Propofol 1% Fresenius
Propofol
Wskazania do stosowania
Propofol 1% Fresenius jest wskazany do:
- Wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia ogólnego
- Sedacji u pacjentów wentylowanych poddawanych intensywnej terapii
Lek ten charakteryzuje się szybkim początkiem działania (30-40 sekund) i krótkim czasem działania (budzenie po 4-6 minutach po pojedynczej dawce), co ułatwia precyzyjne sterowanie głębokością znieczulenia.
Dawkowanie i sposób podawania
Propofol 1% Fresenius może być podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych lub na odpowiednio wyposażonych oddziałach dziennych przez lekarzy wyspecjalizowanych w zakresie anestezjologii lub intensywnej opieki medycznej. Konieczne jest stałe monitorowanie wydolności krążeniowej i oddechowej pacjenta (np. E) oraz zapewnienie natychmiastowego dostępu do sprzętu umożliwiającego utrzymanie drożności dróg oddechowych, sztucznej wentylacji i innych urządzeń resuscytacyjnych.
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od reakcji pacjenta i zastosowanej premedykacji. Zazwyczaj konieczne jest podanie dodatkowych leków przeciwbólowych.
Znieczulenie ogólne u dorosłych
Wprowadzenie do znieczulenia: Podawać stopniowo (20-40 mg propofolu co 10 sekund) do wystąpienia objawów klinicznych znieczulenia. Typowa dawka dla pac 1,5-2,5 mg/kg mc. U pacjentów starszych i z grupy ryzyka ASA III-IV, szczególnie z zaburzeniami czynności serca, dawka może być mniejsza (minimum 1 mg/kg mc).
Podtrzymanie znieczulenia: Stosować ciągłą infuzję lub powtarzane wstrzyknięcia (bolusy). Typowa dawka: 4-12 mg/kg mc/h. Przy mniej obciążających zabiegach może wystarczyć 4 mg/kg mc/h. U pacjentów w podeszłym wieku, niestabilnych, z zaburzeniami czynności serca lub hipowolemią oraz ASA III-IV dawkę należy zmniejszyć.
Dawkowanie propofolu wymaga indywidualnego dostosowania, z uwzględnieniem wieku i stanu pacjenta. Kluczowe jest staranne monitorowanie podczas indukcji i podtrzymania znieczulenia.
Znieczulenie ogólne u dzieci powyżej 1 miesiąca życia
Wprowadzenie do znieczulenia: Podawać stopniowo do wystąpienia objawów klinicznych znieczulenia. U dzieci >8 lat typowa dawka to ok. 2,5 mg/kg mc. U młodszych dzieci (1 miesiąc - 3 lata) dawka może być większa (2,5-4 mg/kg mc).
Podtrzymanie znieczulenia: Stosować infuzję ciągłą lub powtarzane bolusy. Typowa dawka: 9-15 mg/kg mc/h. U młodszych dzieci (1 miesiąc - 3 lata) może być wymagana większa dawka. U pacjentów ASA III-IV zaleca się mniejsze dawki.
Dawkowanie u dzieci zależy od wieku, z tendencją do stosowania wyższych dawek u młodszych pacjentów. Konieczne jest ścisłe monitorowanie i indywidualne dostosowanie dawki.
Sedacja podczas zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych
Grupa pacjentów | Dawka indukcyjna | Dawka podtrzymująca |
---|---|---|
Dorośli | 0,5-1,0 mg/kg mc przez 1-5 min | 1,5-4,5 mg/kg mc/h |
Dzieci >1 miesiąca | 1-2 mg/kg mc | 1,5-9 mg/kg mc/h |
W razie potrzeby szybkiego zwiększenia sedacji można podać bolus 10-20 mg (dorośli) lub do 1 mg/kg mc (dzieci).
Dawkowanie w sedacji jest niższe niż przy znieczuleniu ogólnym, ale wymaga równie starannego monitorowania i dostosowania do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Sedacja u pacjentów >16 lat na OIOM
Zaleca się ciągłą infuzję dożylną. Typowa dawka: 0,3-4,0 mg/kg mc/h. Nie zaleca się przekraczania szybkości infuzji 4,0 mg/kg mc/h. Nie zaleca się stosowania systemu TCI (infuzja sterowana docelowym stężeniem) do sedacji na OIOM.
Sedacja na OIOM wymaga niższych dawek propofolu niż znieczulenie ogólne, ale równie starannego monitorowania i dostosowania do stanu pacjenta.
Warto zapamiętać
- Propofol charakteryzuje się szybkim początkiem działania (30-40 s) i krótkim czasem działania (budzenie po 4-6 min po pojedynczej dawce)
- Dawkowanie propofolu musi być zawsze indywidualnie dostosowane do pacjenta, z uwzględnieniem jego wieku, stanu klinicznego i stosowanej premedykacji
Przeciwwskazania
Propofol 1% Fresenius jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na propofol lub którykolwiek ze składników preparatu
- Znieczulenie ogólne u dzieci poniżej 3 roku życia
- Sedacja u dzieci poniżej 16 roku życia
Szczególną uwagę należy zwrócić na ograniczenia wiekowe przy stosowaniu propofolu u dzieci, zarówno w znieczuleniu ogólnym, jak i w sedacji.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Propofol 1% Fresenius wymaga zachowania szczególnej ostrożności u pacjentów z:
- Zaawansowaną niewydolnością serca lub inną ciężką chorobą mięśnia sercowego
- Wyniszczeniem
- Niewydolnością układu krążenia, oddechowego, wątroby
- Zaburzeniami pracy serca
- Hipowolemią
- Zaburzeniami metabolizmu lipidów
- Padaczką (ryzyko wystąpienia napadu drgawek)
- W starszym wieku
- Z niskim ciśnieniem perfuzyjnym mózgu (podwyższone ciśnienie śródczaszkowe i niskie ciśnienie tętnicze)
U pacjentów ze znaczną nadwagą należy uwzględnić większe ryzyko efektów hemodynamicznych wynikające z zastosowania większej dawki. Po podaniu preparatu nie wolno prowadzić pojazdów ani obsługiwać urządzeń mechanicznych; należy unikać spożywania alkoholu.
Stosowanie propofolu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu krążenia, oddechowego i nerwowego. Konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Propofol 1% Fresenius może być stosowany w połączeniu z:
- Podtlenkiem azotu
- Wziewnymi środkami anestetycznymi
- Środkami zwiotczającymi
- Analgetykami
- Lekami stosowanymi w premedykacji
Należy zwrócić uwagę na następujące interakcje:
- Fentanyl może zwiększać stężenie propofolu we krwi
- Benzodiazepiny, leki parasympatykolityczne, anestetyki wziewne mogą wydłużać czas trwania znieczulenia i nasilać zwolnienie oddechu samoistnego
- Opioidy podane w premedykacji zwiększają ryzyko wystąpienia przedłużonego bezdechu
- Po podaniu neostygminy lub suksametonium może wystąpić znaczna bradykardia lub asystolia
- Propofol nasila efekt sedatywny leków hamujących czynność OUN
- U leczonych cyklosporyną może wywołać leukoencefalopatię
Stosowanie propofolu w połączeniu z innymi lekami wymaga szczególnej uwagi ze względu na możliwe interakcje, zwłaszcza w zakresie depresji oddechowej i układu krążenia.
Ciąża i laktacja
Propofol 1% Fresenius nie powinien być stosowany:
- W ciąży (z wyjątkiem znieczulenia w zabiegach przerywania ciąży)
- W okresie karmienia piersią
- W położnictwie, w tym w przypadku porodów przez cesarskie cięcie
Propofol przenika przez barierę łożyskową i może powodować zahamowanie podstawowych czynności życiowych u noworodka. Jest wydzielany w małych ilościach z mlekiem matki - kobiety powinny zaprzestać karmienia piersią przez 24 godziny po podaniu leku.
Stosowanie propofolu w ciąży i okresie karmienia piersią jest ograniczone ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane propofolu obejmują:
- W fazie wprowadzenia do znieczulenia: niewielkie objawy pobudzenia, hipotensja, bradykardia, asystolia, krótkotrwały bezdech
- Ruchy mimowolne, drgawki, opistotonus
- W fazie podtrzymania znieczulenia: kaszel
- W fazie budzenia: ból głowy, nudności, wymioty, dreszcze, uczucie zimna, euforia, odhamowanie seksualne
- Ból w miejscu wstrzyknięcia, rzadko zapalenia i zakrzepy naczyń żylnych
Rzadkie, ale poważne działania niepożądane mogą obejmować:
- Obrzęk płuc
- Reakcje anafilaktyczne
- Zapalenie trzustki
- Kwasica metaboliczna
- Hiperlipidemia
- Rozpad mięśni prążkowanych
- Niewydolność serca
- Hiperkaliemia
Mimo że propofol jest generalnie bezpiecznym lekiem, może powodować szereg działań niepożądanych, od łagodnych do poważnych. Kluczowe jest ścisłe monitorowanie pacjenta i gotowość do szybkiej interwencji w razie potrzeby.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Propofol jest krótko działającym anestetykiem dożylnym o następujących właściwościach:
- Szybki początek działania (30-40 sekund) i krótki czas działania (budzenie po 4-6 minutach po pojedynczej dawce)
- Obniża ciśnienie tętnicze (skurczowe i rozkurczowe o około 20%)
- Zmniejsza systemowy opór obwodowy
- Niewielkie zmniejszenie rzutu serca
- Zmniejsza ciśnienie śródczaszkowe i metabolizm mózgu
- W 98% wiąże się z białkami osocza
- Metabolizowany głównie w wątrobie (ponad 90%)
- Nie wykazuje tendencji do kumulacji w organizmie
- Przenika przez barierę łożyska
- Nie wykazuje znaczącego działania przeciwbólowego
- Dobrze rozpuszcza się w tłuszczach, nie rozpuszcza się w wodzie
Propofol charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym dla anestezjologii, umożliwiającym precyzyjne sterowanie znieczuleniem. Jednak jego wpływ na układ krążenia wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z grupy ryzyka.
Skład
1 ml emulsji Propofol 1% Fresenius zawiera 10 mg propofolu.
Znajomość stężenia propofolu w preparacie jest kluczowa dla prawidłowego dawkowania i uniknięcia błędów w podawaniu leku.