Opsumit (macytentan) - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Opsumit jest wskazany do długotrwałego leczenia tętniczego nadciśnienia płucnego (PAH) u dorosłych pacjentów z II lub III klasą czynnościową wg WHO. Może być stosowany w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym. Wykazano skuteczność w następujących populacjach PAH:
- PAH idiopatyczne i dziedziczne
- PAH związane z chorobami tkanki łącznej
- PAH związane ze skorygowanymi wrodzonymi prostymi wadami serca
Stosunek korzyści do ryzyka nie został ustalony dla pacjentów z I klasą czynnościową PAH wg WHO.
Dawkowanie i sposób podawania
Zalecana dawka to 10 mg raz na dobę, przyjmowana doustnie. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą. Można je przyjmować z posiłkiem lub bez.
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 10 mg raz na dobę |
Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat) | Nie jest konieczne dostosowanie dawki |
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Nie jest konieczne dostosowanie dawki przy łagodnych, umiarkowanych lub ciężkich zaburzeniach |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Nie jest konieczne dostosowanie dawki |
Leczenie powinno być rozpoczynane i monitorowane przez lekarza doświadczonego w leczeniu PAH. Należy pouczyć pacjenta o konieczności przyjmowania leku codziennie o tej samej porze. W przypadku pominięcia dawki, należy ją przyjąć jak najszybciej, a następną o zwykłej porze. Nie należy przyjmować podwójnej dawki.
Opsumit stosuje się w stałej dawce 10 mg raz na dobę, niezależnie od wieku czy funkcji wątroby i nerek pacjenta. Kluczowe jest regularne przyjmowanie leku o tej samej porze każdego dnia.
Przeciwwskazania
Stosowanie Opsumitu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na macytentan lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciąża
- Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznej antykoncepcji
- Karmienie piersią
- Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (z marskością lub bez)
- Wyjściowa aktywność aminotransferaz (AspAT i/lub AlAT) >3x górna granica normy
Szczególną uwagę należy zwrócić na wykluczenie ciąży i zapewnienie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym oraz na ocenę funkcji wątroby przed rozpoczęciem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Monitorowanie funkcji wątroby
Przed rozpoczęciem leczenia należy oznaczyć aktywność enzymów wątrobowych. Zaleca się comiesięczne monitorowanie AspAT i AlAT. W przypadku utrzymującego się, istotnego klinicznie wzrostu aktywności enzymów lub objawów uszkodzenia wątroby, należy przerwać leczenie.
Niedokrwistość
Leczenie macytentanem wiąże się ze zmniejszeniem stężenia hemoglobiny. Przed rozpoczęciem terapii należy oznaczyć stężenie hemoglobiny i powtarzać badanie w trakcie leczenia. Nie zaleca się rozpoczynania leczenia u pacjentów z ciężką niedokrwistością.
Obrzęk płuc
W przypadku wystąpienia objawów obrzęku płuc podczas leczenia, należy rozważyć możliwość zarostowej choroby żył płucnych.
Kobiety w wieku rozrodczym
Leczenie można rozpocząć tylko po wykluczeniu ciąży i zapewnieniu skutecznej antykoncepcji. Zaleca się comiesięczne wykonywanie testów ciążowych.
Interakcje z induktorami CYP3A4
Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A4 (np. ryfampicyna, dziurawiec, karbamazepina, fenytoina).
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek może wystąpić zwiększone ryzyko niedociśnienia i niedokrwistości. Zaleca się monitorowanie ciśnienia krwi i stężenia hemoglobiny.
Kluczowe jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, stężenia hemoglobiny oraz ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na CYP3A4.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Macytentan jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C19. Najważniejsze interakcje obejmują:
- Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) - mogą zwiększać ekspozycję na macytentan
- Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) - mogą zmniejszać skuteczność macytentanu
- Warfaryna - brak istotnego wpływu na farmakokinetykę i farmakodynamikę
- Syldenafil - niewielkie wzajemne zmiany w ekspozycji, bez znaczenia klinicznego
Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A4 i zachować ostrożność przy stosowaniu z silnymi inhibitorami CYP3A4. Macytentan można bezpiecznie łączyć z warfaryną i syldenafilem.
Ciąża i laktacja
Macytentan jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez miesiąc po jego zakończeniu. Zaleca się comiesięczne wykonywanie testów ciążowych.
Konieczne jest rygorystyczne przestrzeganie zasad antykoncepcji i regularne monitorowanie ciąży u kobiet w wieku rozrodczym przyjmujących macytentan.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥10% pacjentów) to:
- Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (14,0%)
- Ból głowy (13,6%)
- Niedokrwistość (13,2%)
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Niedociśnienie
- Zwiększenie aktywności aminotransferaz
- Zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi
Większość działań niepożądanych ma nasilenie łagodne do umiarkowanego. Kluczowe jest monitorowanie morfologii krwi, funkcji wątroby i ciśnienia tętniczego.
Mechanizm działania
Macytentan jest doustnym, silnym antagonistą receptorów endoteliny (ERA), działającym na receptory ETA i ETB. Wykazuje około 100-krotnie większą selektywność wobec receptorów ETA. Blokując receptory endoteliny, macytentan zapobiega skurczowi naczyń i proliferacji komórek mięśni gładkich, co prowadzi do poprawy hemodynamiki płucnej i zmniejszenia objawów PAH.
Mechanizm działania macytentanu opiera się na blokowaniu receptorów endoteliny, co przekłada się na korzystne efekty w leczeniu PAH.
Warto zapamiętać
- Macytentan stosuje się w stałej dawce 10 mg raz na dobę, niezależnie od posiłku
- Konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby i morfologii krwi podczas leczenia