Wskazania do stosowania
Peritol jest lekiem przeciwhistaminowym o szerokim spektrum zastosowań w leczeniu chorób alergicznych. Główne wskazania obejmują:
- Choroby alergiczne przebiegające ze świądem:
- Ostra i przewlekła pokrzywka
- Obrzęk naczynioruchowy
- Wysypka polekowa
- Wyprysk i zapalenie skóry z wypryskiem
- Kontaktowe zapalenie skóry
- Neurodermit
- Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
- Naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa
- Choroba posurowicza
- Miejscowe reakcje alergiczne po ukąszeniach owadów
- Naczyniowe bóle głowy (migrena, bóle zależne od histaminy)
- Jadłowstręt psychiczny (anoreksja)
Szeroki zakres wskazań wynika z antagonistycznego działania cyproheptadyny wobec receptorów histaminowych H1 oraz serotoninowych, co przekłada się na efekt przeciwalergiczny, przeciwświądowy oraz wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli |
- Dawka początkowa: 12 mg/dobę (1 tabl. 3x/dobę) - Przewlekła pokrzywka: 6 mg/dobę (1/2 tabl. 3x/dobę) - Migrena: 4-8 mg/dobę (1-2 tabl.) - Jadłowstręt psychiczny: 12 mg/dobę (1 tabl. 3x/dobę) - Maks. dawka dobowa: 20 mg (5 tabl.) |
Dzieci 2-6 lat |
- 2 mg 2-3x/dobę (1/2 tabl. 2-3x/dobę) - Maks. dawka dobowa: 8 mg (2 tabl.) |
Dzieci 7-14 lat |
- 8-12 mg/dobę (1 tabl. 2-3x/dobę) - Maks. dawka dobowa: 16 mg (4 tabl.) |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie w zależności od masy ciała pacjenta i odpowiedzi klinicznej. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek zaleca się zmniejszenie dawki ze względu na możliwe zmiany w metabolizmie i eliminacji leku.
Ze względu na działanie sedatywne, pierwszą dawkę leku zaleca się podać wieczorem po kolacji. Nie należy stosować u dzieci poniżej 2 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
Przeciwwskazania
Peritol jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na cyproheptadynę lub którykolwiek składnik preparatu
- Ostry napad astmy
- Jaskra
- Zwężenie w przewodzie pokarmowym (zwłaszcza odźwiernikowej części żołądka lub dwunastnicy)
- Schorzenia przebiegające z zatrzymaniem moczu (np. przerost gruczołu krokowego, zwężenie szyi pęcherza moczowego)
- Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Pacjenci wyniszczeni, w tym osoby w podeszłym wieku (powyżej 65 lat)
- Noworodki i wcześniaki
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą oskrzelową w wywiadzie, wysokim ciśnieniem śródgałkowym, nadczynnością tarczycy, chorobami układu krążenia oraz nadciśnieniem tętniczym.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania Peritolu należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:
- Działanie sedatywne - może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zwłaszcza na początku terapii
- Interakcje z alkoholem - nasilenie depresyjnego wpływu na OUN
- Ryzyko zaburzeń hemopoezy przy długotrwałym stosowaniu - konieczność monitorowania morfologii krwi
- Zawartość laktozy - przeciwwskazany u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy
- Ostrożność u pacjentów z chorobami układu krążenia, nadciśnieniem tętniczym, astmą oskrzelową, jaskrą i nadczynnością tarczycy
Należy poinformować pacjentów o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas terapii Peritolem ze względu na ryzyko nasilenia działania sedatywnego.
Warto zapamiętać
- Peritol wykazuje działanie przeciwhistaminowe, przeciwserotoninowe i cholinolityczne, co przekłada się na szerokie spektrum zastosowań w chorobach alergicznych.
- Ze względu na działanie sedatywne, pierwszą dawkę leku zaleca się podać wieczorem, a pacjentów należy poinformować o możliwym upośledzeniu zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Peritol może wchodzić w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Inhibitory MAO - nasilenie i przedłużenie działania cholinolitycznego
- Leki działające hamująco na OUN (leki nasenne, uspokajające, przeciwlękowe) - nasilenie działania sedatywnego
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) - ryzyko interakcji serotoninergicznych
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne - możliwość fałszywie dodatniego wyniku testu na obecność tych leków w moczu
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Peritolu z wymienionymi grupami leków, monitorując pacjenta pod kątem nasilonych działań niepożądanych lub interakcji.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie Peritolu w okresie ciąży jest przeciwwskazane ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa. Badania na zwierzętach dotyczące wpływu na reprodukcję są niewystarczające.
Nie wiadomo, czy cyproheptadyna przenika do mleka kobiecego. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u karmionego piersią dziecka, należy podjąć decyzję o zaprzestaniu karmienia piersią lub odstawieniu leku, biorąc pod uwagę korzyści z leczenia dla matki.
Działania niepożądane
Najczęściej występujące działania niepożądane Peritolu obejmują:
- Zaburzenia układu nerwowego: senność (często przemijająca po 3-4 dniach leczenia), zawroty głowy, zaburzenia koordynacji ruchów
- Zaburzenia żołądka i jelit: suchość w jamie ustnej, nudności, wymioty, dyskomfort w nadbrzuszu
- Zaburzenia oka: niewyraźne widzenie, zaburzenia akomodacji
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: zwiększenie masy ciała, wzmożony apetyt
Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak zaburzenia krwi (niedokrwistość hemolityczna, leukopenia, agranulocytoza, małopłytkowość), zaburzenia czynności wątroby czy reakcje alergiczne.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania Peritolu mogą wystąpić objawy cholinolityczne (suchość w jamie ustnej, rozszerzenie źrenic, zaczerwienienie skóry) oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. U dzieci przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań, włącznie ze śpiączką i zgonem.
Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:
- Wywołanie wymiotów i płukanie żołądka
- Podanie węgla aktywowanego
- Stosowanie leczenia podtrzymującego funkcje życiowe
- W przypadku niedociśnienia - podawanie leków wazopresyjnych
Należy unikać podawania środków stymulujących OUN. Osmotyczne środki przeczyszczające mogą być pomocne w rozcieńczeniu zawartości jelit.
Właściwości farmakologiczne
Cyproheptadyna, substancja czynna Peritolu, jest antagonistą receptorów serotoninowych i histaminowych H1. Wykazuje również działanie cholinolityczne i sedatywne. Mechanizm działania polega na konkurencyjnym hamowaniu wiązania histaminy i serotoniny do ich receptorów, co przekłada się na efekt przeciwalergiczny i przeciwświądowy.
Skład
Jedna tabletka Peritolu zawiera 4 mg chlorowodorku cyproheptadyny, co odpowiada 4,3 mg półtorawodnego chlorowodorku cyproheptadyny.
Peritol, dzięki swojemu złożonemu mechanizmowi działania, stanowi wartościową opcję terapeutyczną w leczeniu szerokiego spektrum chorób alergicznych oraz w specyficznych wskazaniach, takich jak migrena czy jadłowstręt psychiczny. Jednakże, ze względu na profil działań niepożądanych i potencjalne interakcje, stosowanie leku wymaga starannego monitorowania pacjenta i indywidualnego dostosowania dawki.