Perazin 25; -50; -100; -200
Perazine
Perazin - lek przeciwpsychotyczny w leczeniu schizofrenii i ostrych zaburzeń psychotycznych
Perazin jest lekiem przeciwpsychotycznym z grupy pochodnych fenotiazyny, stosowanym w leczeniu różnych postaci schizofrenii oraz ostrych zaburzeń psychotycznych. Jego działanie opiera się głównie na hamowaniu układu dopaminergicznego w ośrodkowym układzie nerwowym.
Wskazania do stosowania
Perazin jest wskazany w leczeniu:
- Różnych postaci schizofrenii
- Ostrych zaburzeń psychotycznych (w tym katatonicznych)
- Stanów z towarzyszącym pobudzeniem psychoruchowym
- Epizodów maniakalnych
- Stanów urojeniowych
Lek wykazuje skuteczność w łagodzeniu objawów pozytywnych schizofrenii, takich jak urojenia i omamy, dzięki blokowaniu receptorów dopaminergicznych D2 w mózgu.
Dawkowanie i sposób podawania
Etap leczenia | Dawkowanie |
---|---|
Dawka początkowa | 50-100 mg/dobę |
Dawka terapeutyczna | 300-600 mg/dobę w dawkach podzielonych |
Maksymalna dawka dobowa | 800 mg w dawkach podzielonych |
Dawka podtrzymująca | 75-300 mg/dobę |
Dawkowanie należy dostosować indywidualnie do pacjenta i jego odpowiedzi na leczenie.
Leczenie ambulatoryjne rozpoczyna się od najmniejszych skutecznych dawek, stopniowo je zwiększając. U pacjentów hospitalizowanych można rozpocząć od większych dawek dla szybszego efektu terapeutycznego. Należy unikać nagłych zmian dawkowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
Maksymalny efekt przeciwpsychotyczny osiąga się po 1-3 tygodniach leczenia. Przy długotrwałym stosowaniu optymalnej dawki należy ją stopniowo redukować do najmniejszej skutecznej.
Modyfikacja dawkowania w szczególnych grupach pacjentów:
- Pacjenci z niewydolnością nerek: nie wymaga modyfikacji dawki
- Pacjenci z niewydolnością wątroby: zaleca się zmniejszenie dawki o połowę, w ciężkiej niewydolności wątroby należy przerwać leczenie
- Pacjenci w podeszłym wieku: zaleca się stosowanie połowy dawki dla dorosłych
- Dzieci i młodzież poniżej 16 lat: brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, lek przeznaczony wyłącznie dla dorosłych
Odstawianie leku powinno odbywać się stopniowo, przez okres kilku do kilkunastu miesięcy, pod ścisłą kontrolą lekarza.
Warto zapamiętać
- Perazin osiąga maksymalny efekt przeciwpsychotyczny po 1-3 tygodniach leczenia
- Odstawianie leku musi odbywać się stopniowo, przez kilka do kilkunastu miesięcy
Indywidualne dostosowanie dawkowania oraz ścisłe monitorowanie pacjenta są kluczowe dla osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego przy minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
Przeciwwskazania
Stosowanie perazinu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na perazynę, inne składniki leku lub inne leki przeciwpsychotyczne (szczególnie pochodne fenotiazyny)
- Złośliwy zespół neuroleptyczny w wywiadzie
- Ciężkie uszkodzenie szpiku kostnego lub komórek krwi
- Stany śpiączkowe
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Ostre zatrucia lekami nasennymi, opioidami, neuroleptykami, lekami uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi lub alkoholem
- Guzy zależne od prolaktyny
- Ciężka niewydolność wątroby
- Stany depresyjne
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, niewydolnością nerek, chorobami układu krążenia, zaburzeniami hematologicznymi oraz u osób w podeszłym wieku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas leczenia perazyną należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:
- Zakaz spożywania alkoholu
- Konieczność zmniejszenia dawki u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności wątroby
- Ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby przy stosowaniu maksymalnych dawek
- Możliwość wystąpienia niedociśnienia u pacjentów z niewydolnością nerek
- Konieczność monitorowania stężenia glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą
- Regularna kontrola ciśnienia tętniczego i EKG, szczególnie u osób starszych i z chorobami układu krążenia
- Wykonywanie prób czynnościowych wątroby na początku leczenia i co 6 miesięcy
- Monitorowanie morfologii krwi co 6 miesięcy podczas długotrwałego leczenia
- Ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości na światło
- Ryzyko upośledzenia sprawności psychofizycznej - zakaz prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
W przypadku wystąpienia niepokojących objawów, takich jak zmiany w obrazie krwi, krwawienia z nosa, delirium, depresja, zmiany skórne czy zaburzenia czynności wątroby, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem i rozważyć modyfikację leczenia.
Interakcje z innymi lekami
Perazyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne:
- Lewodopa - wzajemne znoszenie działania
- Cymetydyna - zwiększenie biodostępności perazyny
- Węglan litu - zwiększone ryzyko uszkodzenia układu nerwowego i hiperglikemii
- Beta-adrenolityki - nasilenie działania hipotensyjnego
- Leki przeciwcholinergiczne - zwiększone ryzyko majaczenia, osłabienie działania przeciwpsychotycznego
- Etanol, leki nasenne i uspokajające - nasilenie działania uspokajającego i ryzyka powikłań oddechowych
- Leki przeciwpadaczkowe - osłabienie działania przeciwpsychotycznego perazyny i przeciwdrgawkowego leków przeciwpadaczkowych
- Doustne leki przeciwzakrzepowe - osłabienie działania przeciwzakrzepowego
- Inhibitory MAO i środki antykoncepcyjne - osłabienie działania uspokajającego perazyny, nasilenie działań niepożądanych
- Leki przeciwcukrzycowe - zmniejszenie ich działania
- Opioidowe leki przeciwbólowe - nasilenie działania przeciwbólowego i uspokajającego
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i SSRI - wzajemne zahamowanie wychwytu leków, możliwe zwiększenie stężenia perazyny we krwi
- Leki mielotoksyczne - zwiększone ryzyko zaburzeń hematopoezy
Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznych interakcji.
Ciąża i karmienie piersią
Perazyna przenika przez barierę łożyskową i do mleka matki. Stosowanie leku w okresie ciąży i karmienia piersią jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka. W przypadku konieczności stosowania perazyny u kobiety karmiącej piersią, należy przerwać karmienie.
Działania niepożądane
Podczas stosowania perazyny mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, w tym:
- Zaburzenia rytmu serca i obniżenie ciśnienia tętniczego
- Zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia)
- Objawy pozapiramidowe (dyskinezy, parkinsonizm)
- Złośliwy zespół neuroleptyczny
- Zaburzenia widzenia i nadwrażliwość oczu na światło
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności)
- Trudności w oddawaniu moczu
- Reakcje skórne (pokrzywka, nadwrażliwość na światło)
- Zaburzenia metaboliczne (przyrost masy ciała)
- Zaburzenia czynności wątroby
- Zaburzenia endokrynologiczne (mlekotok, ginekomastia, zaburzenia miesiączkowania)
- Zaburzenia psychiczne (dezorientacja, otępienie, stany splątania)
W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Przedawkowanie
Przedawkowanie perazyny stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania mogą obejmować:
- Zaburzenia mowy i koordynacji ruchowej
- Zaburzenia widzenia
- Drżenie mięśniowe
- Stan splątania
- Zaburzenia rytmu serca
- Duszność i bezdech
- Zaburzenia termoregulacji
Leczenie przedawkowania obejmuje detoksykację, płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego oraz leczenie objawowe. W przypadku wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego konieczne jest intensywne leczenie objawowe.
Mechanizm działania
Perazyna jest pochodną piperazynową fenotiazyny o działaniu neuroleptycznym. Jej mechanizm działania opiera się głównie na:
- Hamowaniu układu dopaminergicznego w OUN
- Blokowaniu receptorów postsynaptycznych
- Hamowaniu uwalniania i wychwytu neuronalnego dopaminy
- Blokowaniu receptorów dopaminergicznych D2, co odpowiada za działanie przeciwpsychotyczne
Dodatkowo perazyna wykazuje działanie rozluźniające na mięśnie szkieletowe oraz słabe działanie przeciwhistaminowe.
Skład preparatu
Perazin dostępny jest w postaci tabletek o różnej zawartości substancji czynnej:
- 25 mg: 1 tabletka zawiera 42,1 mg perazyny dimaleinianu, co odpowiada 25 mg perazyny
- 50 mg: 1 tabletka zawiera 84,2 mg perazyny dimaleinianu, co odpowiada 50 mg perazyny
- 100 mg: 1 tabletka zawiera 168,4 mg perazyny dimaleinianu, co odpowiada 100 mg perazyny
- 200 mg: 1 tabletka zawiera 336,8 mg perazyny dimaleinianu, co odpowiada 200 mg perazyny
Perazina jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym, jednak jej stosowanie wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje z innymi lekami. Indywidualne dostosowanie dawki oraz regularne monitorowanie stanu pacjenta są kluczowe dla osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego przy minimalizacji ryzyka powikłań.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia