Paracetamol Biofarm
Paracetamol
Paracetamol Biofarm - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania do stosowania
Paracetamol jest lekiem o szerokim spektrum zastosowań w leczeniu bólu o różnej etiologii i nasileniu. Szczególnie zalecany jest w następujących przypadkach:
- Bóle głowy, w tym migreny
- Bóle reumatyczne, stawowe, mięśniowe i kostne
- Bóle kręgosłupa
- Nerwobóle
- Bóle menstruacyjne
- Bóle zębów
Ponadto, paracetamol wykazuje działanie przeciwgorączkowe, co czyni go skutecznym w leczeniu gorączki towarzyszącej przeziębieniu i grypie.
Paracetamol, dzięki swojemu mechanizmowi działania i profilowi bezpieczeństwa, stanowi lek pierwszego wyboru w wielu sytuacjach klinicznych wymagających zastosowania środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa wiekowa | Dawka jednorazowa | Maksymalna dawka dobowa | Częstotliwość podawania |
---|---|---|---|
Dorośli i młodzież od 12 lat | 500-1000 mg (1-2 tabl.) | 4000 mg (8 tabl.) | Co 4-6 godzin |
Dzieci 6-12 lat | 250-500 mg (1/2-1 tabl.) | 2000 mg (4 tabl.) | Co 6 godzin |
Dzieci 3 m-ce - 6 lat | 10 mg/kg mc. | Wg zaleceń lekarza | Co najmniej 6 godzin |
W bólach nowotworowych zaleca się dawkę 10 mg/kg mc. co 4 godziny, zwykle w połączeniu z lekami przeciwbólowymi o innym mechanizmie działania.
U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, zespołem Gilberta, odwodnionych, długotrwale niedożywionych lub z przewlekłym alkoholizmem należy zmniejszyć dawkę jednorazową do 500 mg, maksymalną dawkę dobową do 2000 mg oraz wydłużyć odstęp między dawkami do 6-8 godzin.
Przeciwwskazania
Stosowanie paracetamolu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na paracetamol lub którykolwiek ze składników preparatu
- Choroba alkoholowa
- Ciężka niewydolność wątroby lub nerek
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby lub nerek, dostosowując dawkowanie leku.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania paracetamolu należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:
- Możliwość wystąpienia reakcji krzyżowej u 5-6% pacjentów uczulonych na kwas acetylosalicylowy
- Konieczność unikania dawek większych niż zalecane
- Ograniczenie stosowania do 3 dni bez konsultacji lekarskiej
- Ryzyko przedawkowania przy jednoczesnym stosowaniu innych leków zawierających paracetamol
- Ostrożność u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
- Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii paracetamolem
Paracetamol nie wpływa istotnie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Warto zapamiętać
- Paracetamol jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu bólu i gorączki u wielu grup pacjentów.
- Maksymalna dawka dobowa paracetamolu wynosi 4000 mg dla dorosłych, ale należy ją zmniejszyć u pacjentów z czynnikami ryzyka.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Paracetamol wchodzi w interakcje z wieloma lekami, co może wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania:
- Metoklopramid i domperidon mogą zwiększać szybkość wchłaniania paracetamolu
- Cholestyramina może zmniejszać wchłanianie paracetamolu
- Regularne stosowanie paracetamolu może nasilać działanie przeciwzakrzepowe warfaryny i innych kumaryn
- Leki indukujące enzymy wątrobowe (np. fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) mogą zwiększać ryzyko hepatotoksyczności paracetamolu
- Salicylamid wydłuża czas wydalania paracetamolu
- Kofeina wzmacnia działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe paracetamolu
- Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO może prowadzić do stanu pobudzenia i hipertermii
- Paracetamol może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych (np. oznaczanie stężenia glukozy we krwi)
- Łączne stosowanie z NLPZ zwiększa ryzyko zaburzeń czynności nerek
Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego i skutecznego stosowania paracetamolu w praktyce klinicznej.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Badania epidemiologiczne nie wykazały szkodliwego wpływu paracetamolu stosowanego w zalecanych dawkach na przebieg ciąży. Lek przenika do mleka kobiecego w ilościach nie mających znaczenia klinicznego. Paracetamol może być stosowany w okresie ciąży i karmienia piersią, gdy jest to klinicznie uzasadnione, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.
Działania niepożądane
Paracetamol jest lekiem o korzystnym profilu bezpieczeństwa, jednak mogą wystąpić następujące działania niepożądane:
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego (bardzo rzadko): trombocytopenia, leukopenia, neutropenia
- Zaburzenia układu immunologicznego (bardzo rzadko): reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia naczyniowe (rzadko): niedociśnienie
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych (rzadko): zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Zaburzenia ogólne (rzadko): złe samopoczucie
Monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia tych działań niepożądanych jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii.
Przedawkowanie
Ostre zatrucie paracetamolem może wystąpić po jednorazowym spożyciu 10-15 g leku przez osobę dorosłą. Objawy przedawkowania mogą obejmować nudności, wymioty, nadmierną potliwość, senność i ogólne osłabienie. W ciężkich przypadkach może rozwinąć się uszkodzenie wątroby.
Postępowanie w przypadku przedawkowania:
- Prowokacja wymiotów (jeśli od spożycia nie upłynęło więcej niż godzina)
- Podanie 60-100 g węgla aktywowanego doustnie
- Oznaczenie poziomu paracetamolu we krwi
- Wdrożenie leczenia odtrutkami: metionina (co najmniej 2,5 g) i/lub acetylocysteina
Leczenie zatrucia paracetamolem wymaga hospitalizacji i intensywnej terapii.
Mechanizm działania
Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, nie posiadając przy tym typowego dla NLPZ działania przeciwzapalnego. Mechanizm działania obejmuje:
- Hamowanie biosyntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym
- Oddziaływanie na ośrodek regulacji temperatury w podwzgórzu
- Rozszerzenie obwodowych naczyń krwionośnych, prowadzące do zwiększonego przepływu krwi w skórze i pocenia się
Dokładny mechanizm działania przeciwbólowego paracetamolu nie został jeszcze w pełni wyjaśniony i opiera się na hipotezach związanych z jego wpływem na biosyntezę prostaglandyn.
Skład
Jedna tabletka preparatu Paracetamol Biofarm zawiera 500 mg paracetamolu jako substancję czynną.
Znajomość składu leku jest istotna dla lekarzy, szczególnie w kontekście potencjalnych interakcji i działań niepożądanych.