Pernazinum®
Perazine
Pernazinum® - Szczegółowe informacje dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Perazyna jest lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum zastosowania w psychiatrii. Główne wskazania obejmują:
- Ostrą i przewlekłą schizofrenię
- Ostre zaburzenia psychotyczne z urojeniami, lękami, omamami
- Utratę poczucia osobowości
- Katatonię
- Manię
- Pobudzenie psychomotoryczne
Lek wykazuje skuteczność zarówno w leczeniu ostrych epizodów psychotycznych, jak i w terapii podtrzymującej przewlekłych zaburzeń psychicznych.
Dawkowanie i sposób podawania
Wskazanie | Dawkowanie początkowe | Dawkowanie podtrzymujące |
---|---|---|
Ostre zaburzenia psychotyczne, katatonia, pobudzenie psychoruchowe | 50-150 mg/dobę | 200-600 mg/dobę (hospitalizacja) do 300 mg/dobę (ambulatoryjnie) |
Przewlekła schizofrenia | 75-600 mg/dobę w 2-3 dawkach | Indywidualnie dobrana dawka minimalna |
Tabela 1. Schemat dawkowania perazyny w zależności od wskazania i etapu leczenia
Należy pamiętać o następujących zasadach dawkowania:
- Leczenie ambulatoryjne rozpoczynać od mniejszych dawek, stopniowo zwiększając do uzyskania efektu
- U pacjentów hospitalizowanych można rozpocząć od większych dawek dla szybszego efektu
- Unikać nagłych zmian dawkowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych
- Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny występuje po 1-3 tygodniach leczenia
- Po uzyskaniu stabilizacji stopniowo redukować dawkę do minimalnej skutecznej
W przypadku niewydolności nerek modyfikacja dawkowania nie jest konieczna. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się zmniejszenie dawki o połowę, a w ciężkiej niewydolności wątroby - przerwanie leczenia. Osoby w podeszłym wieku powinny otrzymywać połowę standardowej dawki dla dorosłych.
Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci poniżej 16 roku życia.
Leczenie zaburzeń psychotycznych jest długotrwałe. Po uzyskaniu poprawy nie należy zbyt szybko redukować dawki - proces ten powinien trwać kilka do kilkunastu miesięcy. Decyzja o zakończeniu leczenia powinna opierać się na doświadczeniu klinicznym lekarza, z uwzględnieniem dotychczasowego przebiegu choroby i aktualnego stanu pacjenta.
Przeciwwskazania
Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania perazyny obejmują:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężkie uszkodzenie szpiku kostnego lub komórek krwi
- Złośliwy zespół neuroleptyczny w wywiadzie
- Stany śpiączkowe
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Ostre zatrucie lekami nasennymi, opioidami, neuroleptykami, lekami uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi lub alkoholem
- Guzy zależne od prolaktyny (ze względu na zwiększone wydzielanie prolaktyny pod wpływem perazyny)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie perazyny wymaga szczególnej ostrożności i nadzoru lekarskiego w następujących przypadkach:
- Leukopenia
- Padaczka (perazyna obniża próg drgawkowy)
- Jaskra
- Przerost gruczołu krokowego
- Niewydolność wątroby
- Zaawansowana choroba niedokrwienna serca, świeży zawał serca
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Ciężkie niedociśnienie
- Guzy zależne od prolaktyny
- Zwężenie odźwiernika
Pacjenci z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego leku.
Podczas leczenia perazyną konieczne jest regularne monitorowanie:
- Morfologii krwi (na początku leczenia, co 6 miesięcy, oraz w przypadku wystąpienia objawów sugerujących zaburzenia hematologiczne)
- Stężenia glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą
- Ciśnienia tętniczego krwi i EKG, szczególnie u osób w podeszłym wieku i z chorobami serca
- Prób czynnościowych wątroby (na początku leczenia i po 6 miesiącach)
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z organicznym uszkodzeniem mózgu, schorzeniami naczyń mózgu i depresją.
W trakcie leczenia perazyną może wystąpić zagrażający życiu złośliwy zespół neuroleptyczny. W przypadku jego wystąpienia należy natychmiast odstawić lek i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Perazyna może powodować nadwrażliwość na światło - pacjenci powinni unikać intensywnego nasłonecznienia i stosować kremy z filtrem UV.
U osób w podeszłym wieku częściej występują objawy pozapiramidowe, późne dyskinezy, nasilone działanie uspokajające i niedociśnienie ortostatyczne.
Lek może upośledzać sprawność psychofizyczną, co wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Warto zapamiętać
- Perazyna wykazuje skuteczność w leczeniu zarówno ostrych, jak i przewlekłych zaburzeń psychotycznych
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od mniejszych dawek i stopniowo je zwiększając
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Perazyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, co wymaga szczególnej uwagi przy jej stosowaniu:
- Inne leki psychotropowe - konieczność zmniejszenia dawek
- Leki obniżające ciśnienie krwi - ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia
- Opioidowe leki przeciwbólowe i inne środki przeciwbólowe/przeciwgorączkowe - nasilenie działania przeciwbólowego i uspokajającego
- Alkohol - wzajemne nasilenie działania i obniżenie ciśnienia krwi
- Guanetydyna - zmniejszenie efektu obniżającego ciśnienie krwi
- Rezerpina - nie zaleca się jednoczesnego stosowania
- Lit - zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych
- Inhibitory MAO - nasilenie działania uspokajającego perazyny
- Doustne środki antykoncepcyjne - zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych i zapalenia żył
- Agoniści dopaminy (np. bromokryptyna) - zmniejszenie ich działania
- Antagoniści dopaminy (np. metoklopramid) - nasilenie ich działania
- Leki przeciwdrgawkowe - zmniejszenie siły działania przeciwpsychotycznego perazyny
- Karbamazepina - zwiększone ryzyko neurotoksyczności i uszkodzenia elementów krwi
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne - zwiększenie ich toksyczności
- Tiopental - wydłużenie czasu jego działania
- Beta-blokery - zwiększone ryzyko spadków ciśnienia tętniczego
- Leki przeciwarytmiczne - zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
- Leki hamujące OUN - potęgowanie działania hamującego na OUN
Wchłanianie perazyny ulega zmniejszeniu przy jednoczesnym spożyciu mleka, kawy, herbaty i soków owocowych. U nałogowych palaczy działanie perazyny może być osłabione.
Wpływ na ciążę i laktację
Perazyna nie powinna być stosowana w czasie ciąży ze względu na potencjalne działanie teratogenne. Lek przenika do mleka matki, dlatego jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Perazyna, jako lek z grupy fenotiazyn, może powodować szereg działań niepożądanych związanych z jej mechanizmem działania. Najczęstsze obejmują:
- Objawy pozapiramidowe
- Senność i uspokojenie
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Suchość w ustach
- Zaburzenia widzenia
- Zaparcia
- Zwiększenie masy ciała
- Zaburzenia czynności seksualnych
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, późne dyskinezy czy zaburzenia hematologiczne.
Przedawkowanie
Przedawkowanie perazyny może prowadzić do ciężkiego zatrucia, objawiającego się m.in.:
- Trudnościami w mówieniu
- Niezbornością ruchów
- Zaburzeniami ostrości widzenia
- Drżeniami mięśniowymi
- Stanem splątania
- Zaburzeniami rytmu serca
- Dusznością i bezdechem
- Zaburzeniami termoregulacji
W przypadku przedawkowania należy wykonać płukanie żołądka wodnym roztworem węgla aktywowanego, podać środki przeczyszczające oraz wdrożyć leczenie objawowe. W przypadku zapaści naczyniowej podawać dożylnie płyny izotoniczne. Zaburzenia rytmu serca leczyć propranololem, a drgawki diazepamem. Nie należy stosować amin sympatykomimetycznych w leczeniu niedociśnienia ze względu na ryzyko reakcji paradoksalnych.
Mechanizm działania
Perazyna jest fenotiazynowym lekiem psychotropowym o właściwościach przeciwpsychotycznych. Jej działanie opiera się na antagonizmie wobec receptorów:
- Dopaminergicznych D1 i D2 w ośrodkach podkorowych mózgu, podwzgórzu i układzie limbicznym
- Cholinergicznych
- Adrenergicznych α1
- Histaminowych
- Serotoninowych
Ta złożona aktywność receptorowa odpowiada za efekty terapeutyczne, ale również za profil działań niepożądanych leku.
Skład
Pernazinum® dostępny jest w dwóch dawkach:
- 25 mg - 1 tabletka zawiera 42,1 mg dimaleinianu perazyny, co odpowiada 25 mg perazyny
- 100 mg - 1 tabletka zawiera 168,4 mg dimaleinianu perazyny, co odpowiada 100 mg perazyny
Znajomość szczegółowego składu jest istotna przy rozważaniu potencjalnych interakcji i działań niepożądanych.
Perazyna, jako lek przeciwpsychotyczny o szerokim spektrum działania, wymaga od lekarza dokładnej znajomości jej właściwości farmakologicznych, wskazań, przeciwwskazań oraz potencjalnych działań niepożądanych. Indywidualizacja terapii, staranne monitorowanie pacjenta oraz świadomość możliwych interakcji lekowych są kluczowe dla bezpiecznego i skutecznego stosowania tego leku w praktyce klinicznej.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia