Olanzapine Apotex
Olanzapine
Olanzapina - informacje dla lekarza
Wskazania
Olanzapina jest wskazana w leczeniu:
- Schizofrenii u dorosłych
- Średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii
- Zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów z dobrą odpowiedzią na leczenie olanzapiną w fazie maniakalnej
Olanzapina wykazuje skuteczność w długotrwałym leczeniu podtrzymującym schizofrenii u pacjentów z dobrą odpowiedzią w początkowej fazie terapii.
Dawkowanie
Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres dawek |
---|---|---|
Schizofrenia | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizod manii | 15 mg/dobę (monoterapia) 10 mg/dobę (terapia skojarzona) |
5-20 mg/dobę |
Zapobieganie nawrotom ChAD | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Dawkę należy ustalać indywidualnie w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Zwiększenie dawki powyżej zalecanej dawki początkowej powinno nastąpić po ponownej ocenie stanu klinicznego, nie częściej niż co 24 godziny.
Szczególne grupy pacjentów
Osoby w podeszłym wieku: Rozważyć mniejszą dawkę początkową (5 mg/dobę) u pacjentów >65 lat.
Zaburzenia czynności wątroby: Dawka początkowa 5 mg/dobę w umiarkowanej niewydolności wątroby.
Palacze tytoniu: Nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki, ale u niepalących można rozważyć mniejszą dawkę początkową.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na olanzapinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Pacjenci ze stwierdzonym ryzykiem jaskry z wąskim kątem przesączania
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą w przebiegu otępienia: Zwiększone ryzyko zgonu i zdarzeń naczyniowo-mózgowych. Nie zaleca się stosowania olanzapiny w tej grupie pacjentów.
Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN): W razie wystąpienia objawów ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie należy przerwać stosowanie wszystkich leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny.
Hiperglikemia i cukrzyca: Zaleca się odpowiednie monitorowanie pacjentów, szczególnie z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej rozwoju.
Zaburzenia lipidowe: Obserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym. Zaleca się regularne kontrolowanie stężenia lipidów.
Wydłużenie odstępu QT: Należy zachować ostrożność u pacjentów z wydłużonym odstępem QT w wywiadzie lub czynnikami ryzyka jego wydłużenia.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa: Należy zidentyfikować czynniki ryzyka ŻChZZ i podjąć odpowiednie działania zapobiegawcze.
Interakcje
Induktory CYP1A2: Palenie tytoniu i karbamazepina mogą indukować metabolizm olanzapiny, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia.
Inhibitory CYP1A2: Fluwoksamina znacząco hamuje metabolizm olanzapiny. Należy rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny.
Leki działające na OUN: Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami działającymi na OUN oraz alkoholem.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie w ciąży jedynie gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Nie zaleca się karmienia piersią w trakcie leczenia olanzapiną.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥1% pacjentów) to:
- Senność
- Zwiększenie masy ciała
- Eozynofilia
- Zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów
- Zawroty głowy
- Akatyzja
- Parkinsonizm
Olanzapina jest skutecznym lekiem przeciwpsychotycznym, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem metabolicznych działań niepożądanych oraz innych potencjalnych powikłań, szczególnie u osób starszych i z chorobami współistniejącymi.
Mechanizm działania
Olanzapina jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim profilu receptorowym. Wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów serotoninowych (5-HT2A/2C, 5-HT3, 5-HT6), dopaminowych (D1-D5), cholinergicznych muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych i histaminowych H1.
Główny mechanizm działania przeciwpsychotycznego polega na antagonizmie wobec receptorów D2 i 5-HT2A. Olanzapina wykazuje większe powinowactwo do receptorów 5-HT2A niż D2, co może przyczyniać się do mniejszego ryzyka objawów pozapiramidowych w porównaniu z typowymi neuroleptykami.
Szeroki profil receptorowy olanzapiny przekłada się na jej skuteczność w leczeniu objawów pozytywnych i negatywnych schizofrenii oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, ale również warunkuje spektrum działań niepożądanych.
Farmakokinetyka
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, w mniejszym stopniu przez CYP2D6 i CYP3A4. Okres półtrwania wynosi około 33 godzin. Stężenie stacjonarne osiągane jest po około 7 dniach stosowania.
Długi okres półtrwania umożliwia stosowanie leku raz na dobę. Należy uwzględnić możliwość interakcji z induktorami i inhibitorami CYP1A2.
Warto zapamiętać
- Olanzapina jest skuteczna w leczeniu schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej
- Wymaga monitorowania pod kątem metabolicznych działań niepożądanych (przyrost masy ciała, hiperglikemia, dyslipidemia)
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują: tachykardię, pobudzenie, dyzartrię, objawy pozapiramidowe i obniżony poziom świadomości (od sedacji do śpiączki). Możliwe są również zaburzenia rytmu serca i zatrzymanie krążenia.
Postępowanie:
- Monitorowanie czynności życiowych
- Leczenie objawowe
- Rozważenie płukania żołądka i podania węgla aktywowanego
- Nie stosować adrenaliny i innych leków β-adrenergicznych
W przypadku przedawkowania kluczowe jest leczenie podtrzymujące i monitorowanie pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
Choroba Huntingtona; F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia
4) Schizofrenia
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.
Choroba afektywna dwubiegunowa
F21; F22; F23; F24; F25; F28; F29 wg ICD-10; Jadłowstręt psychiczny (F50.0; F50.1 wg ICD-10) - do ukończenia 18 rż.