Perazin 25; -50; -100; -200
Perazine
Perazin - charakterystyka leku przeciwpsychotycznego
Wskazania do stosowania
Perazin jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu:
- Różnych postaci schizofrenii
- Ostrych zaburzeń psychotycznych (w tym katatonicznych)
- Stanów z towarzyszącym pobudzeniem psychoruchowym
- Manii
- Urojeń
Lek wykazuje skuteczność w łagodzeniu objawów wytwórczych psychoz, takich jak urojenia i omamy, poprzez blokowanie receptorów dopaminergicznych D2 w ośrodkowym układzie nerwowym.
Dawkowanie i sposób podawania
Etap leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Dawka początkowa | 50-100 mg/dobę |
Dawka terapeutyczna | 300-600 mg/dobę w dawkach podzielonych |
Maksymalna dawka dobowa | 800 mg w dawkach podzielonych |
Dawka podtrzymująca | 75-300 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od najmniejszych skutecznych dawek. Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny osiąga się po 1-3 tygodniach leczenia. Nie zaleca się nagłych zmian dawkowania ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
Dawkowanie perazyny wymaga indywidualnego dostosowania i stopniowego zwiększania dawki do uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego, przy jednoczesnym monitorowaniu działań niepożądanych.
Szczególne grupy pacjentów
- Pacjenci z niewydolnością nerek: Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania.
- Pacjenci z niewydolnością wątroby: Zaleca się zmniejszenie dawki o połowę. W ciężkiej niewydolności wątroby należy przerwać podawanie leku.
- Pacjenci w podeszłym wieku: Stosować połowę dawki dla dorosłych.
- Dzieci i młodzież poniżej 16 lat: Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania.
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób starszych, stosując u nich zredukowane dawkowanie perazyny.
Przeciwwskazania
Perazyny nie należy stosować w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na perazynę, inne pochodne fenotiazyny lub którykolwiek składnik preparatu
- Złośliwy zespół neuroleptyczny w wywiadzie
- Ciężkie uszkodzenie szpiku kostnego lub komórek krwi
- Stany śpiączkowe
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Ostre zatrucia lekami nasennymi, opioidami, neuroleptykami, lekami uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi lub alkoholem
- Guzy zależne od prolaktyny
- Ciężka niewydolność wątroby
- Stany depresyjne
Perazyna jest przeciwwskazana w wielu stanach klinicznych, szczególnie związanych z zaburzeniami hematologicznymi, ciężką niewydolnością wątroby oraz w ciąży i podczas karmienia piersią. Kluczowe jest dokładne zebranie wywiadu przed rozpoczęciem terapii.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania perazyny należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Zaburzenia czynności wątroby - konieczne zmniejszenie dawki
- Niewydolność nerek - ryzyko niedociśnienia
- Leukopenia lub inne zaburzenia układu krwiotwórczego
- Choroby układu sercowo-naczyniowego
- Napady drgawkowe w wywiadzie
- Choroba Parkinsona
- Jaskra z wąskim kątem przesączania
- Zaburzenia oddawania moczu, przerost gruczołu krokowego
- Zaburzenia czynności układu pozapiramidowego, dyskinezy
- Miastenia
- Czynna choroba wrzodowa
- Nadczynność tarczycy
- Guz chromochłonny nadnerczy
- Nowotwory sutka
Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą oraz kontrola ciśnienia tętniczego i EKG, szczególnie u osób starszych. Zaleca się wykonywanie prób czynnościowych wątroby na początku leczenia i po 6 miesiącach terapii.
Stosowanie perazyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, szczególnie pod kątem funkcji wątroby, układu krwiotwórczego oraz sercowo-naczyniowego. Konieczna jest indywidualna ocena korzyści i ryzyka u pacjentów z chorobami współistniejącymi.
Warto zapamiętać
- Perazyna osiąga maksymalny efekt przeciwpsychotyczny po 1-3 tygodniach leczenia
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz osób starszych należy stosować połowę standardowej dawki
Interakcje lekowe
Perazyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, m.in.:
- Lewodopa - wzajemne znoszenie działania
- Cymetydyna - zwiększenie biodostępności perazyny
- Węglan litu - zwiększone ryzyko uszkodzenia układu nerwowego i hiperglikemii
- Beta-adrenolityki - nasilenie działania hipotensyjnego
- Leki przeciwcholinergiczne - zwiększone ryzyko majaczenia
- Etanol, leki nasenne i uspokajające - nasilenie działania sedatywnego
- Leki przeciwpadaczkowe - osłabienie działania przeciwpsychotycznego perazyny
- Doustne leki przeciwzakrzepowe - osłabienie działania przeciwzakrzepowego
- Leki przeciwcukrzycowe - zmniejszenie ich działania
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i SSRI - wzajemne zahamowanie wychwytu leków
Ze względu na liczne interakcje lekowe, stosowanie perazyny wymaga dokładnej analizy wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków i suplementów. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na OUN oraz układ sercowo-naczyniowy.
Ciąża i laktacja
Perazyna przenika przez barierę łożyskową i do mleka ludzkiego. Nie zaleca się stosowania leku u kobiet w ciąży ze względu na potencjalne działanie teratogenne. Podczas leczenia perazyną należy przerwać karmienie piersią.
Perazyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na ryzyko dla płodu i noworodka.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane perazyny obejmują:
- Zaburzenia układu nerwowego: dyskinezy, objawy pozapiramidowe, akatyzja
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe: zaburzenia rytmu serca, obniżenie ciśnienia tętniczego
- Zaburzenia endokrynologiczne: mlekotok, zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: zaparcia, nudności
- Zaburzenia skórne: reakcje fototoksyczne, zmiany o charakterze pokrzywki
- Zaburzenia metaboliczne: przyrost masy ciała
- Zaburzenia hematologiczne: leukopenia, trombocytopenia (rzadko agranulocytoza)
Stosowanie perazyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia szerokiego spektrum działań niepożądanych, obejmujących wiele układów i narządów. Konieczne jest regularne monitorowanie pacjenta i odpowiednie reagowanie na pojawiające się objawy uboczne.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania perazyny mogą obejmować:
- Zaburzenia mowy i koordynacji ruchowej
- Zaburzenia ostrości widzenia
- Drżenie mięśniowe
- Stan splątania
- Zaburzenia rytmu serca
- Duszność i bezdech
- Zaburzenia termoregulacji
W przypadku przedawkowania należy niezwłocznie przewieźć pacjenta do szpitala. Leczenie obejmuje detoksykację, płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego oraz leczenie objawowe. W przypadku hipotensji stosuje się płyny izotoniczne i wlew z dopaminy. Przy zaburzeniach rytmu serca rozważa się podanie dwuwęglanów lub kardiowersję.
Przedawkowanie perazyny stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej i kompleksowego leczenia w warunkach szpitalnych.
Mechanizm działania
Perazyna jest pochodną piperazynową fenotiazyny o działaniu neuroleptycznym. Jej mechanizm działania obejmuje:
- Hamowanie układu dopaminergicznego w OUN
- Blokowanie receptorów postsynaptycznych
- Hamowanie uwalniania i wychwytu neuronalnego dopaminy
- Blokowanie receptorów dopaminergicznych D2, co zmniejsza nasilenie urojeń i omamów
- Rozluźnienie mięśni szkieletowych
- Słabe działanie przeciwhistaminowe
Główny mechanizm działania przeciwpsychotycznego perazyny opiera się na blokowaniu przekaźnictwa dopaminergicznego w OUN, co prowadzi do zmniejszenia objawów wytwórczych w przebiegu psychoz.
Postaci farmaceutyczne i skład
Perazyna dostępna jest w postaci tabletek o różnej zawartości substancji czynnej:
- 25 mg - zawiera 42,1 mg perazyny dimaleinianu
- 50 mg - zawiera 84,2 mg perazyny dimaleinianu
- 100 mg - zawiera 168,4 mg perazyny dimaleinianu
- 200 mg - zawiera 336,8 mg perazyny dimaleinianu
Różne dostępne dawki perazyny umożliwiają precyzyjne dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta i etapu leczenia.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia