Pernazinum®
Perazine
Pernazinum® - Charakterystyka leku przeciwpsychotycznego
Wskazania do stosowania
Pernazinum® (perazyna) jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w następujących wskazaniach:
- Ostra i przewlekła schizofrenia
- Ostre zaburzenia psychotyczne z urojeniami, lękami, omamami, utratą poczucia osobowości
- Katatonia
- Mania
- Pobudzenie psychomotoryczne
Perazyna wykazuje działanie przeciwpsychotyczne poprzez antagonistyczne oddziaływanie na receptory dopaminergiczne D1 i D2 w strukturach podkorowych mózgu, podwzgórzu i układzie limbicznym. Dodatkowo blokuje receptory cholinergiczne, adrenergiczne α1, histaminowe i serotoninowe.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Ostre zaburzenia psychotyczne, katatonia, pobudzenie psychoruchowe | Początkowo: 50-150 mg/dobę Podtrzymująco (hospitalizacja): 200-600 mg/dobę w dawkach podzielonych Maks.: 800 mg/dobę Podtrzymująco (ambulatoryjnie): do 300 mg/dobę w dawkach podzielonych |
Przewlekła schizofrenia | 75-600 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od mniejszych dawek u pacjentów ambulatoryjnych. Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny występuje po 1-3 tygodniach leczenia. Po uzyskaniu poprawy dawkę należy stopniowo redukować do najmniejszej skutecznej.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się zmniejszenie dawki o połowę. W ciężkiej niewydolności wątroby należy przerwać leczenie. U osób w podeszłym wieku również stosuje się połowę standardowej dawki dla dorosłych.
Leczenie zaburzeń psychotycznych jest długotrwałe. Decyzja o przerwaniu terapii powinna być podejmowana przez lekarza na podstawie doświadczenia klinicznego, z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu choroby i stanu pacjenta.
Warto zapamiętać
- Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny perazyny występuje po 1-3 tygodniach leczenia
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i osób starszych stosuje się połowę standardowej dawki
Przeciwwskazania
Stosowanie perazyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężkie uszkodzenie szpiku kostnego lub komórek krwi
- Złośliwy zespół neuroleptyczny w wywiadzie
- Stany śpiączkowe
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Ostre zatrucie lekami nasennymi, opioidami, neuroleptykami, lekami uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi lub alkoholem
- Guzy zależne od prolaktyny
Przeciwwskazania do stosowania perazyny obejmują szereg stanów klinicznych, w których lek może być niebezpieczny lub nieodpowiedni. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi, neurologicznymi oraz kobiety w ciąży i karmiące piersią.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania perazyny należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Leukopenia
- Padaczka (lek obniża próg drgawkowy)
- Jaskra
- Przerost gruczołu krokowego
- Niewydolność wątroby
- Zaawansowana choroba niedokrwienna serca, świeży zawał serca
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Zwężenie odźwiernika
Przed rozpoczęciem leczenia perazyną zaleca się wykonanie pełnego obrazu morfologicznego krwi. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, stężenia glukozy we krwi, ciśnienia tętniczego oraz czynności wątroby.
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, charakteryzującego się gorączką, sztywnością mięśniową i zaburzeniami świadomości. W przypadku jego wystąpienia należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie.
Perazyna może powodować nadwrażliwość na światło, dlatego pacjenci powinni unikać intensywnego nasłonecznienia i stosować kremy z filtrem UV. Lek może również wywoływać reakcje alergiczne skórne.
U pacjentów w podeszłym wieku częściej występują objawy pozapiramidowe, późne dyskinezy oraz niedociśnienie ortostatyczne. Należy zachować ostrożność u osób z organicznym uszkodzeniem mózgu, schorzeniami naczyń mózgu i depresją.
Perazyna wywiera znaczny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na możliwość upośledzenia sprawności psychofizycznej.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Perazyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Leki psychotropowe - konieczność zmniejszenia dawek
- Leki obniżające ciśnienie krwi - ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia
- Opioidowe leki przeciwbólowe - nasilenie działania przeciwbólowego i uspokajającego
- Alkohol - wzajemne nasilenie działania i obniżenie ciśnienia krwi
- Lit - zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych
- Inhibitory MAO - nasilenie działania uspokajającego perazyny
- Doustne środki antykoncepcyjne - zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych i zapalenia żył
- Agoniści dopaminy (np. bromokryptyna) - osłabienie ich działania
- Antagoniści dopaminy (np. metoklopramid) - nasilenie ich działania
- Leki przeciwdrgawkowe - osłabienie działania przeciwpsychotycznego perazyny
- Karbamazepina - zwiększone ryzyko neurotoksyczności i uszkodzenia elementów krwi
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne - zwiększenie ich toksyczności
- Beta-blokery - zwiększone ryzyko spadków ciśnienia tętniczego
- Leki przeciwarytmiczne - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
Należy unikać jednoczesnego stosowania perazyny z lekami hamującymi OUN ze względu na ryzyko nasilenia działania uspokajającego i depresji ośrodka oddechowego. Wchłanianie perazyny ulega zmniejszeniu przy jednoczesnym spożyciu mleka, kawy, herbaty i soków owocowych.
Wpływ na ciążę i laktację
Perazyna jest przeciwwskazana w okresie ciąży i karmienia piersią. W badaniach na zwierzętach wykazano potencjalne działanie teratogenne pochodnych fenotiazyny. Perazyna i jej metabolity przenikają do mleka matki, co może stanowić zagrożenie dla karmionego dziecka.
Działania niepożądane
Stosowanie perazyny może wiązać się z występowaniem różnorodnych działań niepożądanych, wynikających z jej wpływu na układ nerwowy i inne układy organizmu. Do najczęstszych należą objawy pozapiramidowe, sedacja, niedociśnienie ortostatyczne oraz efekty antycholinergiczne.
Przedawkowanie
Przedawkowanie perazyny może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak:
- Zaburzenia mowy i koordynacji ruchowej
- Problemy z ostrością widzenia
- Drżenia mięśniowe
- Stan splątania
- Zaburzenia rytmu serca, w tym zatrzymanie akcji serca
- Duszność i bezdech
- Zaburzenia termoregulacji
W przypadku przedawkowania należy wykonać płukanie żołądka roztworem węgla aktywowanego i zastosować leczenie objawowe. W ciężkich przypadkach może być konieczne wspomaganie oddychania i krążenia.
Właściwości farmakologiczne
Perazyna należy do grupy leków przeciwpsychotycznych z klasy fenotiazyn. Jej główny mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów dopaminergicznych D1 i D2 w ośrodkowym układzie nerwowym, co odpowiada za efekt przeciwpsychotyczny. Dodatkowo wykazuje działanie antagonistyczne wobec receptorów cholinergicznych, adrenergicznych α1, histaminowych i serotoninowych, co przyczynia się do profilu działań niepożądanych.
Skład produktu
Pernazinum® dostępny jest w postaci tabletek zawierających 25 mg lub 100 mg perazyny. Jedna tabletka 25 mg zawiera 42,1 mg dimaleinianu perazyny, co odpowiada 25 mg perazyny. Tabletka 100 mg zawiera 168,4 mg dimaleinianu perazyny, co odpowiada 100 mg perazyny.
Znajomość szczegółowych informacji dotyczących składu, dawkowania i potencjalnych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego i skutecznego stosowania perazyny w praktyce klinicznej.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia