Prevenar 13®
Pneumococcal vaccine
Prevenar 13® - szczepionka przeciwko Streptococcus pneumoniae
Wskazania do stosowania
Prevenar 13® jest wskazany do czynnego uodpornienia przeciwko chorobie inwazyjnej, zapaleniu płuc i ostremu zapaleniu ucha środkowego wywoływanym przez bakterie Streptococcus pneumoniae u następujących grup wiekowych:
- Niemowlęta, dzieci i młodzież od 6. tygodnia do 17. roku życia
- Dorośli w wieku ≥18 lat i osoby w podeszłym wieku (tylko choroba inwazyjna i zapalenie płuc)
Szczepionka zapewnia ochronę przed serotypami pneumokokowymi zawartymi w szczepionce. Stosowanie powinno być zgodne z oficjalnymi zaleceniami, z uwzględnieniem ryzyka choroby inwazyjnej i zapalenia płuc w różnych grupach wiekowych oraz lokalnej sytuacji epidemiologicznej.
Prevenar 13® jest skuteczną szczepionką zapobiegającą chorobom pneumokokowym u szerokiego spektrum grup wiekowych, od niemowląt po osoby starsze. Decyzja o szczepieniu powinna uwzględniać indywidualne ryzyko pacjenta oraz lokalne dane epidemiologiczne.
Dawkowanie i schemat szczepienia
Schematy szczepienia powinny być oparte na oficjalnych zaleceniach. Poniżej przedstawiono podstawowe schematy dla poszczególnych grup wiekowych:
Grupa wiekowa | Schemat szczepienia |
---|---|
Niemowlęta 6 tyg. - 6 mies. | 3 dawki (0,5 ml) w odstępach co najmniej 1 miesiąca + dawka uzupełniająca w 11-15 mies. |
Niemowlęta 7-11 mies. | 2 dawki (0,5 ml) w odstępie co najmniej 1 miesiąca + 3. dawka w 2. roku życia |
Dzieci 12-23 mies. | 2 dawki (0,5 ml) w odstępie co najmniej 2 miesięcy |
Dzieci i młodzież 2-17 lat | 1 dawka (0,5 ml) |
Dorośli ≥18 lat | 1 dawka (0,5 ml) |
Szczegółowe informacje na temat schematów szczepienia dla grup szczególnych (np. wcześniaki, osoby po przeszczepie) znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego.
Schematy szczepienia Prevenar 13® różnią się w zależności od wieku rozpoczęcia szczepienia. Dla niemowląt zaleca się pełny cykl 3+1 dawek, podczas gdy dla starszych dzieci i dorosłych wystarczy mniej dawek. Kluczowe jest przestrzeganie zalecanych odstępów między dawkami.
Sposób podawania
Szczepionkę należy podawać domięśniowo. Preferowane miejsca wstrzyknięcia to:
- U niemowląt: przednio-boczna powierzchnia uda (mięsień obszerny boczny)
- U młodszych dzieci: mięsień naramienny
Prawidłowa technika podania domięśniowego w odpowiednie miejsce jest kluczowa dla skuteczności i bezpieczeństwa szczepienia Prevenar 13®.
Przeciwwskazania
Główne przeciwwskazania do stosowania szczepionki Prevenar 13® obejmują:
- Nadwrażliwość na substancje czynne, którąkolwiek substancję pomocniczą lub toksoid błoniczy
- Ostra choroba przebiegająca z gorączką (szczepienie należy odłożyć)
Niewielka infekcja, taka jak przeziębienie, nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia.
Przeciwwskazania do szczepienia Prevenar 13® są ograniczone, co umożliwia zastosowanie u większości pacjentów. Kluczowa jest ocena stanu pacjenta przed szczepieniem.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przy stosowaniu szczepionki Prevenar 13® należy zachować szczególną ostrożność:
- Nie podawać donaczyniowo
- Zapewnić dostępność odpowiednich leków i nadzór medyczny na wypadek reakcji anafilaktycznej
- U pacjentów z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia rozważyć ryzyko krwawienia po iniekcji domięśniowej
- U pacjentów z zaburzoną odpornością może wystąpić obniżona odpowiedź na szczepienie
- U wcześniaków (≤28 tyg. ciąży) monitorować czynność oddechową przez 48-72h po szczepieniu
- Rozważyć ryzyko wystąpienia drgawek u dzieci z chorobami drgawkowymi
Mimo ogólnego bezpieczeństwa, stosowanie Prevenar 13® wymaga uwzględnienia indywidualnego stanu pacjenta i potencjalnych czynników ryzyka. Kluczowe jest odpowiednie monitorowanie po szczepieniu, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Prevenar 13® można podawać jednocześnie z innymi szczepionkami stosowanymi w ramach szczepień obowiązkowych u dzieci, w tym:
- Szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (DTP)
- Szczepionką przeciw Haemophilus influenzae typu b (Hib)
- Inaktywowaną szczepionką przeciw polio (IPV)
- Szczepionką przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV)
- Szczepionką przeciw meningokokom typu C
- Szczepionką przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej (MMR-V)
Badania kliniczne nie wykazały istotnego wpływu na odpowiedź immunologiczną i profil bezpieczeństwa przy jednoczesnym podawaniu tych szczepionek.
Prevenar 13® wykazuje dobrą kompatybilność z innymi szczepionkami pediatrycznymi, co umożliwia jego włączenie do rutynowych schematów szczepień bez konieczności dodatkowych wizyt.
Działania niepożądane
Najczęściej obserwowane działania niepożądane po podaniu Prevenar 13® to:
- Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (zaczerwienienie, obrzęk, ból)
- Gorączka
- Drażliwość
- Zmniejszenie apetytu
- Senność lub bezsenność
Rzadziej występujące, ale potencjalnie poważne działania niepożądane obejmują:
- Reakcje alergiczne, w tym anafilaksja
- Drgawki
- Epizody hipotoniczno-hiporeaktywne
Profil bezpieczeństwa Prevenar 13® jest korzystny, z przewagą łagodnych i przejściowych działań niepożądanych. Istotne jest jednak monitorowanie pacjenta po szczepieniu pod kątem rzadkich, ale potencjalnie poważnych reakcji.
Mechanizm działania i skuteczność
Prevenar 13® zawiera polisacharydy otoczkowe 13 serotypów Streptococcus pneumoniae, skoniugowane z białkiem nośnikowym CRM197. Szczepionka indukuje produkcję przeciwciał i pamięć immunologiczną przeciwko zawartym w niej serotypom, zapewniając ochronę przed chorobami wywoływanymi przez te serotypy.
Skuteczność szczepionki w zapobieganiu chorobie inwazyjnej pneumokokowej szacuje się na 73-100% (w zależności od kraju) dla serotypów zawartych w szczepionce u dzieci poniżej 5. roku życia. Szczepionka pokrywa również ponad 90% opornych na antybiotyki serotypów odpowiedzialnych za inwazyjną chorobę pneumokokową.
Prevenar 13® wykazuje wysoką skuteczność w zapobieganiu chorobom pneumokokowym wywoływanym przez serotypy zawarte w szczepionce, w tym szczepom opornym na antybiotyki. Szeroki zakres serotypów zwiększa ochronę w porównaniu do wcześniejszych wersji szczepionki.
Warto zapamiętać
- Prevenar 13® zapewnia ochronę przed 13 najczęstszymi serotypami pneumokoków odpowiedzialnymi za choroby inwazyjne.
- Szczepionka może być stosowana u szerokiego spektrum grup wiekowych, od niemowląt po osoby starsze, z różnymi schematami dawkowania dostosowanymi do wieku.
Podsumowanie
Prevenar 13® jest skuteczną i bezpieczną szczepionką przeciwko chorobom wywoływanym przez Streptococcus pneumoniae. Zapewnia szeroką ochronę przed najczęstszymi serotypami odpowiedzialnymi za choroby inwazyjne, zapalenie płuc i ostre zapalenie ucha środkowego. Elastyczne schematy dawkowania umożliwiają dostosowanie do różnych grup wiekowych i sytuacji klinicznych. Mimo ogólnie dobrego profilu bezpieczeństwa, konieczne jest monitorowanie pacjentów po szczepieniu, szczególnie w grupach podwyższonego ryzyka. Włączenie Prevenar 13® do rutynowych schematów szczepień może znacząco przyczynić się do zmniejszenia zachorowalności i śmiertelności związanej z chorobami pneumokokowymi.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.