Nulojix (belatacept) - informacje dla lekarza
Wskazania
Nulojix (belatacept) jest wskazany w skojarzeniu z kortykosteroidami i kwasem mykofenolowym (MPA) w profilaktyce odrzucania przeszczepu u dorosłych po przeszczepieniu nerki. Zaleca się dodanie antagonisty receptora interleukiny-2 jako leczenia wprowadzającego do schematu z zastosowaniem belataceptu.
Mechanizm działania
Belatacept jest selektywnym blokerem kostymulacji, który wiąże się z CD80 i CD86 na komórkach prezentujących antygen. W rezultacie blokuje zależną od CD28 kostymulację limfocytów T, hamując ich aktywację. Aktywowane limfocyty T są głównymi mediatorami odpowiedzi immunologicznej w przeszczepionej nerce.
Dawkowanie
Faza leczenia | Dawka | Częstotliwość podawania |
---|---|---|
Faza początkowa | 10 mg/kg mc. | Dzień 1 (przed implantacją), 5, 14, 28, koniec 8. i 12. tygodnia po przeszczepieniu |
Faza podtrzymująca | 5 mg/kg mc. | Co 4 tygodnie (±3 dni), rozpoczynając od końca 16. tygodnia po przeszczepieniu |
Dawkę określa się na podstawie masy ciała pacjenta. Nie jest wymagana premedykacja przed podaniem belataceptu.
Sposób podawania
Nulojix podaje się wyłącznie dożylnie w postaci infuzji trwającej 30 minut. Pierwszą dawkę należy podać bezpośrednio w okresie pooperacyjnym, przed zakończeniem tworzenia anastomoz naczyniowych przeszczepu.
Przeciwwskazania
- Biorcy przeszczepu z ujemnym wynikiem badania serologicznego w kierunku zakażenia wirusem Epstein-Barr (EBV) lub o nieznanym statusie serologicznym
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie belataceptu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem:
- Potransplantacyjnych zaburzeń limfoproliferacyjnych (PTLD), szczególnie w obrębie OUN
- Ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych, gruźlicy i reaktywacji wirusa opryszczki
- Postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML)
- Nowotworów złośliwych, w tym raka skóry
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z wysokim mianem przeciwciał przeciwko antygenom dawcy (PRA >30%). Belatacept nie był badany w tej grupie pacjentów.
Zaleca się profilaktykę zakażenia CMV przez co najmniej 3 miesiące oraz zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis przez co najmniej 6 miesięcy po przeszczepieniu.
Interakcje
Belatacept nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 i UDP-glukuronozylotransferazy. Nie zaburza krążenia wątrobowo-jelitowego MPA. Dla określonej dawki MMF, ekspozycja na MPA jest około 40% większa przy jednoczesnym podawaniu belataceptu w porównaniu do cyklosporyny.
Ciąża i laktacja
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania belataceptu u kobiet w ciąży. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w czasie leczenia i do 8 tygodni po przyjęciu ostatniej dawki. Nie należy karmić piersią w trakcie leczenia belataceptem.
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęstszych poważnych działań niepożądanych (≥2%) należą: zakażenie układu moczowego, zakażenie CMV, gorączka, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, odmiedniczkowe zapalenie nerek, biegunka, dysfunkcja przeszczepu, leukopenia, zapalenie płuc.
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (≥20%) to: biegunka, niedokrwistość, zakażenie dróg moczowych, obrzęki obwodowe, zaparcie, nadciśnienie, gorączka, nudności, dysfunkcja przeszczepu, kaszel, wymioty, leukopenia, hipofosfatemia i ból głowy.
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć modyfikację lub przerwanie leczenia belataceptem.
Wnioski
Belatacept stanowi alternatywę dla inhibitorów kalcyneuryny w profilaktyce odrzucania przeszczepu nerki. Wymaga starannego monitorowania pacjentów pod kątem zakażeń i nowotworów. Kluczowe jest przestrzeganie zalecanego schematu dawkowania i regularna ocena funkcji przeszczepu.
Warto zapamiętać
- Belatacept jest przeciwwskazany u biorców seronegatywnych w kierunku EBV
- Zwiększa ryzyko PTLD, szczególnie w OUN - należy monitorować objawy neurologiczne
Monitorowanie pacjenta
W trakcie leczenia belataceptem zaleca się:
- Regularne badania funkcji nerek i wątroby
- Monitorowanie parametrów hematologicznych
- Obserwację w kierunku objawów zakażeń, w tym oportunistycznych
- Badania przesiewowe w kierunku nowotworów, szczególnie skóry
- Ocenę neurologiczną pod kątem PML
Należy poinformować pacjenta o konieczności zgłaszania wszelkich nowych lub nasilających się objawów.
Podsumowanie
Belatacept jest cenną opcją w immunosupresji po przeszczepieniu nerki, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania inhibitorów kalcyneuryny. Wymaga jednak ścisłego monitorowania ze względu na zwiększone ryzyko zakażeń i nowotworów. Kluczowe znaczenie ma właściwa kwalifikacja pacjentów i przestrzeganie zalecanego schematu dawkowania.