Paracetamol Zentiva
Paracetamol
Paracetamol Zentiva - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Paracetamol Zentiva jest wskazany do krótkotrwałego leczenia objawowego bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego oraz gorączki. Produkt przeznaczony jest dla dorosłych, młodzieży i dzieci o masie ciała powyżej 21 kg (w wieku 6 lat i powyżej).
Lek wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, natomiast nie posiada właściwości przeciwzapalnych. Mechanizm działania paracetamolu prawdopodobnie polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym, podobnie jak w przypadku kwasu acetylosalicylowego.
Dawkowanie i sposób podawania
Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Nie wolno przekraczać maksymalnej dawki dobowej. Tabletki nie są przeznaczone dla dzieci poniżej 6 roku życia i o masie ciała mniejszej niż 21 kg.
Dawkę paracetamolu ustala się na podstawie masy ciała i wieku pacjenta. Dawka jednorazowa zwykle wynosi 10-15 mg/kg masy ciała, natomiast maksymalna dawka dobowa to 60 mg/kg masy ciała.
Wiek | Masa ciała | Dawka pojedyncza | Maksymalna dawka dobowa |
---|---|---|---|
6-8 lat | 21-24 kg | 250 mg (1/2 tabletki) | 1 g (2 tabletki) |
9-10 lat | 25-33 kg | 250 mg (1/2 tabletki) | 1,5 g (3 tabletki) |
10-12 lat | 34-41 kg | 500 mg (1 tabletka) | 2 g (4 tabletki) |
12-15 lat | 42-49 kg | 500 mg (1 tabletka) | 2,5 g (5 tabletek) |
>15 lat | 50-60 kg | 500 mg (1 tabletka) | 3 g (6 tabletek) |
>15 lat | >60 kg | 500-1000 mg (1-2 tabletki) | 3 g (6 tabletek)* |
* Tylko po konsultacji lekarskiej, maksymalna dawka dobowa u pacjentów o masie ciała >60 kg może zostać zwiększona do 4 g paracetamolu.
W razie potrzeby pojedynczą dawkę można powtórzyć w odstępach co najmniej 4-6 godzin. Tabletki należy połykać, popijając odpowiednią ilością płynu.
Działanie przeciwbólowe paracetamolu po pojedynczej dawce 0,5-1 g utrzymuje się przez 3-6 godzin, natomiast działanie przeciwgorączkowe trwa 3-4 godziny.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów:
Zaburzenia czynności wątroby: U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby lub zespołem Gilberta paracetamol należy stosować ostrożnie. Dawkę należy zmniejszyć lub wydłużyć odstępy między dawkami. Dawka dobowa nie powinna przekraczać 60 mg/kg (maksymalnie 2 g/dobę). Stosowanie produktu jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
Osoby w podeszłym wieku: Zwykle odpowiednia jest dawka paracetamolu zalecana dla osób dorosłych. Jednak u słabych, unieruchomionych osób w podeszłym wieku lub pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, właściwe może być zmniejszenie dawki lub częstości dawkowania.
Dawkowanie paracetamolu wymaga indywidualnego dostosowania do wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z zaburzeniami czynności wątroby oraz w podeszłym wieku.
Przeciwwskazania
Stosowanie paracetamolu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciężka niewydolność wątroby
- Ostre zapalenie wątroby
Przed zastosowaniem leku należy wykluczyć powyższe przeciwwskazania, ze szczególnym uwzględnieniem stanu wątroby pacjenta.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosując paracetamol należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Pacjenci z małą masą ciała (<50 kg)
- Zaburzenia czynności nerek i wątroby
- Przewlekły alkoholizm
- Jednoczesne przyjmowanie leków hepatotoksycznych
- Ostre i przewlekłe niedożywienie
- Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
- Niedokrwistość hemolityczna
- Niedobór glutationu
- Odwodnienie
- Osoby w podeszłym wieku
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz otrzymujących duże dawki paracetamolu przez długi czas zaleca się regularne monitorowanie czynności wątroby. Podczas leczenia należy unikać spożywania alkoholu.
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania paracetamolu i flukloksacyliny ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA), szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
Stosowanie paracetamolu wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z czynnikami ryzyka hepatotoksyczności oraz zaburzeniami metabolicznymi. Konieczne jest monitorowanie czynności wątroby w przypadku długotrwałego stosowania leku.
Warto zapamiętać
- Paracetamol należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.
- U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest dostosowanie dawkowania i regularne monitorowanie czynności wątroby.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Paracetamol wchodzi w interakcje z wieloma lekami, co może wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania:
- Metoklopramid i domperidon mogą zwiększać szybkość wchłaniania paracetamolu
- Cholestyramina zmniejsza wchłanianie paracetamolu
- Długotrwałe jednoczesne stosowanie z kwasem acetylosalicylowym lub innymi NLPZ może prowadzić do uszkodzenia nerek
- Warfaryna i inne pochodne kumaryny - możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego
- Substancje hepatotoksyczne mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby
- Probenecyd zmniejsza klirens paracetamolu
- Substancje indukujące enzymy mikrosomalne (np. ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ziele dziurawca) zmniejszają biodostępność paracetamolu
- Zydowudyna - zwiększone ryzyko neutropenii
- Izoniazyd - zwiększone ryzyko hepatotoksyczności
- Flukloksacylina - ryzyko rozwoju kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową
Przed zastosowaniem paracetamolu należy dokładnie przeanalizować listę leków przyjmowanych przez pacjenta, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznych interakcji.
Wpływ na ciążę i laktację
Paracetamol może być stosowany w okresie ciąży, jeśli wymaga tego stan kliniczny. Należy jednak stosować go w najmniejszej skutecznej dawce, przez jak najkrótszy czas i z możliwie najmniejszą częstotliwością. Badania epidemiologiczne dotyczące wpływu na rozwój neurologiczny dzieci narażonych na paracetamol w okresie płodowym wykazują niejednoznaczne wyniki.
Paracetamol przenika do mleka matki, ale jest mało prawdopodobne, aby stosowany w dawkach terapeutycznych miał wpływ na dziecko. Nie ma konieczności przerywania karmienia piersią podczas krótkotrwałego leczenia zalecanymi dawkami tego produktu leczniczego.
Paracetamol może być stosowany w ciąży i podczas karmienia piersią, ale zawsze po konsultacji z lekarzem i z zachowaniem szczególnej ostrożności.
Działania niepożądane
Podczas stosowania paracetamolu mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego: (bardzo rzadko) trombocytopenia
- Zaburzenia układu immunologicznego: (rzadko) reakcje nadwrażliwości skóry, w tym wysypka i obrzęk naczynioruchowy; (bardzo rzadko) anafilaksja
- Zaburzenia układu oddechowego: (bardzo rzadko) skurcz oskrzeli u pacjentów wrażliwych na ASA lub inne NLPZ
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: (bardzo rzadko) nieprawidłowa czynność wątroby
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: (bardzo rzadko) ciężkie reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), zespół Stevens-Johnsona, ostra uogólniona osutka krostkowa
Mimo że paracetamol jest uważany za lek względnie bezpieczny, mogą wystąpić poważne działania niepożądane. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwych objawach i konieczności natychmiastowego zgłoszenia ich lekarzowi.
Przedawkowanie
Przedawkowanie paracetamolu, nawet w stosunkowo małych dawkach, może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, a czasami ostrej martwicy kanalików nerkowych. Konieczna jest natychmiastowa pomoc lekarska, nawet jeśli nie występują objawy przedawkowania.
Objawy przedawkowania mogą obejmować:
- Nudności, wymioty, letarg, anoreksję, bladość i pocenie się (w ciągu pierwszych 24 godzin)
- Ból brzucha (po 1-2 dniach)
- Podwyższony poziom transaminaz wątrobowych, dehydrogenazy mleczanowej i bilirubiny
- Wydłużony czas protrombinowy
Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:
- Hospitalizację
- Monitorowanie stężenia paracetamolu w osoczu
- Podanie N-acetylocysteiny jako antidotum
- W ciężkich przypadkach - hemodializę lub hemoperfuzję
Przedawkowanie paracetamolu stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia.