Perazin 25; -50; -100; -200
Perazine
Perazin - charakterystyka leku przeciwpsychotycznego
Wskazania do stosowania
Perazin jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu różnych postaci schizofrenii oraz ostrych zaburzeń psychotycznych, w tym stanów katatonicznych. Wskazaniami do jego użycia są również przypadki manii i urojeń z towarzyszącym pobudzeniem psychoruchowym.
Lek ten wykazuje skuteczność w redukcji objawów pozytywnych psychozy, takich jak urojenia i omamy, dzięki blokowaniu receptorów dopaminergicznych D2 w ośrodkowym układzie nerwowym.
Mechanizm działania
Perazina należy do pochodnych fenotiazyny o budowie piperazynowej. Jej działanie przeciwpsychotyczne wynika głównie z hamującego wpływu na układ dopaminergiczny w OUN. Mechanizm działania obejmuje:
- Blokowanie postsynaptycznych receptorów dopaminergicznych
- Hamowanie uwalniania i wychwytu zwrotnego dopaminy
- Blokowanie receptorów D2, co odpowiada za efekt przeciwpsychotyczny
- Słabe działanie przeciwhistaminowe
- Działanie miorelaksacyjne na mięśnie szkieletowe
Dzięki tym właściwościom perazina skutecznie redukuje nasilenie objawów wytwórczych psychozy, takich jak urojenia i omamy.
Dawkowanie i sposób podawania
Etap leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Dawka początkowa | 50-100 mg/dobę |
Dawka terapeutyczna | 300-600 mg/dobę w dawkach podzielonych |
Maksymalna dawka dobowa | 800 mg w dawkach podzielonych |
Dawka podtrzymująca | 75-300 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od najmniejszych skutecznych dawek. Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny uzyskuje się po 1-3 tygodniach leczenia. Nie zaleca się nagłych zmian dawkowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
U pacjentów z niewydolnością wątroby oraz osób w podeszłym wieku zaleca się stosowanie połowy standardowej dawki dla dorosłych. W ciężkiej niewydolności wątroby należy przerwać podawanie leku.
Specjalne grupy pacjentów
Pacjenci z niewydolnością nerek: Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania.
Pacjenci z niewydolnością wątroby: Zaleca się zmniejszenie dawki o połowę. W ciężkiej niewydolności wątroby należy przerwać leczenie.
Pacjenci w podeszłym wieku: Zaleca się stosowanie połowy standardowej dawki dla dorosłych.
Dzieci i młodzież: Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, perazina nie jest zalecana u osób poniżej 16 roku życia.
Przeciwwskazania
Stosowanie peraziny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na perazynę, inne pochodne fenotiazyny lub którykolwiek składnik preparatu
- Złośliwy zespół neuroleptyczny w wywiadzie
- Ciężkie uszkodzenie szpiku kostnego lub komórek krwi
- Stany śpiączkowe
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Ostre zatrucia lekami nasennymi, opioidami, neuroleptykami, lekami uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi lub alkoholem
- Guzy zależne od prolaktyny
- Ciężka niewydolność wątroby
- Stany depresyjne
Należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć zasadność leczenia perazyną u pacjentów z zaburzeniami układu krwiotwórczego, chorobami układu sercowo-naczyniowego, padaczką, chorobą Parkinsona, jaskrą, zaburzeniami oddawania moczu, przerostem prostaty oraz innymi schorzeniami wymienionymi w charakterystyce produktu leczniczego.
Interakcje lekowe
Perazina wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Lewodopa - wzajemne znoszenie działania
- Cymetydyna - zwiększenie biodostępności perazyny
- Lit - zwiększone ryzyko neurotoksyczności i hiperglikemii
- Beta-adrenolityki - nasilenie działania hipotensyjnego
- Leki przeciwcholinergiczne - zwiększone ryzyko majaczenia, osłabienie działania przeciwpsychotycznego
- Alkohol, leki nasenne i uspokajające - nasilenie działania sedatywnego, ryzyko depresji oddechowej
- Leki przeciwpadaczkowe - osłabienie działania przeciwpsychotycznego perazyny i przeciwdrgawkowego leków przeciwpadaczkowych
- Doustne leki przeciwzakrzepowe - osłabienie działania antykoagulacyjnego
- Inhibitory MAO i doustne środki antykoncepcyjne - osłabienie działania uspokajającego perazyny, nasilenie działań niepożądanych
- Leki przeciwcukrzycowe - osłabienie działania hipoglikemizującego
- Opioidowe leki przeciwbólowe - nasilenie działania przeciwbólowego i uspokajającego
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i SSRI - wzajemne zahamowanie wychwytu tkankowego, ryzyko zwiększenia stężenia perazyny we krwi
Ze względu na liczne interakcje, przed włączeniem perazyny należy dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki i monitorować potencjalne działania niepożądane.
Działania niepożądane
Podczas stosowania peraziny mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, w tym:
- Zaburzenia rytmu serca i obniżenie ciśnienia tętniczego
- Zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia)
- Objawy pozapiramidowe (dyskinezy, parkinsonizm)
- Złośliwy zespół neuroleptyczny
- Zaburzenia widzenia i nadwrażliwość oczu na światło
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności)
- Zaburzenia czynności wątroby (cholestaza, wzrost enzymów wątrobowych)
- Zaburzenia endokrynologiczne (mlekotok, ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania)
- Zaburzenia seksualne
- Reakcje skórne i fototoksyczne
- Zaburzenia psychiczne (niepokój, dezorientacja, splątanie)
Należy poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia działań niepożądanych i konieczności zgłaszania ich lekarzowi prowadzącemu.
Warto zapamiętać
- Perazina jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym głównie w leczeniu schizofrenii i ostrych zaburzeń psychotycznych.
- Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od najmniejszych skutecznych dawek i stopniowo je zwiększając. Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny uzyskuje się po 1-3 tygodniach leczenia.
Przedawkowanie
Przedawkowanie peraziny stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania mogą obejmować zaburzenia mowy, niezborność ruchową, zaburzenia widzenia, drżenie mięśniowe, splątanie, zaburzenia rytmu serca, duszność i zaburzenia termoregulacji.
Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:
- Natychmiastowy transport do szpitala
- Płukanie żołądka i podanie węgla aktywowanego
- Leczenie objawowe (m.in. wyrównanie ciśnienia tętniczego, leczenie zaburzeń rytmu serca)
- W przypadku złośliwego zespołu neuroleptycznego - obniżanie temperatury ciała i podanie bromokryptyny
- Monitorowanie funkcji życiowych i leczenie powikłań
Nie należy prowokować wymiotów. W leczeniu przedawkowania można rozważyć zastosowanie siarczanu magnezu i izoproterenolu.
Wnioski
Perazina jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym, którego stosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Kluczowe znaczenie ma indywidualizacja dawkowania oraz regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka terapii. Lekarz powinien być świadomy licznych interakcji lekowych oraz przeciwwskazań do stosowania perazyny.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia