Propofol Norameda - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Propofol Norameda jest krótko działającym, dożylnym środkiem do znieczulenia ogólnego stosowanym:
- Do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia
- Do sedacji u dorosłych i dzieci powyżej 1 miesiąca życia poddawanych zabiegom diagnostycznym i chirurgicznym, oddzielnie lub w połączeniu ze znieczuleniem miejscowym
- Do sedacji u wentylowanych pacjentów powyżej 16 roku życia na oddziałach intensywnej opieki medycznej
Propofol charakteryzuje się szybkim początkiem działania (30-40 sekund) i krótkim czasem działania (4-6 minut po pojedynczym bolusie), co umożliwia precyzyjne kontrolowanie głębokości znieczulenia.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w oparciu o reakcję pacjenta i stosowaną premedykację. Zwykle konieczne jest podawanie dodatkowych leków przeciwbólowych.
Wskazanie | Dawka indukcyjna | Dawka podtrzymująca |
---|---|---|
Znieczulenie ogólne | 1,5-2,5 mg/kg mc. | 4-12 mg/kg mc./godz. |
Sedacja w OIT | - | 0,3-4,0 mg/kg mc./godz. |
Sedacja podczas zabiegów | 0,5-1,0 mg/kg mc. | 1,5-4,5 mg/kg mc./godz. |
U pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności układu krążenia lub w grupach ASA III-IV należy stosować mniejsze dawki.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na propofol lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Alergia na orzeszki ziemne lub soję
- Stosowanie do sedacji u dzieci ≤16 roku życia w warunkach intensywnej opieki medycznej
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:
- Zaburzeniami czynności układu krążenia, oddechowego, nerek lub wątroby
- Padaczką
- Hipowolemią
- Podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym
Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, zwłaszcza ciśnienia tętniczego i czynności oddechowej. Należy mieć na uwadze ryzyko bradykardii i asystolii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu z opioidami.
U pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub inną ciężką chorobą mięśnia sercowego zaleca się podawanie propofolu z najwyższą ostrożnością i pod ścisłym nadzorem.
Interakcje
Propofol może być stosowany w skojarzeniu z innymi lekami używanymi do znieczulenia. Należy jednak pamiętać, że jednoczesne stosowanie z lekami działającymi depresyjnie na OUN (np. opioidy, benzodiazepiny) może nasilać ich działanie sedatywne oraz depresję oddechową i krążeniową.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Niedociśnienie tętnicze
- Depresja oddechowa
- Ból w miejscu wstrzyknięcia
Rzadziej mogą wystąpić: bradykardia, arytmie, drgawki, reakcje anafilaktyczne.
Wnioski
Propofol jest skutecznym i bezpiecznym lekiem do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz sedacji, pod warunkiem przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i monitorowania pacjenta. Jego krótki czas działania umożliwia precyzyjne kontrolowanie głębokości znieczulenia.
Warto zapamiętać
- Propofol charakteryzuje się szybkim początkiem działania (30-40 sekund) i krótkim czasem działania (4-6 minut po pojedynczym bolusie)
- U pacjentów w podeszłym wieku i z zaburzeniami czynności układu krążenia należy stosować mniejsze dawki propofolu
Sposób podawania
Propofol Norameda podaje się dożylnie w postaci wlewu nierozcieńczonego lub rozcieńczonego. Zaleca się stosowanie pomp infuzyjnych lub strzykawkowych do precyzyjnego kontrolowania szybkości wlewu. Przed użyciem fiolkę należy wstrząsnąć.
Maksymalne rozcieńczenie to 1 część leku z 4 częściami 5% roztworu glukozy lub 0,9% roztworu NaCl. Mieszaninę należy przygotować aseptycznie bezpośrednio przed podaniem i zużyć w ciągu 12 godzin.
W celu zmniejszenia bólu w miejscu wstrzyknięcia można podać lidokainę bezpośrednio przed propofolem lub wymieszać ją z propofolem tuż przed podaniem (20 części propofolu + 1 część 1% lidokainy).
Wnioski
Prawidłowe przygotowanie i podawanie propofolu ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności znieczulenia. Należy ściśle przestrzegać zasad aseptyki oraz zaleceń dotyczących rozcieńczania i czasu przydatności do użycia po otwarciu fiolki lub przygotowaniu mieszaniny.
Przedawkowanie
Przedawkowanie propofolu może prowadzić do zapaści krążeniowo-oddechowej. W przypadku wystąpienia depresji oddechowej należy wdrożyć sztuczną wentylację. Przy zapaści krążeniowej konieczne może być ułożenie pacjenta z obniżoną głową, podaż płynów zwiększających objętość osocza oraz leków wazopresyjnych.
Wnioski
Kluczowe znaczenie ma ścisłe monitorowanie pacjenta podczas stosowania propofolu oraz gotowość do natychmiastowego wdrożenia odpowiedniego postępowania w przypadku wystąpienia objawów przedawkowania.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Propofol jest krótko działającym dożylnym środkiem znieczulającym o szybkim początku działania. Efekt hipnotyczny pojawia się w ciągu 30-40 sekund od podania. Czas działania po pojedynczym bolusie wynosi 4-6 minut ze względu na szybki metabolizm i eliminację.
Podczas indukcji znieczulenia mogą wystąpić przejściowa bradykardia i niedociśnienie. Sytuacja hemodynamiczna zwykle normalizuje się w trakcie podtrzymywania znieczulenia.
Wnioski
Znajomość właściwości farmakologicznych propofolu pozwala na jego optymalne wykorzystanie w praktyce klinicznej, z uwzględnieniem szybkiego początku i krótkiego czasu działania oraz potencjalnego wpływu na układ krążenia.