PecFent
Fentanyl
Wskazania do stosowania
PecFent jest wsebijającego (BTP) u dorosłych pacjentów z chorobą nowotworową, którzy otrzymują leczenie podtrzymujące opioidami z powodu przewlekłego bólu nowotworowego. Ból przebijający to przejściowe nasilenie bólu występujące na tle kontrolowanego bólu przewlekłego.
Pacjenci kwalifikujący się do leczenia PecFent to osoby przyjmujące równoważnik co najmniej 60 mg morfiny doustnie na dobę, 25 μg/h fentanylu przezskórnie, 30 mg oksykodonu na dobę, 8 mg hydromorfonu doustnie na dobę lub równoważną dawkę innego opioidu przez co najmniej tydzień.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie powinno być rozpoczynane i nadzorowane przez lekarza doświadczonego w prowadzeniu terapii opioidowej u pacjentów onkologicznych. Należy pamiętać o możliwości nadużywania fentanylu.
Dawkę należy ustalić indywidualnie, zwiększając ją stopniowo do uzyskania "skutecznej" dawki zapewniającej odpowiednią kontrolę bólu przy dwóch kolejnych epizodach BTP, przy minimalnych działaniach niepożądanych. Skuteczność dawki należy ocenić po 30 minutach.
PecFent dostępny jest w dwóch mocach: 100 μg/dawkę i 400 μg/dawkę. Jedna dawka może oznaczać 1 rozpylenie (100 lub 400 μg) lub 2 rozpylenia (200 lub 800 μg).
Dawka (μg) | Moc produktu (μg) | Liczba rozpyleń |
---|---|---|
100 | 100 | 1 do jednego nozdrza |
200 | 100 | 1 do każdego nozdrza |
400 | 400 | 1 do jednego nozdrza |
800 | 400 | 1 do każdego nozdrza |
Pacjenci nie powinni stosować więcej niż 4 dawki na dobę. Należy zachować co najmniej 4-godzinny odstęp między dawkami.
Dawka początkowa
Dawka początkowa PecFent w leczeniu epizodów BTP zawsze wynosi 100 μg (jedno rozpylenie), niezależnie od wcześniejszego stosowania innych produktów zawierających fentanyl. Pacjenci powinni odczekać co najmniej 4 godziny przed zastosowaniem kolejnej dawki.
Sposób ustalania dawki
Należy przepisać pacjentowi jedno opakowanie (2 lub 8 rozpyleń) produktu 100 μg/dawkę. Jeśli dawka początkowa 100 μg jest nieskuteczna, można zwiększyć ją do 200 μg (po jednym rozpyleniu do każdego nozdrza) przy kolejnym epizodzie BTP. W przypadku braku skuteczności można przepisać opakowanie 400 μg/dawkę i poinstruować pacjenta o zastosowaniu jednej dawki (jedno rozpylenie). Jeśli to konieczne, dawkę można zwiększyć do dwóch rozpyleń 400 μg.
Pacjentów należy uważnie obserwować do momentu ustalenia skutecznej dawki potwierdzonej w czasie 2 kolejnych epizodów BTP.
Ustalanie dawki PecFent wymaga ścisłej współpracy lekarza z pacjentem i stopniowego zwiększania dawki w celu znalezienia optymalnego schematu leczenia bólu przebijającego.
Leczenie podtrzymujące
Po ustaleniu skutecznej dawki, pacjenci powinni kontynuować jej stosowanie, przyjmując maksymalnie 4 dawki na dobę.
Ponowne ustalanie dawki
Dawkę podtrzymującą PecFent należy zwiększyć tylko wtedy, gdy stosowana dawka nie zapewnia odpowiedniej kontroli bólu przebijającego w czasie kilku kolejnych epizodów. Jeśli u pacjenta występuje więcej niż 4 epizody BTP na dobę, może być konieczna ocena dawki opioidów stosowanych w leczeniu bólu podstawowego.
W przypadku niewystarczającej kontroli bólu należy rozważyć możliwość wystąpienia hiperalgezji, tolerancji lub progresji choroby podstawowej. Jeśli działania niepożądane są nieakceptowalne, należy zmniejszyć dawkę lub rozważyć alternatywne leczenie przeciwbólowe.
Konieczne jest regularne monitorowanie skuteczności leczenia i dostosowywanie dawki PecFent w zależności od odpowiedzi pacjenta i występowania działań niepożądanych.
Przerwanie leczenia
Należy natychmiast przerwać stosowanie PecFent, jeśli u pacjenta nie występują już epizody bólu przebijającego. Leczenie przewlekłego bólu podstawowego powinno być kontynuowane zgodnie z zaleceniami.
W przypadku konieczności przerwania całego leczenia opioidami, pacjent musi pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarza ze względu na ryzyko wystąpienia objawów odstawienia. Konieczne jest stopniowe zmniejszanie dawki opioidów.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na fentanyl lub którykolwiek składnik preparatu
- Stosowanie u pacjentów nieleczonych opioidami (zwiększone ryzyko depresji oddechowej)
- Ciężka depresja oddechowa lub ciężka obturacyjna choroba płuc
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy poinformować pacjentów i opiekunów, że PecFent zawiera substancję czynną w ilości potencjalnie śmiertelnej dla dziecka. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów przez personel medyczny podczas ustalania dawki w celu zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych.
Istnieje ryzyko klinicznie istotnej depresji oddechowej związanej ze stosowaniem fentanylu. U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc fentanyl może wywoływać cięższe działania niepożądane. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów wrażliwych na ośrodkowy efekt retencji CO2.
PecFent może powodować bradykardię i należy stosować go ostrożnie u pacjentów z bradyarytmiami. Należy zachować ostrożność również u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby ze względu na możliwe zmiany w farmakokinetyce fentanylu.
Stosowanie PecFent wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z zaburzeniami oddychania, chorobami układu krążenia oraz niewydolnością nerek lub wątroby. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Fentanyl jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4. Potencjalne interakcje mogą wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu z substancjami wpływającymi na aktywność CYP3A4:
- Inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie fentanylu w osoczu, zwiększając ryzyko depresji oddechowej
- Induktory CYP3A4 mogą zmniejszać skuteczność PecFent
Jednoczesne stosowanie z innymi lekami działającymi hamująco na OUN (np. inne opioidy, leki uspokajające, nasenne, przeciwhistaminowe) może nasilać działanie depresyjne. Należy unikać jednoczesnego stosowania z inhibitorami MAO.
Konieczna jest ostrożność przy łączeniu PecFent z lekami wpływającymi na metabolizm fentanylu oraz innymi substancjami działającymi hamująco na OUN. Może być wymagana modyfikacja dawkowania.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane PecFent to:
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, zaparcia
- Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, senność, ból głowy
- Zaburzenia oddechowe: krwawienie z nosa, dyskomfort w nosie
Do najpoważniejszych działań niepożądanych należą depresja oddechowa, depresja układu krążenia i hipotonia. Pacjentów należy ściśle monitorować pod kątem tych objawów.
Większość działań niepożądanych PecFent jest typowa dla opioidów. Kluczowe znaczenie ma monitorowanie pacjentów pod kątem depresji oddechowej i krążeniowej, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia i przy zwiększaniu dawki.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania PecFent są podobne do objawów przedawkowania innych opioidów, z najcięższym działaniem w postaci depresji oddechowej. Postępowanie obejmuje:
- Zapewnienie drożności dróg oddechowych
- Fizyczną i werbalną stymulację pacjenta
- Ocenę stanu świadomości, wentylacji i krążenia
- W razie potrzeby zastosowanie wspomaganej wentylacji
- Podanie naloksonu lub innego antagonisty receptorów opioidowych
W przypadku przedawkowania PecFent kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie objawów i wdrożenie odpowiedniego postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem zapewnienia prawidłowej wentylacji pacjenta.
Właściwości farmakologiczne
Fentanyl jest opioidowym lekiem przeciwbólowym o silnym powinowactwie do receptorów μ. Jego główne działania to analgezja i sedacja. Działania niepożądane obejmują depresję oddechową, bradykardię, zaparcia i zwężenie źrenic. Fentanyl może powodować uzależnienie fizyczne.
Znajomość mechanizmu działania i profilu farmakologicznego fentanylu jest kluczowa dla bezpiecznego i skutecznego stosowania PecFent w leczeniu bólu przebijającego.
PecFent

Wskazania pozarejestracyjne: Ból przebijający u dzieci z chorobą nowotworową, które w ramach leczenia przewlekłego bólu nowotworowego poddawane są opioidowej terapii podtrzymującej, a u których istnieją udokumentowane przeciwwskazania do stosowania innych krótkotrwale działających opioidów lub stwierdzono nieskuteczność tych leków
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia