Olpinat®
Olanzapine
Olpinat® - informacje dla lekarza
Olpinat® to lek przeciwpsychotyczny zawierający olanzapinę jako substancję czynną. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące tego produktu leczniczego.
Wskazania
Olpinat® jest wskazany do stosowania u dorosłych w:
- Leczeniu schizofrenii
- Leczeniu średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii
- Zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których w terapii epizodu manii uzyskano dobrą odpowiedź na leczenie olanzapiną
Dawkowanie
Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres dawek |
---|---|---|
Schizofrenia | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizody manii | 15 mg/dobę (monoterapia) 10 mg/dobę (terapia skojarzona) |
5-20 mg/dobę |
Zapobieganie nawrotom ChAD | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Dawkę należy ustalać indywidualnie w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Zwiększenie dawki ponad rekomendowaną dawkę początkową powinno być dokonywane nie częściej niż co 24 godziny.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Rozważyć mniejszą dawkę początkową (5 mg/dobę) u pacjentów >65 lat.
Zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby: Rozważyć mniejszą dawkę początkową (5 mg/dobę). W umiarkowanej niewydolności wątroby dawka początkowa powinna wynosić 5 mg.
Osoby palące: Dawka początkowa i zakres dawek nie wymagają rutynowej korekty. Rozważyć zwiększenie dawki w razie potrzeby.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na olanzapinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Jaskra z wąskim kątem przesączania
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów:
- Z otępieniem - zwiększone ryzyko zgonu i zdarzeń naczyniowo-mózgowych
- Z chorobą Parkinsona - nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy
- Z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej rozwoju - ryzyko hiperglikemii
- Ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy żylnej
- Z wydłużonym odstępem QT lub czynnikami ryzyka jego wydłużenia
- Z neutropenią lub leukopenią w wywiadzie
Należy monitorować masę ciała, glikemię oraz profil lipidowy podczas leczenia olanzapiną.
Interakcje
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2. Należy zachować ostrożność stosując jednocześnie:
- Inhibitory CYP1A2 (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) - mogą zwiększać stężenie olanzapiny
- Induktory CYP1A2 (np. karbamazepina, palenie tytoniu) - mogą zmniejszać stężenie olanzapiny
- Leki wydłużające odstęp QT
- Leki działające depresyjnie na OUN
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥1% pacjentów) to:
- Senność
- Zwiększenie masy ciała
- Eozynofilia
- Zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów
- Zawroty głowy
- Akatyzja
- Parkinsonizm
Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego oraz późnych dyskinez.
Warto zapamiętać
- Olanzapina może powodować istotne zwiększenie masy ciała oraz zaburzenia metaboliczne
- Konieczne jest monitorowanie stanu somatycznego pacjenta podczas leczenia olanzapiną
Olanzapina jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działania, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych metabolicznych i neurologicznych.
Właściwości farmakodynamiczne
Olanzapina jest lekiem przeciwpsychotycznym, przeciwmaniakalnym oraz stabilizującym nastrój. Wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do licznych receptorów:
- Serotoninowych (5-HT2A/2C, 5-HT3, 5-HT6)
- Dopaminowych (D1-D5)
- Cholinergicznych muskarynowych (M1-M5)
- α1-adrenergicznych
- Histaminowych H1
Olanzapina wykazuje większe powinowactwo do receptorów serotoninowych 5-HT2 niż dopaminowych D2, co może przyczyniać się do jej korzystnego profilu klinicznego.
Właściwości farmakokinetyczne
Olanzapina dobrze wchłania się po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 5-8 godzinach. Biodostępność nie zależy od pokarmu. Wiąże się w około 93% z białkami osocza. Jest metabolizowana w wątrobie, głównie przez CYP1A2. Okres półtrwania wynosi około 33 godzin. Wydalana jest głównie z moczem w postaci metabolitów.
Ciąża i laktacja
Olanzapina powinna być stosowana w ciąży jedynie wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych w III trymestrze ciąży są w grupie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych i/lub objawów odstawiennych.
Olanzapina przenika do mleka kobiecego. Należy podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią czy przerwać leczenie olanzapiną, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
Olanzapina może powodować senność i zawroty głowy. Pacjentów należy ostrzec, aby zachowali szczególną ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują:
- Częstoskurcz
- Pobudzenie lub agresję
- Dyzartrię
- Objawy pozapiramidowe
- Obniżony poziom świadomości (od sedacji do śpiączki)
Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Należy rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywowanego. Nie ma swoistej odtrutki.
Warto zapamiętać
- Olanzapina wykazuje szeroki profil receptorowy, co przekłada się na jej skuteczność w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej
- Lek charakteryzuje się długim okresem półtrwania, co umożliwia dawkowanie raz na dobę
Olanzapina jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działania. Jej unikalne właściwości farmakologiczne przekładają się na efektywność w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej. Jednocześnie należy pamiętać o konieczności monitorowania pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych, szczególnie metabolicznych.
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia