Peyona
Caffeine
Peyona - cytrynian kofeiny w leczeniu bezdechu pierwotnego u wcześniaków
Wskazania
Peyona jest wskazana w leczeniu bezdechu pierwotnegowcześnie (wcześniaków). Bezdech pierwotny to stan, w którym dochodzi do przerw w oddychaniu trwających dłużej niż 20 sekund lub krótszych epizodów bezdechu połączonych z bradykardią, sinicą, bladością lub wyraźnym obniżeniem napięcia mięśniowego.
Przed rozpoczęciem leczenia cytrynianem kofeiny należy wykluczyć lub leczyć inne potencjalne przyczyny bezdechu, takie jak zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, choroby płuc, niedokrwistość, posocznica czy zaburzenia metaboliczne. Brak odpowiedzi na leczenie kofeiną może wskazywać na inną etiologię bezdechu.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie cytrynianem kofeiny powinno być rozpoczynane wyłącznie pod nadzorem lekarza doświadczonego w intensywnej opiece neonatologicznej. Terapię należy prowadzić tylko na oddziale intensywnej opieki noworodkowej wyposażonym w odpowiedni sprzęt do monitorowania pacjentów.
Dawka | Cytrynian kofeiny | Kofeina | Sposób podania |
---|---|---|---|
Nasycająca | 20 mg/kg mc. | 10 mg/kg mc. | Infuzja dożylna przez 30 minut |
Podtrzymująca | 5 mg/kg mc. | 2,5 mg/kg mc. | Infuzja dożylna przez 10 minut lub doustnie, co 24h |
Dawkowanie cytrynianu kofeiny u wcześniaków. Dawka kofeiny stanowi połowę dawki cytrynianu kofeiny.
U noworodków z niedostateczną odpowiedzią kliniczną na zalecaną dawkę nasycającą można rozważyć podanie drugiej dawki nasycającej do 20 mg/kg mc. po 24 godzinach. W przypadku niewystarczającej reakcji można zwiększyć dawkę podtrzymującą do 10 mg/kg mc., uwzględniając możliwość kumulacji kofeiny.
Czas trwania leczenia jest zazwyczaj kontynuowany do osiągnięcia przez dziecko wieku 37 tygodni od ostatniej miesiączki, kiedy bezdech wcześniaków zwykle ustępuje samoistnie. Limit ten można jednak zmodyfikować w zależności od indywidualnej oceny klinicznej.
Monitorowanie leczenia
Stężenie kofeiny w osoczu należy monitorować okresowo podczas leczenia, szczególnie w przypadkach niepełnej odpowiedzi klinicznej lub objawów toksyczności. Może być konieczna modyfikacja dawki w oparciu o pomiary stężenia kofeiny, zwłaszcza u wcześniaków:
- urodzonych przed 28 tygodniem ciąży i/lub z masą urodzeniową <1000 g
- z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek
- z napadami drgawkowymi
- z istotnymi chorobami serca
- otrzymujących jednocześnie leki wpływające na metabolizm kofeiny
- karmionych mlekiem matek spożywających kofeinę
Zaleca się oznaczenie wyjściowego stężenia kofeiny przed rozpoczęciem leczenia u noworodków, których matki mogły spożywać duże ilości kofeiny przed porodem oraz u niemowląt wcześniej leczonych teofiliną.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując cytrynian kofeiny u wcześniaków:
- z napadami drgawkowymi
- z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową
- z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
- z refluksem żołądkowo-przełykowym
Kofeina zwiększa metabolizm i może powodować wzrost zapotrzebowania energetycznego oraz utratę płynów i elektrolitów. Może być konieczne wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych.
Istnieje potencjalny związek między stosowaniem metyloksantyn a rozwojem martwiczego zapalenia jelit u wcześniaków. Pacjentów leczonych cytrynianem kofeiny należy ściśle monitorować pod kątem tego powikłania.
Interakcje
U wcześniaków zachodzi interkonwersja między kofeiną a teofiliną - nie należy stosować tych substancji jednocześnie. Metabolizm kofeiny u wcześniaków jest ograniczony ze względu na niedojrzałość układu enzymatycznego wątroby, jednak mogą wystąpić interakcje z lekami wpływającymi na aktywność CYP1A2.
Może być konieczna modyfikacja dawki cytrynianu kofeiny przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących (np. cymetydyna, ketokonazol) lub indukujących (np. fenobarbital, fenytoina) metabolizm kofeiny. W razie wątpliwości należy monitorować stężenie kofeiny w osoczu.
Jednoczesne stosowanie kofeiny z lekami hamującymi wydzielanie kwasu żołądkowego może teoretycznie zwiększać ryzyko martwiczego zapalenia jelit. Łączne podawanie kofeiny i doksapramu może nasilać ich działanie stymulujące na układ sercowo-naczyniowy i nerwowy.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem cytrynianu kofeiny u wcześniaków obejmują:
- Zaburzenia układu nerwowego: drażliwość, niepokój, drżenie
- Zaburzenia serca: tachykardia, zwiększenie objętości wyrzutowej
- Zaburzenia metaboliczne: hiperglikemia, hipoglikemia
- Zaburzenia żołądka i jelit: wymioty, refluks żołądkowo-przełykowy
- Inne: zwiększone wydalanie moczu, zapalenie w miejscu podania
Rzadziej obserwowano ciężkie działania niepożądane takie jak drgawki, uszkodzenie mózgu czy martwicze zapalenie jelit. Należy ściśle monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia tych powikłań.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania kofeiny u wcześniaków mogą obejmować: hiperglikemię, hipokaliemię, drżenia, niepokój, drgawki, tachykardię, zaburzenia oddychania i zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące. Należy monitorować stężenie potasu i glukozy we krwi oraz w razie potrzeby je korygować.
Warto zapamiętać
- Cytrynian kofeiny jest skutecznym lekiem w terapii bezdechu pierwotnego u wcześniaków, ale wymaga ścisłego monitorowania pacjenta.
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w oparciu o odpowiedź kliniczną i pomiary stężenia kofeiny w osoczu.
Stosowanie cytrynianu kofeiny u wcześniaków wymaga dużej ostrożności i doświadczenia klinicznego. Lek ten może przynieść istotne korzyści w leczeniu bezdechu, ale wiąże się też z ryzykiem działań niepożądanych. Kluczowe jest staranne monitorowanie pacjenta i indywidualizacja terapii.