Ranozek
Ranolazine
Ranozek - informacje dla lekarza
Wskazania
Ranozek jest wskazany u osób dorosłych jako lek dodatkowy w leczeniu objawowym pacjentów ze stabilną dławicą piersiową, u których objawy nie ustępują lub występuje nietolerancja leków przeciwdławicowych pierwszego rzutu (takich jak leki β-adrenolityczne lub antagoniści kanałów wapniowych).
Lek ten należy stosować jako terapię uzupełniającą, gdy standardowe leczenie przeciwdławicowe okazuje się nieskuteczne lub źle tolerowane przez pacjenta. Ranozek może przynieść korzyści szczególnie u pacjentów z uporczywymi objawami dławicy pomimo stosowania innych leków.
Dawkowanie
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli - dawka początkowa | 375 mg 2 razy na dobę |
Dorośli - dawka docelowa | 500 mg 2 razy na dobę |
Dorośli - dawka maksymalna | 750 mg 2 razy na dobę |
Pacjenci z działaniami niepożądanymi | Zmniejszenie do 500 mg lub 375 mg 2 razy na dobę |
Dawkę należy dostosowywać indywidualnie po 2-4 tygodniach leczenia, w zależności od odpowiedzi pacjenta. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych (np. zawrotów głowy, nudności, wymiotów) może być konieczne zmniejszenie dawki. Jeśli objawy nie ustępują po zmniejszeniu dawki, lek należy odstawić.
Specjalne grupy pacjentów
- Pacjenci leczeni inhibitorami CYP3A4 i P-gp: ostrożne dobieranie dawki
- Zaburzenia czynności nerek: ostrożne dobieranie dawki przy ClCr 30-80 ml/min, przeciwwskazany przy ClCr <30 ml/min
- Zaburzenia czynności wątroby: ostrożne dobieranie dawki przy łagodnych zaburzeniach, przeciwwskazany przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach
- Pacjenci w podeszłym wieku: zachować ostrożność ze względu na możliwą zwiększoną ekspozycję
- Pacjenci z małą masą ciała (≤60 kg): zachować ostrożność
- Pacjenci z zastoinową niewydolnością krążenia (klasa III-IV NYHA): zachować ostrożność
U pacjentów z kilkoma z powyższych czynników ryzyka należy szczególnie uważnie monitorować działania niepożądane i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę lub odstawić lek.
Sposób podawania
Tabletki należy połykać w całości, nie wolno ich kruszyć, dzielić ani żuć. Można przyjmować z posiłkiem lub niezależnie od posiłku.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężkie zaburzenie czynności nerek (ClCr <30 ml/min)
- Umiarkowane lub ciężkie zaburzenie czynności wątroby
- Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, worykonazol, klarytromycyna)
- Jednoczesne stosowanie leków przeciwarytmicznych klasy Ia lub III (z wyjątkiem amiodaronu)
Należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazania dotyczące funkcji nerek i wątroby oraz interakcji lekowych, gdyż mogą one znacząco wpływać na bezpieczeństwo stosowania ranolazyny.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować ostrożność podczas przepisywania lub zwiększania dawki ranolazyny u pacjentów z czynnikami zwiększającymi ekspozycję na lek, takimi jak:
- Jednoczesne stosowanie umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 lub inhibitorów P-gp
- Łagodne zaburzenia czynności wątroby
- Łagodne lub umiarkowane zaburzenia czynności nerek
- Podeszły wiek
- Mała masa ciała (≤60 kg)
- Umiarkowana lub ciężka zastoinowa niewydolność krążenia
U pacjentów z kilkoma z tych czynników ryzyka należy prowadzić częstą obserwację działań niepożądanych i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę lub odstawić lek.
Ranolazyna może wydłużać odstęp QTc w sposób zależny od dawki. Należy zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT lub przyjmujących leki wpływające na odstęp QTc.
Ważne jest regularne kontrolowanie czynności nerek, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.
Interakcje lekowe
Ranolazyna jest substratem CYP3A4 i P-gp, dlatego inhibitory tych enzymów/transporterów mogą zwiększać jej stężenie w osoczu. Jednocześnie ranolazyna jest inhibitorem CYP3A4, CYP2D6 i P-gp, co może wpływać na stężenia innych leków metabolizowanych tymi szlakami.
Najważniejsze interakcje:
- Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) - przeciwwskazane
- Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem, erytromycyna) - ostrożne dobieranie dawki
- Inhibitory P-gp (np. cyklosporyna, werapamil) - ostrożne dobieranie dawki
- Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) - unikać jednoczesnego stosowania
- Substraty CYP3A4 (np. symwastatyna, lowastatyna) - może być konieczne zmniejszenie ich dawki
- Substraty CYP2D6 (np. metoprolol, propafenon) - może być konieczne zmniejszenie ich dawki
- Digoksyna - kontrolować stężenie digoksyny
Należy zachować szczególną ostrożność przy łączeniu ranolazyny z lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na możliwe zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (występujące u ≥1% pacjentów) to:
- Zawroty głowy
- Ból głowy
- Zaparcia
- Nudności
- Wymioty
- Astenia
Działania niepożądane mają zwykle nasilenie łagodne do umiarkowanego i często występują w ciągu pierwszych 2 tygodni leczenia. Częstość występowania działań niepożądanych może być większa u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek i o małej masie ciała.
Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia poważniejszych działań niepożądanych, takich jak omdlenia, wydłużenie odstępu QT czy zaburzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka.
Mechanizm działania
Mechanizm działania ranolazyny nie jest w pełni poznany. Prawdopodobnie wywiera działanie przeciwdławicowe poprzez hamowanie późnego prądu sodowego w komórkach mięśnia sercowego. Prowadzi to do zmniejszenia wewnątrzkomórkowego przeładowania wapniem, co poprawia relaksację mięśnia sercowego i zmniejsza sztywność rozkurczową lewej komory. Efektem jest poprawa perfuzji mięśnia sercowego i zmniejszenie objawów dławicy piersiowej.
Warto zapamiętać
Kluczowe informacje o ranolazynie:
- Lek dodatkowy w stabilnej dławicy piersiowej, gdy standardowe leczenie jest nieskuteczne lub źle tolerowane
- Wymaga ostrożnego dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby oraz w podeszłym wieku
Ranolazyna jest cenną opcją terapeutyczną w leczeniu stabilnej dławicy piersiowej, szczególnie u pacjentów, u których standardowe leczenie nie przynosi zadowalających efektów. Jej unikalne właściwości farmakologiczne mogą przynieść korzyści w określonych grupach pacjentów, jednak wymaga ona starannego monitorowania i indywidualnego doboru dawki ze względu na potencjalne interakcje lekowe i działania niepożądane.