Oxaliplatin-Ebewe
Oxaliplatin
Oxaliplatin-Ebewe - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Oksaliplatyna w połączeniu z 5-fluorouracylem (5-FU) i kwasem folinowym (FA) jest wskazana do stosowania w:
- Leczeniu wspomagającym III stadium (stopień Duke C) raka okrężnicy po całkowitej resekcji pierwotnego guza
- Leczeniu raka okrężnicy i odbytnicy z przerzutami
Oksaliplatyna wykazuje szerokie działanie przeciwnowotworowe, szczególnie w modelach raka jelita grubego. Działa synergistycznie w skojarzeniu z 5-FU.
Dawkowanie i sposób podawania
Oksaliplatyna przeznaczona jest wyłącznie do stosowania u dorosłych. Podaje się ją dożylnie w infuzji trwającej 2-6 godzin.
Wskazanie | Dawkowanie |
---|---|
Leczenie wspomagające | 85 mg/m2 pc. co 2 tygodnie przez 12 cykli (6 miesięcy) |
Leczenie raka z przerzutami | 85 mg/m2 pc. co 2 tygodnie do progresji choroby lub nietolerowanej toksyczności |
Dawkowanie należy dostosować do tolerancji pacjenta. Oksaliplatynę należy podawać przed 5-FU.
Sposób przygotowania i podania
Oksaliplatynę należy rozcieńczyć w 250-500 ml 5% roztworu glukozy do stężenia 0,2-0,70 mg/ml. Podawać w infuzji dożylnej przez dojście centralne lub do żyły obwodowej przez 2-6 godzin. Nie wymaga dodatkowego nawodnienia pacjenta.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na oksaliplatynę lub laktozę
- Karmienie piersią
- Mielosupresja przed 1. cyklem (neutrofile <2 x 109/l, płytki <100 x 109/l)
- Obwodowa neuropatia czuciowa z upośledzeniem czynnościowym przed 1. cyklem
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek (ClCr <30 ml/min)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy ściśle monitorować pacjentów pod kątem:
- Objawów neurotoksyczności - może wymagać modyfikacji dawki lub przerwania leczenia
- Reakcji nadwrażliwości - mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne
- Toksyczności hematologicznej - kontrolować morfologię przed każdym cyklem
- Toksyczności żołądkowo-jelitowej - ryzyko ciężkiej biegunki, wymiotów, odwodnienia
- Zaburzeń czynności nerek i wątroby
- Wydłużenia odstępu QT - monitorować EKG
Ostrożnie stosować u pacjentów w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
Interakcje
Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych z 5-FU. Ostrożnie łączyć z lekami wydłużającymi odstęp QT lub zwiększającymi ryzyko rabdomiolizy.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Nie zaleca się stosowania w ciąży. Konieczna skuteczna antykoncepcja w trakcie leczenia i do 4 miesięcy (kobiety) lub 6 miesięcy (mężczyźni) po zakończeniu terapii. Karmienie piersią przeciwwskazane. Może powodować niepłodność u mężczyzn.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
- Zaburzenia hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość)
- Neuropatia obwodowa
- Zmęczenie
- Reakcje w miejscu podania
Rzadziej występują ciężkie reakcje nadwrażliwości, rabdomioliza, zespół hemolityczno-mocznicowy.
Przedawkowanie
Brak swoistej odtrutki. Leczenie objawowe i monitorowanie parametrów hematologicznych.
Właściwości farmakologiczne
Oksaliplatyna jest lekiem alkilującym z grupy pochodnych platyny. Tworzy wiązania krzyżowe w DNA, zaburzając jego replikację i transkrypcję. Wykazuje synergizm z 5-FU. Ma szerokie spektrum działania przeciwnowotworowego, szczególnie w raku jelita grubego.
Warto zapamiętać
- Oksaliplatyna jest skuteczna w leczeniu raka jelita grubego, zwłaszcza w skojarzeniu z 5-FU/FA
- Główne działania niepożądane to neuropatia obwodowa i toksyczność hematologiczna - wymagają ścisłego monitorowania
Oksaliplatyna jest cennym lekiem w terapii raka jelita grubego, ale wymaga starannego monitorowania pacjenta i dostosowywania dawki w razie wystąpienia działań niepożądanych. Kluczowe jest wczesne rozpoznawanie i odpowiednie postępowanie w przypadku neurotoksyczności.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Zaburzenia czynności nerek:
- Przeciwwskazana przy ciężkich zaburzeniach (ClCr <30 ml/min)
- Przy lekkich do umiarkowanych zaburzeniach - standardowa dawka początkowa 85 mg/m2, ścisłe monitorowanie toksyczności
Zaburzenia czynności wątroby:
- Brak specyficznych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki
- Ostrożne stosowanie, monitorowanie parametrów wątrobowych
Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat):
- Standardowe dawkowanie
- Ścisłe monitorowanie tolerancji
Dzieci i młodzież:
- Brak wskazań do stosowania
- Nie ustalono skuteczności i bezpieczeństwa
Modyfikacje dawkowania w przypadku toksyczności
Neurotoksyczność:
- Objawy >7 dni i dokuczliwe: zmniejszyć dawkę do 65 mg/m2 (rak z przerzutami) lub 75 mg/m2 (leczenie uzupełniające)
- Parestezje z upośledzeniem czynnościowym utrzymujące się do następnego cyklu: przerwać leczenie
Toksyczność hematologiczna:
- Neutropenia stopnia 3-4, gorączka neutropeniczna: zmniejszyć dawkę do 65 mg/m2 (rak z przerzutami) lub 75 mg/m2 (leczenie uzupełniające)
- Małopłytkowość stopnia 3-4: jak wyżej
Toksyczność żołądkowo-jelitowa:
- Biegunka stopnia 4: zmniejszyć dawkę jak wyżej
Monitorowanie pacjenta
Przed każdym cyklem leczenia należy przeprowadzić:
- Badanie neurologiczne
- Morfologię krwi z rozmazem
- Ocenę czynności nerek i wątroby
- EKG (odstęp QT)
W trakcie leczenia należy monitorować:
- Objawy neurotoksyczności (parestezje, dyzestezje)
- Objawy toksyczności hematologicznej (infekcje, krwawienia)
- Objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty)
- Reakcje nadwrażliwości
Postępowanie w przypadku wybranych działań niepożądanych
Ostra dyzestezja gardła i krtani:
- Wydłużyć czas infuzji do 6 godzin
- Rozważyć premedykację lekami przeciwhistaminowymi
Zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS):
- Przerwać leczenie oksaliplatyną
- Kontrola ciśnienia tętniczego
- Leczenie objawowe
Rabdomioliza:
- Przerwać leczenie oksaliplatyną
- Intensywne nawadnianie
- Monitorowanie funkcji nerek i poziomu kinazy kreatynowej
Interakcje z innymi lekami
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu:
- Leków wydłużających odstęp QT (np. niektóre antybiotyki, leki przeciwpsychotyczne)
- Leków zwiększających ryzyko rabdomiolizy (np. statyny)
- Leków nefrotoksycznych (np. aminoglikozydy, diuretyki pętlowe)
Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych z 5-fluorouracylem.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
Oksaliplatyna może powodować zawroty głowy, nudności i inne objawy neurologiczne wpływające na koordynację ruchową. Należy ostrzec pacjentów o możliwym wpływie na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Warto zapamiętać
- Kluczowe znaczenie ma indywidualizacja dawkowania w oparciu o tolerancję pacjenta
- Regularne monitorowanie umożliwia wczesne wykrycie i odpowiednie postępowanie w przypadku działań niepożądanych
Stosowanie oksaliplatyny wymaga ścisłej współpracy onkologa z pacjentem w celu optymalizacji skuteczności leczenia przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka poważnych działań niepożądanych. Kluczowe jest edukowanie pacjenta odnośnie potencjalnych objawów toksyczności wymagających szybkiej interwencji medycznej.