stosując Relanium u pacjentów ze zmianami organicznymi mózgu, przewlekłą niewydolnością płuc, zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób w podeszłym wieku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Relanium należy uwzględnić następujące ostrzeżenia:
- Ryzyko uzależnienia - większe przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek
- Możliwość wystąpienia objawów odstawiennych po nagłym przerwaniu leczenia
- Ryzyko depresji oddechowej i krążeniowej, szczególnie przy szybkim podaniu dożylnym
- Możliwość wystąpienia amnezji następczej
- Ryzyko reakcji paradoksalnych (np. pobudzenie, agresja)
- Nasilenie działania depresyjnego na OUN przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami o takim działaniu lub alkoholem
- Zawartość alkoholu benzylowego - nie stosować u noworodków i małych dzieci
- Zawartość etanolu - uwzględnić u pacjentów z grupy ryzyka
Pacjentów należy poinformować o wpływie leku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Relanium może wchodzić w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Leki o działaniu depresyjnym na OUN (np. przeciwpsychotyczne, przeciwlękowe, przeciwdepresyjne, opioidowe) - nasilenie działania uspokajającego
- Leki przeciwpadaczkowe - możliwe zmiany stężenia i nasilenie działań niepożądanych
- Inhibitory enzymów wątrobowych (np. cymetydyna, fluoksetyna) - nasilenie działania diazepamu
- Induktory enzymów wątrobowych (np. ryfampicyna) - osłabienie działania diazepamu
- Alkohol - nasilenie działania uspokajającego
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu Relanium z opioidami ze względu na ryzyko ciężkiej depresji oddechowej.
Wpływ na ciążę i laktację
Nie zaleca się stosowania Relanium w ciąży, szczególnie w I i III trymestrze, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Stosowanie w ostatnim okresie ciąży lub podczas porodu może powodować zaburzenia u noworodka. Diazepam przenika do mleka kobiecego, dlatego nie należy stosować leku w okresie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych Relanium należą:
- Senność, zmęczenie, zawroty głowy
- Ataksja, zaburzenia mowy
- Splątanie, niepamięć następcza
- Osłabienie mięśni
- Niedociśnienie tętnicze
- Depresja oddechowa (przy szybkim podaniu i.v.)
- Reakcje paradoksalne (np. pobudzenie, agresja)
Rzadziej mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skórne, moczowo-płciowe oraz zmiany w obrazie krwi. U osób w podeszłym wieku ryzyko działań niepożądanych jest większe.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania Relanium obejmują nasiloną depresję OUN, od senności do śpiączki. W ciężkich przypadkach może dojść do zaburzeń oddychania i krążenia. Leczenie polega na monitorowaniu czynności życiowych i podawaniu flumazenilu jako swoistej odtrutki. Należy unikać stosowania barbituranów.
Warto zapamiętać
- Relanium wykazuje szerokie spektrum działania: przeciwlękowe, przeciwdrgawkowe, miorelaksacyjne i uspokajające
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, zachowując szczególną ostrożność u osób w podeszłym wieku i z zaburzeniami czynności wątroby
Relanium jest skutecznym lekiem w stanach nagłych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem uzależnienia i działań niepożądanych. Kluczowe jest staranne monitorowanie pacjenta i ograniczenie czasu terapii do niezbędnego minimum.