Orfadin
Nitisinone
Orfadin - nityzynon w leczeniu dziedzicznej tyrozynemii typu 1 (HT-1)
Orfadin to lek zawierający substancję czynną nityzynon, stosowany w leczeniu dziedzicznej tyrozynemii typu 1 (HT-1). Jest to rzadka choroba genetyczna, w której organizm nie jest w stanie całkowicie rozłożyć aminokwasu tyrozyny. Prowadzi to do gromadzenia się szkodliwych substancji, które mogą powodować poważne problemy z wątrobą i zwiększać ryzyko raka wątroby.
Wskazania do stosowania
Orfadin jest wskazany do leczenia pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży (we wszystkich grupach wiekowych) z potwierdzoną diagnozą dziedzicznej tyrozynemii typu 1 (HT-1). Lek należy stosować równocześnie z dietą ograniczającą spożycie tyrozyny i fenyloalaniny.
Wczesne rozpoczęcie leczenia nityzynonem jest kluczowe dla zwiększenia szansy przeżycia pacjenta i uniknięcia poważnych powikłań, takich jak niewydolność wątroby, nowotwór wątroby czy choroba nerek.
Mechanizm działania
Nityzynon działa poprzez hamowanie enzymu dioksygenazy 4-hydroksyfenylopirogronianu, który bierze udział w rozkładzie tyrozyny. Blokując ten enzym, lek zapobiega gromadzeniu się toksycznych produktów pośrednich metabolizmu tyrozyny, które są charakterystyczne dla HT-1. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko uszkodzenia wątroby i innych narządów.
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie nityzynonem powinno być rozpoczynane i prowadzone pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu pacjentów z HT-1. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie dla każdego pacjenta.
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Sposób podawania |
---|---|---|
Dorośli i dzieci | 1 mg/kg masy ciała/dobę | Doustnie, raz na dobę |
Pacjenci o masie ciała <20 kg | 1 mg/kg masy ciała/dobę | Doustnie, w dwóch podzielonych dawkach |
Dawkę można modyfikować w zależności od odpowiedzi biochemicznej pacjenta. Maksymalna zalecana dawka wynosi 2 mg/kg masy ciała/dobę.
Kapsułki Orfadin można otwierać i mieszać ich zawartość z niewielką ilością wody lub mieszanki dietetycznej bezpośrednio przed podaniem. Dla dzieci i młodzieży mających trudności z połykaniem kapsułek dostępna jest również zawiesina doustna o stężeniu 4 mg/ml.
Monitorowanie leczenia
W trakcie terapii nityzynonem konieczne jest regularne monitorowanie stanu pacjenta. Należy kontrolować:
- Poziom bursztynyloacetonu w moczu
- Poziom α-fetoproteiny w surowicy
- Parametry funkcji wątroby
- Stężenie tyrozyny w osoczu
- Morfologię krwi (liczba płytek krwi i białych krwinek)
W przypadku niezadowalającej odpowiedzi biochemicznej po miesiącu leczenia, dawkę nityzynonu można zwiększyć do 1,5 mg/kg masy ciała/dobę, a następnie do maksymalnie 2 mg/kg masy ciała/dobę.
Środki ostrożności i przeciwwskazania
Przed rozpoczęciem leczenia nityzynonem zaleca się wykonanie badania okulistycznego. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na możliwe zaburzenia widzenia i w razie ich wystąpienia skierować pacjenta do okulisty.
Przeciwwskazaniem do stosowania leku Orfadin jest nadwrażliwość na nityzynon lub którąkolwiek substancję pomocniczą.
Należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących diety ubogiej w tyrozynę i fenyloalaninę. Zbyt wysokie stężenie tyrozyny w osoczu (>500 µg/l) może prowadzić do poważnych działań niepożądanych.
Warto zapamiętać
- Orfadin (nityzynon) musi być stosowany równocześnie z dietą ograniczającą spożycie tyrozyny i fenyloalaniny.
- Regularne monitorowanie parametrów biochemicznych i stanu klinicznego pacjenta jest kluczowe dla skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem nityzynonu to:
- Zaburzenia oka (zapalenie spojówek, zmętnienie rogówki, zapalenie rogówki, światłowstręt, ból oka)
- Zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, granulocytopenia)
- Zaburzenia skórne (złuszczające zapalenie skóry, wysypka, świąd)
Większość działań niepożądanych jest związana z podwyższonym stężeniem tyrozyny i może być kontrolowana poprzez ścisłe przestrzeganie diety.
Interakcje z innymi lekami
Nityzynon jest metabolizowany przez enzym CYP3A4. Jednoczesne stosowanie leków wpływających na aktywność tego enzymu może wymagać dostosowania dawki Orfadinu. Nie przeprowadzono szczegółowych badań interakcji nityzynonu z innymi lekami.
Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią
Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania nityzynonu u kobiet w ciąży. Lek można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Kobiety przyjmujące nityzynon nie powinny karmić piersią.
Wnioski
Orfadin (nityzynon) jest skutecznym lekiem w terapii dziedzicznej tyrozynemii typu 1, znacząco poprawiającym rokowanie pacjentów. Kluczowe dla powodzenia leczenia jest wczesne rozpoczęcie terapii, ścisłe przestrzeganie zaleceń dietetycznych oraz regularne monitorowanie parametrów biochemicznych i klinicznych. Mimo potencjalnych działań niepożądanych, korzyści ze stosowania nityzynonu przewyższają ryzyko u pacjentów z HT-1.