Oxaliplatinum Accord
Oxaliplatin
Oxaliplatinum Accord - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Oksaliplatyna w skojarzeniu z 5-fluorouracylem (5-FU) i kwasem folinowym (FA) jest wskazana do:
- Leczenia wspomagającego raka okrężnicy w stadium III (Duke C) po całkowitej resekcji guza pierwotnego
- Leczenia raka jelita grubego z przerzutami
Dawkowanie i sposób podawania
Oksaliplatyna przeznaczona jest wyłącznie do stosowania u dorosłych. Podaje się ją dożylnie w infuzji trwającej 2-6 godzin.
Wskazanie | Dawka | Częstotliwość podawania |
---|---|---|
Leczenie wspomagające | 85 mg/m2 pc. | Co 2 tygodnie przez 12 cykli (6 miesięcy) |
Rak z przerzutami | 85 mg/m2 pc. | Co 2 tygodnie do progresji lub nieakceptowalnej toksyczności |
Dawkę należy dostosować w zależności od tolerancji leku. Oksaliplatynę podaje się zawsze przed fluoropirymidynami (np. 5-FU).
Roztwór do infuzji przygotowuje się w 250-500 ml 5% roztworu glukozy, aby uzyskać stężenie 0,2-0,70 mg/ml. Maksymalne stężenie w praktyce klinicznej dla dawki 85 mg/m2 pc. wynosi 0,70 mg/ml.
Dawkowanie oksaliplatyny zależy od wskazania i powinno być ściśle kontrolowane. Kluczowe jest odpowiednie przygotowanie roztworu do infuzji i podawanie leku przed fluoropirymidynami.
Modyfikacje dawkowania w szczególnych grupach pacjentów
Zaburzenia czynności nerek:
- Przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek
- U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami: 85 mg/m2 pc.
Niewydolność wątroby: Nie ma konieczności modyfikacji dawki, ale należy monitorować czynność wątroby.
Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat): Nie ma potrzeby szczególnego dostosowywania dawki.
Dzieci i młodzież: Brak wskazań do stosowania u dzieci.
Modyfikacje dawkowania są konieczne głównie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U pozostałych grup pacjentów zazwyczaj nie ma potrzeby dostosowywania dawki, ale należy zachować ostrożność i monitorować stan kliniczny.
Przeciwwskazania
Oksaliplatyna jest przeciwwskazana u pacjentów:
- Ze znaną nadwrażliwością na oksaliplatynę
- W okresie karmienia piersią
- Z zahamowaniem czynności szpiku kostnego przed pierwszym cyklem leczenia (neutrofile <2x109/l i/lub płytki krwi <100x109/l)
- Z obwodową neuropatią czuciową z zaburzeniem czynnościowym przed pierwszym cyklem leczenia
- Z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min)
Przed rozpoczęciem terapii oksaliplatyną konieczna jest dokładna ocena stanu pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji szpiku kostnego, układu nerwowego i nerek.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
1. Oksaliplatynę należy stosować wyłącznie w wyspecjalizowanych oddziałach onkologicznych pod nadzorem doświadczonego onkologa.
2. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka i ściśle monitorować czynność nerek.
3. Pacjentów z reakcją alergiczną na związki platyny w wywiadzie należy obserwować pod kątem objawów alergii. W przypadku reakcji anafilaktycznej należy natychmiast przerwać wlew i wdrożyć odpowiednie leczenie.
4. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów pod kątem neurotoksyczności, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków neurotoksycznych. Należy przeprowadzać badania neurologiczne przed każdym podaniem leku i okresowo po zakończeniu leczenia.
5. W przypadku wystąpienia ostrych zaburzeń czucia w gardle i krtani podczas 2-godzinnego wlewu, kolejną dawkę należy podać w infuzji trwającej ponad 6 godzin.
6. Modyfikacja dawki w zależności od objawów neurologicznych:
- Jeśli objawy utrzymują się >7 dni i są uciążliwe: zmniejszyć dawkę do 65 mg/m2 pc. (rak z przerzutami) lub 75 mg/m2 pc. (leczenie uzupełniające)
- Jeśli przeczulica bez zaburzeń czynnościowych utrzymuje się do następnego cyklu: zmniejszyć dawkę jak wyżej
- Jeśli przeczulica z zaburzeniami czynnościowymi utrzymuje się: przerwać leczenie
7. Należy poinformować pacjentów o możliwości wystąpienia długotrwałych objawów obwodowej neuropatii czuciowej po zakończeniu leczenia.
8. Konieczne jest stosowanie profilaktyki przeciwwymiotnej. Ciężka biegunka lub wymioty mogą prowadzić do odwodnienia, niedrożności jelit, hipokaliemii, kwasicy metabolicznej i zaburzeń czynności nerek.
9. W przypadku toksyczności hematologicznej (neutrofile <1,5x109/l lub płytki krwi <50x109/l) należy opóźnić podanie kolejnego cyklu do normalizacji parametrów. Konieczne jest wykonywanie pełnej morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem.
10. Należy poinformować pacjentów o ryzyku wystąpienia biegunki, wymiotów, zapalenia błon śluzowych i neutropenii oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w razie ich wystąpienia.
11. W przypadku niewyjaśnionych objawów oddechowych należy przerwać podawanie oksaliplatyny do czasu wykluczenia choroby śródmiąższowej płuc.
12. Należy monitorować czynność wątroby ze względu na ryzyko rzadkich zaburzeń naczyniowych wątroby.
13. Ze względu na potencjalne działanie genotoksyczne, pacjenci powinni stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez 4 miesiące (kobiety) lub 6 miesięcy (mężczyźni) po jego zakończeniu.
14. Oksaliplatyna może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na ryzyko zawrotów głowy, nudności, zaburzeń widzenia i innych objawów neurologicznych.
Stosowanie oksaliplatyny wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem szeregu potencjalnych działań niepożądanych, ze szczególnym uwzględnieniem neurotoksyczności, toksyczności hematologicznej i żołądkowo-jelitowej. Kluczowa jest odpowiednia edukacja pacjenta i szybka reakcja na pojawiające się objawy.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
1. Nie zaobserwowano istotnych zmian w ekspozycji na 5-FU po podaniu oksaliplatyny.
2. W badaniach in vitro nie stwierdzono znaczącego wypierania oksaliplatyny z połączeń z białkami osocza przez:
- Erytromycynę
- Salicylany
- Granisetron
- Paklitaksel
- Walproinian sodu
Oksaliplatyna wykazuje stosunkowo niewiele istotnych interakcji lekowych, co ułatwia jej stosowanie w schematach wielolekowych. Niemniej jednak, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu innych leków, szczególnie neurotoksycznych.
Wpływ na ciążę i laktację
1. Ciąża: Brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. W badaniach na zwierzętach obserwowano toksyczny wpływ na reprodukcję.
2. Nie zaleca się stosowania oksaliplatyny w okresie ciąży i u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących antykoncepcji.
3. Podanie oksaliplatyny w ciąży można rozważyć tylko po dokładnym przedstawieniu ryzyka dla płodu i uzyskaniu świadomej zgody pacjentki.
4. Antykoncepcja: Kobiety powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez 4 miesiące po jego zakończeniu, a mężczyźni przez 6 miesięcy po zakończeniu terapii.
5. Karmienie piersią: Przeciwwskazane podczas stosowania oksaliplatyny.
6. Płodność: Oksaliplatyna może mieć szkodliwy wpływ na płodność. Należy rozważyć możliwość kriokonserwacji nasienia u mężczyzn przed rozpoczęciem leczenia.
Stosowanie oksaliplatyny u kobiet w ciąży jest niezalecane i powinno być rozważane tylko w wyjątkowych sytuacjach. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez pacjentów obojga płci. Mężczyźni powinni rozważyć kriokonserwację nasienia przed rozpoczęciem terapii.
Warto zapamiętać
- Oksaliplatyna jest skuteczna w leczeniu raka jelita grubego, zarówno w terapii uzupełniającej, jak i w stadium przerzutowym.
- Neurotoksyczność jest jednym z głównych działań niepożądanych oksaliplatyny, wymagającym ścisłego monitorowania i odpowiedniego dostosowywania dawki.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane oksaliplatyny w połączeniu z 5-FU/FA to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: biegunka, nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych
- Zaburzenia hematologiczne: neutropenia, małopłytkowość
- Zaburzenia neurologiczne: obwodowa neuropatia czuciowa (ostra i kumulacyjna)
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia wątrobowe: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
- Reakcje alergiczne
- Zmęczenie i osłabienie
- Zaburzenia oddechowe: duszność, kaszel
- Zaburzenia skórne: wysypka, łysienie
- Zaburzenia metaboliczne: anoreksja, zaburzenia elektrolitowe
Profil działań niepożądanych oksaliplatyny jest szeroki i wymaga starannego monitorowania pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy neurotoksyczności, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i hematologiczne.
Przedawkowanie
Nie istnieje specyficzne antidotum dla oksaliplatyny. W przypadku przedawkowania należy:
- Spodziewać się nasilenia typowych działań niepożądanych
- Wdrożyć ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych
- Zastosować leczenie objawowe
W przypadku przedawkowania oksaliplatyny kluczowe jest intensywne leczenie podtrzymujące i monitorowanie pacjenta.
Mechanizm działania
Oksaliplatyna jest lekiem przeciwnowotworowym z grupy pochodnych platyny. Jej mechanizm działania obejmuje:
- Tworzenie połączeń krzyżowych w DNA, zarówno wewnątrz- jak i międzyłańcuchowych
- Hamowanie syntezy DNA
- Indukcję apoptozy komórek nowotworowych
Oksaliplatyna wykazuje szerokie spektrum działania cytotoksycznego in vitro i in vivo, w tym w modelach opornych na cisplatynę. Obserwowano synergistyczne działanie z 5-FU.
Unikalny mechanizm działania oksaliplatyny, różniący się od innych pochodnych platyny, przyczynia się do jej skuteczności w leczeniu nowotworów opornych na cisplatynę i umożliwia synergistyczne działanie z 5-FU.
Właściwości farmakokinetyczne
Oksaliplatyna ulega szybkiej i rozległej biotransformacji do aktywnych pochodnych. Wiąże się w znacznym stopniu z białkami osocza i erytrocytami. Wydalana jest głównie z moczem.
Znajomość właściwości farmakokinetycznych oksaliplatyny jest istotna dla zrozumienia jej działania i potencjalnych interakcji z innymi lekami.
Podsumowanie
Oksaliplatyna jest cennym lekiem w terapii raka jelita grubego, zarówno w leczeniu uzupełniającym, jak i w stadium przerzutowym. Jej stosowanie wymaga jednak ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne działania niepożądane, szczególnie neurotoksyczność. Kluczowe jest odpowiednie dawkowanie, przygotowanie i podawanie leku oraz edukacja pacjenta. Właściwe zarządzanie działaniami niepożądanymi i modyfikacje dawki mogą znacząco poprawić tolerancję leczenia i jego skuteczność.