Paracetamol Zentiva
Paracetamol
Paracetamol Zentiva - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Paracetamol Zentiva jest wskazany do krótkotrwałego leczenia objawowego bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego oraz gorączki. Produkt przeznaczony jest dla dorosłych, młodzieży i dzieci o masie ciała powyżej 21 kg (w wieku 6 lat i powyżej).
Lek wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, natomiast nie posiada właściwości przeciwzapalnych. Mechanizm działania paracetamolu jest prawdopodobnie zbliżony do kwasu acetylosalicylowego i polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym. Efekt przeciwbólowy po pojedynczej dawce 0,5-1 g utrzymuje się przez 3-6 godzin, natomiast działanie przeciwgorączkowe trwa 3-4 godziny.
Dawkowanie i sposób podawania
Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Nie wolno przekraczać maksymalnej dawki dobowej. Tabletki nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 6 roku życia i o masie ciała mniejszej niż 21 kg.
Dawkę paracetamolu ustala się na podstawie masy ciała i wieku pacjenta. Dawka jednorazowa zwykle wynosi 10-15 mg/kg masy ciała, natomiast maksymalna dawka dobowa to 60 mg/kg masy ciała.
Wiek | Masa ciała | Dawka pojedyncza | Maksymalna dawka dobowa |
---|---|---|---|
6-8 lat | 21-24 kg | 250 mg (1/2 tabletki) | 1 g (2 tabletki) |
9-10 lat | 25-33 kg | 250 mg (1/2 tabletki) | 1,5 g (3 tabletki) |
10-12 lat | 34-41 kg | 500 mg (1 tabletka) | 2 g (4 tabletki) |
12-15 lat | 42-49 kg | 500 mg (1 tabletka) | 2,5 g (5 tabletek) |
>15 lat | 50-60 kg | 500 mg (1 tabletka) | 3 g (6 tabletek) |
>15 lat | >60 kg | 500-1000 mg (1-2 tabletki) | 3 g (6 tabletek)* |
* Tylko po konsultacji lekarskiej, maksymalna dawka dobowa u pacjentów o masie ciała >60 kg może zostać zwiększona do 4 g paracetamolu.
W razie potrzeby pojedynczą dawkę można powtórzyć w odstępach co najmniej 4-6 godzin. Tabletki należy połykać, popijając odpowiednią ilością płynu.
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub zespołem Gilberta dawkę należy zmniejszyć lub wydłużyć odstępy między dawkami. Dawka dobowa nie powinna przekraczać 60 mg/kg (maksymalnie 2 g/dobę). Stosowanie produktu jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
U osób w podeszłym wieku zwykle odpowiednia jest dawka zalecana dla osób dorosłych. Jednak u słabych, unieruchomionych pacjentów w podeszłym wieku lub z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, właściwe może być zmniejszenie dawki lub częstości dawkowania.
Warto zapamiętać
- Maksymalna dawka dobowa paracetamolu wynosi 60 mg/kg masy ciała (nie więcej niż 4 g)
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę należy zmniejszyć lub wydłużyć odstępy między dawkami
Przeciwwskazania
Stosowanie paracetamolu jest przeciwwskazane w przypadku:
- Nadwrażliwości na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężkiej niewydolności wątroby
- Ostrego zapalenia wątroby
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistością hemolityczną, przewlekłym niedożywieniem, przewlekłym alkoholizmem oraz odwodnieniem.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pacjentów należy poinformować, aby nie stosowali jednocześnie innych produktów leczniczych zawierających paracetamol. Zgłaszano przypadki hepatotoksyczności wywołanej paracetamolem, w tym przypadki śmiertelne, u pacjentów przyjmujących paracetamol w dawkach terapeutycznych.
Czynniki ryzyka hepatotoksyczności obejmują:
- Małą masę ciała (<50 kg)
- Zaburzenia czynności nerek i wątroby
- Przewlekły alkoholizm
- Jednoczesne przyjmowanie leków hepatotoksycznych
- Ostre i przewlekłe niedożywienie
Podczas leczenia należy unikać spożywania alkoholu. Długotrwałe spożywanie alkoholu znacznie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności paracetamolu. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz otrzymujących duże dawki paracetamolu przez długi czas zaleca się regularne monitorowanie czynności wątroby.
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania paracetamolu i flukloksacyliny ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA), szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Paracetamol wchodzi w interakcje z wieloma lekami, m.in.:
- Metoklopramid i domperidon mogą zwiększać szybkość wchłaniania paracetamolu
- Cholestyramina zmniejsza wchłanianie paracetamolu
- Długotrwałe stosowanie z ASA lub innymi NLPZ może prowadzić do uszkodzenia nerek
- Może nasilać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny i innych pochodnych kumaryny
- Substancje hepatotoksyczne mogą zwiększać ryzyko przedawkowania paracetamolu
- Probenecyd zmniejsza klirens paracetamolu
- Induktory enzymów wątrobowych (np. ryfampicyna, fenobarbital) zmniejszają biodostępność paracetamolu
- Jednoczesne stosowanie z zydowudyną zwiększa ryzyko neutropenii
- Jednoczesne stosowanie z izoniazydą zwiększa ryzyko hepatotoksyczności
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu paracetamolu z wymienionymi lekami i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Wpływ na ciążę i laktację
Paracetamol może być stosowany w okresie ciąży, jeśli wymaga tego stan kliniczny. Należy jednak stosować go w najmniejszej skutecznej dawce, przez jak najkrótszy czas i z możliwie najmniejszą częstotliwością. Paracetamol przenika do mleka matki, ale w dawkach terapeutycznych jest mało prawdopodobne, aby miał wpływ na karmione piersią dziecko.
Działania niepożądane
Do najczęstszych działań niepożądanych paracetamolu należą:
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego (bardzo rzadko): trombocytopenia
- Zaburzenia układu immunologicznego (rzadko): reakcje nadwrażliwości skóry, w tym wysypka i obrzęk naczynioruchowy; (bardzo rzadko) anafilaksja
- Zaburzenia układu oddechowego (bardzo rzadko): skurcz oskrzeli u pacjentów wrażliwych na ASA lub inne NLPZ
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych (bardzo rzadko): nieprawidłowa czynność wątroby
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej (bardzo rzadko): ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Lyella, zespół Stevens-Johnsona, ostra uogólniona osutka krostkowa
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania paracetamolu konieczna jest natychmiastowa pomoc lekarska, nawet jeśli nie występują objawy przedawkowania. Przedawkowanie może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, ostrej martwicy kanalików nerkowych, a w konsekwencji do niewydolności wątroby, kwasicy metabolicznej, encefalopatii, śpiączki i śmierci.
Leczenie przedawkowania obejmuje:
- Hospitalizację
- Monitorowanie stężenia paracetamolu w osoczu
- Płukanie żołądka (jeśli paracetamol został przyjęty mniej niż 4 godziny wcześniej)
- Podanie N-acetylocysteiny jako antidotum
- W ciężkich przypadkach - hemodializę lub hemoperfuzję
- Leczenie objawowe
Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjenta.