Proursan® - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Proursan® jest wskazany w następujących przypadkach:
- Rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych w pęcherzyku żółciowym, przy spełnieniu następujących warunków:
- Kamienie są przepuszczalne dla promieni rentgenowskich
- Średnica kamieni nie przekracza 15 mm
- Czynność pęcherzyka żółciowego jest zachowana
- Leczenie objawowe pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC), pod warunkiem braku niewyrównanej marskości wątroby
- U dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat: leczenie zaburzeń dotyczących wątroby i dróg żółciowych w przebiegu mukowiscydozy
Proursan® może być stosowany u pacjentów w każdym wieku, jednak jest odpowiedni dla osób o masie ciała 47 kg i więcej. Dla pacjentów o mniejszej masie ciała lub niezdolnych do połykania tabletek dostępne są inne postacie leku.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Proursanu® zależy od wskazania i masy ciała pacjenta:
Rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych:
Masa ciała | Dawka dobowa |
---|---|
do 60 kg | 1 tabletka |
61-80 kg | 1,5 tabletki |
81-100 kg | 2 tabletki |
powyżej 100 kg | 2,5 tabletki |
Dawka dobowa odpowiada około 10 mg kwasu ursodeoksycholowego na kg masy ciała.
Tabletki należy przyjmować wieczorem przed snem, połykając w całości i popijając niewielką ilością płynu. Leczenie powinno być regularne, a czas potrzebny do rozpuszczenia kamieni żółciowych wynosi zazwyczaj od 6 do 24 miesięcy.
Skuteczność leczenia należy oceniać co 6 miesięcy za pomocą badań ultrasonograficznych lub radiologicznych. Jeśli po 12 miesiącach nie zaobserwowano zmniejszenia kamieni, należy przerwać terapię. W przypadku zwapnienia kamieni, leczenie również powinno zostać przerwane.
Leczenie objawowe pierwotnej marskości żółciowej wątroby:
Dawka dobowa zależy od masy ciała pacjenta i wynosi od 14 ± 2 mg kwasu ursodeoksycholowego na kg masy ciała, co odpowiada 1,5-3,5 tabletkom Proursanu®. Przez pierwsze 3 miesiące leczenia dawkę dobową należy przyjmować w dawkach podzielonych. Po poprawie parametrów czynnościowych wątroby, całą dawkę dobową można przyjmować jednorazowo wieczorem.
W przypadku nasilenia objawów klinicznych (np. świądu) na początku leczenia, należy rozpocząć od mniejszej dawki (1 tabletka dziennie) i stopniowo ją zwiększać do zalecanej dawki.
Dzieci i młodzież z mukowiscydozą (6-18 lat):
Zalecana dawka wynosi 20 mg/kg masy ciała na dobę, podawana w 2-3 dawkach podzielonych. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 30 mg/kg masy ciała na dobę.
Warto zapamiętać
- Proursan® jest skuteczny w rozpuszczaniu cholesterolowych kamieni żółciowych, ale wymaga regularnego stosowania przez 6-24 miesięcy.
- W leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby Proursan® może być stosowany długotrwale, ale wymaga regularnego monitorowania parametrów wątrobowych.
Regularne przyjmowanie leku jest kluczowe dla osiągnięcia optymalnych efektów terapeutycznych. Monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia powinno odbywać się pod nadzorem lekarza.
Przeciwwskazania
Proursanu® nie należy stosować u pacjentów z:
- Ostrym zapaleniem pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych
- Niedrożnością dróg żółciowych (niedrożność przewodu żółciowego wspólnego lub przewodu pęcherzykowego)
- Częstymi epizodami kolki żółciowej
- Zwapniałymi kamieniami żółciowymi widocznymi w badaniu rentgenowskim
- Osłabioną kurczliwością pęcherzyka żółciowego
- Nadwrażliwością na kwasy żółciowe lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
U dzieci i młodzieży dodatkowym przeciwwskazaniem jest nieudana portoenterostomia lub brak uzyskania dobrego przepływu żółci u dzieci z atrezją dróg żółciowych.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie Proursanu® wymaga regularnego monitorowania parametrów czynnościowych wątroby. W pierwszych 3 miesiącach leczenia należy kontrolować AspAT (GOT), ALAT (GPT) i γ-GT co 4 tygodnie, a następnie co 3 miesiące. Monitorowanie to pozwala na identyfikację pacjentów odpowiadających i nieodpowiadających na leczenie oraz wczesne wykrycie potencjalnego uszkodzenia wątroby.
U pacjentów z pierwotną marskością żółciową wątroby może dojść do nasilenia objawów klinicznych na początku leczenia. W takim przypadku należy zmniejszyć dawkę i stopniowo ją zwiększać. W przypadku uporczywej biegunki leczenie należy przerwać.
Pacjentki przyjmujące Proursan® w celu rozpuszczenia kamieni żółciowych powinny stosować skuteczne niehormonalne metody antykoncepcji, ponieważ hormonalne środki antykoncepcyjne mogą nasilać kamicę żółciową.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Proursanu® nie należy stosować jednocześnie z:
- Kolestyraminą i kolestypolem
- Lekami zobojętniającymi kwas solny zawierającymi wodorotlenek glinu i/lub inne związki glinu
Powyższe substancje wiążą kwas ursodeoksycholowy w jelicie, uniemożliwiając jego wchłanianie. Jeśli stosowanie tych leków jest konieczne, należy zachować co najmniej 2-godzinny odstęp między ich przyjęciem a przyjęciem Proursanu®.
Proursan® może wpływać na wchłanianie innych leków, takich jak cyklosporyna, cyprofloksacyna czy rozuwastatyna. Może być konieczne dostosowanie dawek tych leków. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu nitrendypiny.
Hormony estrogenowe i leki zmniejszające stężenie cholesterolu we krwi (np. klofibrat) mogą stymulować powstawanie kamicy żółciowej, co jest działaniem przeciwnym do działania Proursanu®.
Ciąża i karmienie piersią
Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania Proursanu® u kobiet w ciąży. Produkt nie powinien być stosowany w ciąży bez wyraźnej konieczności. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji, preferowane są metody niehormonalne.
Stężenie kwasu ursodeoksycholowego w mleku kobiet karmiących piersią jest bardzo niskie, w związku z czym nie przewiduje się wystąpienia działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to:
- Zaburzenia żołądka i jelit: jasne stolce lub biegunka (często)
- Silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha (bardzo rzadko, w leczeniu PBC)
- Zwapnienie kamieni żółciowych (bardzo rzadko)
- Nasilenie objawów marskości wątroby (bardzo rzadko, w ciężkiej PBC)
- Pokrzywka (bardzo rzadko)
Mechanizm działania
Kwas ursodeoksycholowy, główny składnik Proursanu®, działa poprzez:
- Zmniejszenie wysycenia żółci cholesterolem
- Hamowanie wchłaniania cholesterolu w jelicie
- Zmniejszenie wydzielania cholesterolu do żółci
- Zastępowanie toksycznych kwasów żółciowych nietoksycznym kwasem ursodeoksycholowym
- Poprawę czynności wydzielniczej hepatocytów
- Regulację procesów immunologicznych
Działanie to prowadzi do stopniowego rozpuszczania złogów cholesterolowych oraz wykazuje efekt cytoprotekcyjny w chorobach wątroby i dróg żółciowych.
Skład
Jedna tabletka Proursanu® zawiera 500 mg kwasu ursodeoksycholowego jako substancję czynną.
Stosowanie Proursanu® wymaga regularnego monitorowania i kontroli lekarskiej. Lek ten może przynieść znaczące korzyści w leczeniu kamicy żółciowej i pierwotnej marskości żółciowej wątroby, jednak kluczowe jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i czasu trwania terapii.