Olanzapina Stada
Olanzapine
Olanzapina Stada - informacje dla lekarza
Wskazania
Olanzapina jest wskazana u dorosłych w:
- Leczeniu schizofrenii
- Długookresowym leczeniu podtrzymującym pacjentów ze schizofrenią, u których stwierdzono dobrą odpowiedź na leczenie w początkowej fazie terapii
- Leczeniu średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii
- Zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, u których w terapii epizodu manii uzyskano dobrą odpowiedź na leczenie olanzapiną
Dawkowanie
Schizofrenia: Zalecana dawka początkowa olanzapiny wynosi 10 mg/dobę.
Epizod manii: Dawka początkowa wynosi 15 mg/dobę w monoterapii lub 10 mg/dobę w terapii skojarzonej.
Zapobieganie nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej: Zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę. U pacjentów otrzymujących olanzapinę w leczeniu epizodu manii należy kontynuować leczenie tą samą dawką.
Podczas leczenia dawka dobowa może być ustalana w zakresie 5-20 mg/dobę w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Zwiększenie dawki powyżej rekomendowanej dawki początkowej zaleca się tylko po ponownej ocenie stanu klinicznego i nie częściej niż co 24 godziny.
Wskazanie | Dawka początkowa | Zakres dawek |
---|---|---|
Schizofrenia | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizod manii (monoterapia) | 15 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Epizod manii (terapia skojarzona) | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Zapobieganie nawrotom ChAD | 10 mg/dobę | 5-20 mg/dobę |
Olanzapina może być podawana niezależnie od posiłków. W przypadku planowanego zakończenia leczenia należy rozważyć stopniowe zmniejszanie dawki.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Mniejsza dawka początkowa (5 mg/dobę) nie jest rutynowo zalecana, jednak powinna być rozważana u pacjentów w wieku 65 lat i starszych, jeśli przemawiają za tym czynniki kliniczne.
Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek i/lub wątroby: U tych pacjentów należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej (5 mg). W przypadkach umiarkowanej niewydolności wątroby (marskość, klasa A lub B w skali Child-Pugh), dawka początkowa powinna wynosić 5 mg i być ostrożnie zwiększana.
Osoby palące: Dawka początkowa i zakres stosowanych dawek u pacjentów niepalących nie wymagają rutynowej korekty w porównaniu z dawkami stosowanymi u pacjentów palących. Palenie tytoniu może indukować metabolizm olanzapiny. Zaleca się monitorowanie stanu klinicznego i można rozważyć zwiększenie dawki, jeżeli to konieczne.
Olanzapina nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą
- Pacjenci ze stwierdzonym ryzykiem jaskry z wąskim kątem przesączania
- Nadwrażliwość na orzeszki ziemne albo soję (produkt zawiera olej sojowy)
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić po kilku dniach lub tygodniach. W tym okresie należy dokładnie monitorować stan pacjentów.
Olanzapina nie jest zalecana do stosowania u pacjentów z objawami psychozy i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem z powodu zwiększonej śmiertelności oraz ryzyka zdarzeń naczyniowo-mózgowych.
Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) jest stanem potencjalnego zagrożenia życia związanym z przyjmowaniem przeciwpsychotycznych produktów leczniczych. Podczas stosowania olanzapiny również zgłaszano rzadkie przypadki ZZN.
Hiperglikemia i/lub rozwój albo nasilenie objawów cukrzycy były zgłaszane niezbyt często podczas stosowania olanzapiny. Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy.
U pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany stężenia lipidów. Zaburzenia lipidowe należy leczyć zgodnie z właściwą praktyką kliniczną.
Czynność wątroby: obserwowano przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Należy zachować ostrożność u pacjentów ze zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT, z objawami zaburzeń czynności wątroby lub przyjmujących leki hepatotoksyczne.
Należy zachować ostrożność u pacjentów z małą liczbą leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych z jakiejkolwiek przyczyny, przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię lub z zahamowaniem czynności szpiku w wywiadzie.
Rzadko zgłaszano przypadki nagłego przerwania stosowania olanzapiny z wystąpieniem ostrych objawów odstawiennych.
Należy zachować ostrożność stosując olanzapinę z innymi lekami wydłużającymi odstęp QTc, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT, zastoinową niewydolnością serca, przerostem mięśnia sercowego, zmniejszonym stężeniem potasu lub magnezu we krwi.
Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa była zgłaszana niezbyt często podczas leczenia olanzapiną. Należy rozpoznać wszystkie możliwe czynniki ryzyka VTE i podjąć odpowiednie działania zapobiegawcze.
Warto zapamiętać
- Olanzapina może powodować znaczący przyrost masy ciała oraz zaburzenia metaboliczne, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie parametrów metabolicznych pacjenta
- Podczas leczenia olanzapiną istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia hiperglikemii i cukrzycy, należy kontrolować stężenie glukozy we krwi
Interakcje
Olanzapina jest metabolizowana przez CYP1A2, dlatego substancje indukujące lub hamujące ten izoenzym mogą wpływać na jej farmakokinetykę:
- Induktory CYP1A2 (np. karbamazepina, palenie tytoniu) mogą zmniejszać stężenie olanzapiny
- Inhibitory CYP1A2 (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) mogą zwiększać stężenie olanzapiny
Olanzapina może wywierać działanie antagonistyczne wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z lekami przeciwparkinsonowskimi.
Węgiel aktywowany zmniejsza biodostępność olanzapiny o 50-60%.
Należy zachować ostrożność u pacjentów spożywających alkohol lub przyjmujących produkty lecznicze hamujące OUN.
Ciąża i laktacja
Ze względu na ograniczone doświadczenie, olanzapina powinna być stosowana w ciąży jedynie gdy spodziewane korzyści dla matki przeważają nad ryzykiem dla płodu. U noworodków narażonych na działanie leków przeciwpsychotycznych w III trymestrze ciąży istnieje ryzyko działań niepożądanych.
Olanzapina przenika do mleka kobiecego. Pacjentkom powinno się odradzać karmienie piersią podczas przyjmowania olanzapiny.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane (≥1% pacjentów) to:
- Senność
- Zwiększenie masy ciała
- Eozynofilia
- Zwiększone stężenie prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów
- Zwiększenie łaknienia
- Zawroty głowy
- Akatyzja
- Parkinsonizm
- Leukopenia, neutropenia
- Niedociśnienie ortostatyczne
- Łagodne działanie antycholinergiczne
- Przemijające bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych
- Wysypka
- Astenia, zmęczenie
Szczególną uwagę należy zwrócić na metaboliczne działania niepożądane, takie jak przyrost masy ciała, hiperglikemia i zaburzenia lipidowe, które mogą się nasilać w trakcie długotrwałego leczenia.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują: częstoskurcz, pobudzenie/agresję, dyzartrię, objawy pozapiramidowe i obniżony poziom świadomości (od sedacji do śpiączki). Inne znaczące objawy to: delirium, drgawki, śpiączka, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, nadciśnienie lub niedociśnienie, zaburzenia rytmu serca.
Leczenie przedawkowania jest objawowe i podtrzymujące. Nie ma swoistego antidotum. Należy rozważyć płukanie żołądka i podanie węgla aktywowanego. Konieczne jest ścisłe monitorowanie czynności życiowych do czasu całkowitego ustąpienia objawów.
Mechanizm działania
Olanzapina jest lekiem przeciwpsychotycznym, przeciwmaniakalnym oraz stabilizującym nastrój. Wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do licznych układów receptorowych, w tym receptorów dopaminowych, serotoninowych, muskarynowych i histaminowych.
Działanie przeciwpsychotyczne olanzapiny wynika głównie z blokady receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT2A. Efekt przeciwmaniakalny i stabilizujący nastrój jest prawdopodobnie związany z oddziaływaniem na układ serotoninergiczny i noradrenergiczny.