Pernazinum®
Perazine
Pernazinum® - Charakterystyka leku przeciwpsychotycznego
Wskazania do stosowania
Pernazinum® (perazyna) jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu następujących zaburzeń:
- Ostra i przewlekła schizofrenia
- Ostre zaburzenia psychotyczne z urojeniami, lękami, omamami, utratą poczucia osobowości
- Katatonia
- Mania
- Pobudzenie psychomotoryczne
Perazyna wykazuje działanie przeciwpsychotyczne poprzez antagonistyczne oddziaływanie na receptory dopaminergiczne D1 i D2 w ośrodkach podkorowych mózgu, podwzgórzu i układzie limbicznym. Dodatkowo blokuje receptory cholinergiczne, adrenergiczne α1, histaminowe i serotoninowe.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Ostre zaburzenia psychotyczne, katatonia, pobudzenie psychoruchowe | Początkowo: 50-150 mg/dobę Podtrzymująco (hospitalizacja): 200-600 mg/dobę (maks. 800 mg/dobę) Podtrzymująco (ambulatoryjnie): do 300 mg/dobę |
Przewlekła schizofrenia | 75-600 mg/dobę w 2-3 dawkach podzielonych |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie. Leczenie ambulatoryjne rozpoczyna się od mniejszych dawek, stopniowo zwiększając do uzyskania efektu. U pacjentów hospitalizowanych stosuje się większe dawki początkowe. Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny występuje po 1-3 tygodniach leczenia.
W niewydolności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawkowania. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz osób w podeszłym wieku zaleca się zmniejszenie dawki o połowę. W ciężkiej niewydolności wątroby należy przerwać podawanie leku.
Leczenie zaburzeń psychotycznych jest długotrwałe. Po uzyskaniu poprawy dawki należy zmniejszać stopniowo przez kilka do kilkunastu miesięcy. Decyzję o przerwaniu leczenia podejmuje lekarz na podstawie doświadczenia klinicznego oraz stanu pacjenta.
Warto zapamiętać
- Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny perazyny występuje po 1-3 tygodniach leczenia
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz osób w podeszłym wieku zaleca się zmniejszenie dawki o połowę
Dawkowanie perazyny wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od stanu klinicznego pacjenta, nasilenia objawów oraz tolerancji leczenia. Kluczowe jest stopniowe zwiększanie dawki na początku terapii oraz powolne jej zmniejszanie przy zakończeniu leczenia.
Przeciwwskazania
Stosowanie perazyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężkie uszkodzenie szpiku kostnego lub komórek krwi
- Złośliwy zespół neuroleptyczny w wywiadzie
- Stany śpiączkowe
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Ostre zatrucie lekami nasennymi, opioidami, neuroleptykami, lekami uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi lub alkoholem
- Guzy zależne od prolaktyny
Bezwzględne przestrzeganie przeciwwskazań jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na stan układu krwiotwórczego oraz wywiad w kierunku złośliwego zespołu neuroleptycznego.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie perazyny wymaga zachowania szczególnej ostrożności w następujących przypadkach:
- Leukopenia
- Padaczka (lek obniża próg drgawkowy)
- Jaskra, przerost gruczołu krokowego
- Niewydolność wątroby
- Zaawansowana choroba niedokrwienna serca, świeży zawał serca
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Zwężenie odźwiernika
Przed rozpoczęciem leczenia oraz w jego trakcie zaleca się wykonywanie następujących badań:
- Pełny obraz morfologiczny krwi (na początku leczenia, następnie co 6 miesięcy)
- Monitorowanie stężenia glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą
- Kontrola ciśnienia tętniczego krwi oraz EKG
- Próby czynnościowe wątroby (na początku leczenia i po 6 miesiącach)
Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, charakteryzującego się gorączką, sztywnością mięśniową oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej i stężenia mioglobiny we krwi. W przypadku jego wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Regularne monitorowanie stanu pacjenta oraz wykonywanie zalecanych badań kontrolnych pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych powikłań i odpowiednią modyfikację leczenia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Perazyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Leki psychotropowe: konieczność zmniejszenia dawek
- Leki obniżające ciśnienie krwi: ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia
- Opioidowe leki przeciwbólowe: nasilenie działania przeciwbólowego i uspokajającego
- Alkohol: wzajemne nasilenie działania i obniżenie ciśnienia krwi
- Lit: zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych
- Inhibitory MAO: nasilenie działania uspokajającego perazyny
- Doustne środki antykoncepcyjne: zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych i zapalenia żył
- Leki przeciwdrgawkowe: osłabienie działania przeciwpsychotycznego perazyny
- Karbamazepina: zwiększone ryzyko neurotoksyczności i uszkodzenia elementów krwi
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: zwiększenie ich toksyczności
- Beta-blokery: zwiększone ryzyko spadków ciśnienia tętniczego
- Leki przeciwarytmiczne: zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
Należy unikać jednoczesnego stosowania perazyny z lekami hamującymi OUN ze względu na ryzyko nasilenia działania uspokajającego i depresji ośrodka oddechowego. Wchłanianie perazyny może być zmniejszone przy jednoczesnym spożyciu mleka, kawy, herbaty i soków owocowych.
Warto zapamiętać
- Perazyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne
- Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na układ sercowo-naczyniowy oraz OUN
Znajomość potencjalnych interakcji perazyny z innymi lekami jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku. W przypadku konieczności łączenia perazyny z innymi preparatami, należy dokładnie monitorować stan pacjenta i w razie potrzeby modyfikować dawkowanie.
Wpływ na ciążę i laktację
Perazyna nie powinna być stosowana w czasie ciąży ze względu na potencjalne działanie teratogenne. Lek i jego metabolity przenikają do mleka matki, dlatego jest przeciwwskazany również podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Stosowanie perazyny może wiązać się z wystąpieniem różnorodnych działań niepożądanych, wynikających z jej wpływu na układ nerwowy oraz inne układy organizmu. Do najczęstszych należą:
- Objawy pozapiramidowe (np. parkinsonizm polekowy, akatyzja)
- Senność, zawroty głowy
- Suchość w ustach, zaparcia
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Zaburzenia widzenia
- Zwiększenie masy ciała
- Zaburzenia czynności seksualnych
- Hiperprolaktynemia
W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza czy zaburzenia rytmu serca. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia działań niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi.
Przedawkowanie
Przedawkowanie perazyny może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Objawy przedawkowania obejmują:
- Trudności w mówieniu i niezborność ruchów
- Zaburzenia ostrości widzenia
- Drżenia mięśniowe
- Stan splątania
- Zaburzenia rytmu serca, w tym zatrzymanie akcji serca
- Duszność, bezdech
- Zaburzenia termoregulacji
W przypadku przedawkowania należy niezwłocznie wykonać płukanie żołądka wodnym roztworem węgla aktywowanego oraz zastosować leczenie objawowe. W przypadku zapaści naczyniowej podaje się dożylnie płyny izotoniczne. Zaburzenia rytmu serca leczy się propranololem, a drgawki diazepamem. Nie należy stosować amin sympatykomimetycznych w leczeniu niedociśnienia ze względu na ryzyko reakcji paradoksalnych.
Podsumowanie
Perazyna jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym, którego stosowanie wymaga jednak szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania stanu pacjenta. Kluczowe znaczenie ma indywidualne dostosowanie dawki, uwzględnienie potencjalnych interakcji lekowych oraz systematyczna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii. Właściwe stosowanie perazyny, zgodnie z zaleceniami lekarza, pozwala na efektywne leczenie zaburzeń psychotycznych przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia