Polsen®
Zolpidem tartrate
Polsen® - charakterystyka leku nasennego dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Polsen® (zolpidem) jest wskazany do krótkotrwałego leczenia bezsenności u pacjentów dorosłych. Lek należy stosować w przypadkach, gdy bezsenność zaburza prawidłowe funkcjonowanie lub powoduje znaczne wyczerpanie pacjenta.
Zolpidem powinien być rozważany jako opcja terapeutyczna, gdy niefarmakologiczne metody leczenia bezsenności okazały się nieskuteczne. Należy pamiętać, że leczenie farmakologiczne bezsenności powinno być stosowane możliwie krótko.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Zalecana dawka | Uwagi |
---|---|---|
Dorośli <65 lat | 10 mg/dobę | Możliwość zwiększenia do 10 mg przy dobrej tolerancji |
Osoby w podeszłym wieku (≥65 lat) | 5 mg/dobę | Połowa tabletki |
Pacjenci osłabieni | 5 mg/dobę | Połowa tabletki |
Pacjenci z niewydolnością wątroby | 5 mg/dobę | Połowa tabletki |
Lek należy przyjmować bezpośrednio przed snem, w pojedynczej dawce. Nie należy przyjmować kolejnej dawki tej samej nocy. Maksymalny czas trwania leczenia nie powinien przekraczać 4 tygodni, wliczając w to okres odstawiania leku. Schemat odstawiania należy ustalić indywidualnie dla każdego pacjenta.
Zolpidemu nie należy przyjmować bezpośrednio po posiłku, gdyż może to opóźnić początek działania leku.
Lek jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
Przeciwwskazania
Stosowanie zolpidemu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na zolpidem lub którykolwiek składnik preparatu
- Zespół bezdechu sennego
- Miastenia
- Ciężka niewydolność wątroby
- Ciężka niewydolność oddechowa
- Depresja ośrodka oddechowego
- Wiek poniżej 18 lat
Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu zolpidemu pacjentom z depresją lub uzależnieniem od leków/alkoholu w wywiadzie ze względu na zwiększone ryzyko nadużywania leku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed rozpoczęciem leczenia zolpidemem należy ustalić przyczynę bezsenności. Jeśli bezsenność utrzymuje się pomimo 7-14 dni leczenia, należy rozważyć możliwość występowania pierwotnych zaburzeń psychicznych lub organicznych wymagających dalszej diagnostyki.
Stosowanie zolpidemu wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń psychoruchowych dnia następnego, w tym zaburzeń zdolności prowadzenia pojazdów. Ryzyko to wzrasta, gdy:
- Lek przyjęto krócej niż 8 godzin przed podjęciem czynności wymagających koncentracji
- Zastosowano dawkę większą niż zalecana
- Zolpidem stosowano jednocześnie z innymi lekami hamującymi OUN, alkoholem lub substancjami psychoaktywnymi
Pacjentów należy poinformować o konieczności zachowania co najmniej 8-godzinnego odstępu między przyjęciem leku a prowadzeniem pojazdów lub obsługą maszyn.
Długotrwałe stosowanie zolpidemu może prowadzić do rozwoju tolerancji i uzależnienia. Ryzyko to jest większe u pacjentów z uzależnieniem w wywiadzie. Nagłe odstawienie leku u osób uzależnionych może wywołać zespół abstynencyjny.
Zolpidem może powodować niepamięć następczą, najczęściej w okresie kilku godzin po przyjęciu. W celu minimalizacji tego ryzyka pacjent powinien mieć zapewnioną możliwość nieprzerwanego 8-godzinnego snu.
U niektórych pacjentów mogą wystąpić paradoksalne reakcje, takie jak niepokój, pobudzenie, drażliwość czy agresja. W takich przypadkach należy przerwać stosowanie leku.
Warto zapamiętać
- Zolpidem należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce, nie dłużej niż 4 tygodnie
- Lek może powodować zaburzenia psychoruchowe dnia następnego - pacjent powinien zachować 8-godzinny odstęp przed prowadzeniem pojazdów
Interakcje lekowe
Zolpidem wchodzi w istotne interakcje z wieloma grupami leków:
- Leki hamujące OUN (przeciwpsychotyczne, nasenne, przeciwlękowe, przeciwdepresyjne, przeciwbólowe, przeciwpadaczkowe, znieczulające, przeciwhistaminowe) - nasilenie działania sedatywnego
- Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) - zwiększenie stężenia zolpidemu we krwi
- Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) - zmniejszenie działania zolpidemu
- Opioidowe leki przeciwbólowe - nasilenie euforii, zwiększone ryzyko uzależnienia
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu zolpidemu z fluwoksaminą, cyprofloksacyną oraz lekami będącymi silnymi inhibitorami lub induktorami CYP3A4.
Stosowanie w ciąży i okresie karmienia piersią
Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania zolpidemu w ciąży. Lek nie powinien być stosowany u kobiet ciężarnych, zwłaszcza w I trymestrze. W przypadku konieczności zastosowania w późnym okresie ciąży lub podczas porodu, należy liczyć się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych u noworodka (hipotermia, hipotonia, niewydolność oddechowa).
Ze względu na przenikanie zolpidemu do mleka matki, nie zaleca się stosowania leku u kobiet karmiących piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane zolpidemu to:
- Zaburzenia OUN: senność, ból głowy, zawroty głowy, zaostrzenie bezsenności, niepamięć wsteczna
- Zaburzenia psychiczne: omamy, pobudzenie, koszmary senne
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka
- Zaburzenia ogólne: zmęczenie
Rzadziej występują: splątanie, drażliwość, zaburzenia widzenia, osłabienie siły mięśniowej, wysypka. W pojedynczych przypadkach raportowano chodzenie we śnie oraz inne złożone zachowania podczas snu.
Przedawkowanie
Przedawkowanie zolpidemu może prowadzić do zaburzeń świadomości o różnym nasileniu, od wzmożonej senności do lekkiej śpiączki. Postępowanie obejmuje płukanie żołądka (w uzasadnionych przypadkach), podanie węgla aktywowanego oraz leczenie objawowe i podtrzymujące. W ciężkich przypadkach można rozważyć podanie flumazenilu, jednak należy pamiętać o ryzyku wystąpienia drgawek.
Mechanizm działania
Zolpidem jest agonistą receptora GABA-A, selektywnie wiążącym się z podjednostką omega (BZ1). Działanie nasenne wynika z modulacji kanału chlorkowego, co prowadzi do zachowania snu głębokiego (fazy 3 i 4 - sen wolnofalowy). Początek działania jest szybki, a efekt utrzymuje się do 6 godzin.
Zolpidem charakteryzuje się krótkim czasem działania i minimalnym efektem rezydualnym następnego dnia, co stanowi jego przewagę nad benzodiazepinami w leczeniu bezsenności.