Noqturina
Desmopressin acetate
Noqturina - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Noqturina jest wskazana do objawowego leczenia nokturii spowodowanej idiopatycznym nocnym wielomoczem u pacjentów dorosłych. Lek zawiera jako substancję czynną desmopresynę, która jest syntetycznym analogiem naturalnie występującego hormonu przeciwdiuretycznego - argininowazopresyny (AVP).
Desmopresyna naśladuje działanie przeciwdiuretyczne wazopresyny poprzez wiązanie się z receptorami V2 w kanalikach zbiorczych nerek. Prowadzi to do zwiększonego zwrotnego wchłaniania wody do organizmu, co w efekcie zmniejsza wytwarzanie moczu w nocy.
Dawkowanie i sposób podawania
Płeć | Dawka | Sposób podania |
---|---|---|
Kobiety | 25 µg/dobę | Podjęzykowo, 1 godzinę przed snem, bez popijania wodą |
Mężczyźni | 50 µg/dobę |
Tabela przedstawia zalecane dawkowanie produktu Noqturina w zależności od płci pacjenta. Ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawek specyficznych ze względu na płeć, gdyż kobiety są bardziej narażone na ryzyko hiponatremii przy wyższych dawkach.
Szczególne grupy pacjentów:
Pacjenci w podeszłym wieku (≥65 lat): Nie zaleca się zwiększania dawki u osób w wieku ≥65 lat. Konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko hiponatremii. Przed rozpoczęciem leczenia, w pierwszym tygodniu (4-8 dzień) oraz po miesiącu należy skontrolować stężenie sodu w surowicy.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Noqturina jest przeciwwskazana u pacjentów z umiarkowaną i ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min).
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Nie ma konieczności dostosowania dawki.
Dzieci i młodzież: Brak wskazań do stosowania u dzieci i młodzieży w leczeniu nokturii spowodowanej idiopatycznym nocnym wielomoczem.
Warto zapamiętać
- Noqturina zawiera desmopresynę i jest stosowana w leczeniu nokturii u dorosłych
- Dawkowanie zależy od płci: 25 µg dla kobiet, 50 µg dla mężczyzn, podawane podjęzykowo 1h przed snem
Przeciwwskazania
Stosowanie produktu Noqturina jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na desmopresynę lub którykolwiek składnik preparatu
- Nawykowa lub psychogenna polidypsja (produkcja moczu >40 ml/kg/dobę)
- Niewydolność serca lub inne stany związane z zatrzymaniem płynów
- Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerek (ClCr <50 ml/min)
- Hiponatremia w wywiadzie
- Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)
Przeciwwskazania te mają na celu ochronę pacjentów przed potencjalnymi poważnymi powikłaniami, szczególnie związanymi z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ocena stanu pacjenta: Przed rozpoczęciem leczenia, zwłaszcza u osób starszych, konieczne jest przeprowadzenie dokładnego badania lekarskiego i zebranie wywiadu. Nocny wielomocz może być objawem chorób sercowo-naczyniowych lub innych stanów związanych z zatrzymaniem płynów.
Ograniczenie podaży płynów: Kluczowe jest ograniczenie przyjmowania płynów od 1 godziny przed do 8 godzin po podaniu leku. Nieprzestrzeganie tego zalecenia może prowadzić do nadmiernego zatrzymania wody i hiponatremii.
Monitorowanie stężenia sodu: U pacjentów w wieku ≥65 lat należy kontrolować stężenie sodu w surowicy przed rozpoczęciem leczenia, w pierwszym tygodniu oraz po miesiącu terapii. Leczenie należy przerwać, jeśli stężenie sodu spadnie poniżej dolnej granicy normy.
Interakcje lekowe: Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków mogących powodować SIADH, takich jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, SSRI, chloropromazyna, leki moczopędne czy karbamazepina. Ostrożność wymagana jest również przy stosowaniu NLPZ, oksytocyny i litu.
Choroby współistniejące: Ostrożność zalecana jest u pacjentów z mukowiscydozą, chorobą wieńcową, nadciśnieniem, przewlekłymi chorobami nerek i stanem przedrzucawkowym.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Noqturina może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, szczególnie hiponatremii:
- Leki powodujące SIADH (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, SSRI, chloropromazyna) - zwiększone ryzyko zatrzymania wody i hiponatremii
- NLPZ i oksytocyna - mogą nasilać działanie przeciwdiuretyczne desmopresyny
- Lit - może osłabiać działanie przeciwdiuretyczne
- Loperamid - może zwiększać stężenie desmopresyny w osoczu
Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu wymienionych leków i rozważyć konieczność częstszego monitorowania stężenia sodu w surowicy.
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ciąża: Należy zachować ostrożność przy przepisywaniu leku kobietom w ciąży. Ograniczone dane nie wskazują na negatywny wpływ na przebieg ciąży oraz stan zdrowia płodów i noworodków, jednak brak jest szeroko zakrojonych badań epidemiologicznych.
Karmienie piersią: Ilość desmopresyny przenikająca do mleka matki jest niewielka i nie powinna wpływać na dziecko. Nie jest konieczne zaprzestanie karmienia piersią podczas stosowania leku.
Płodność: Badania na zwierzętach nie wykazały zaburzeń płodności u samców i samic szczurów.
Działania niepożądane
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to:
- Suchość w ustach (13%)
- Ból głowy (3%)
- Hiponatremia (3%)
- Zawroty głowy (2%)
Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest hiponatremia, która może prowadzić do poważnych powikłań, włącznie z drgawkami i śpiączką. Ryzyko hiponatremii jest większe u kobiet i osób starszych.
Inne zgłaszane działania niepożądane obejmują nudności, biegunkę, zaparcia, dyskomfort w jamie brzusznej, zmęczenie i obrzęki obwodowe.
Przedawkowanie
Przedawkowanie Noqturiny może prowadzić do wydłużonego działania desmopresyny, zwiększając ryzyko zatrzymania wody i hiponatremii. W przypadku przedawkowania należy przerwać leczenie, ograniczyć podaż płynów i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe. Leczenie hiponatremii powinno być zindywidualizowane.
Właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne
Desmopresyna, substancja czynna Noqturiny, jest syntetycznym analogiem wazopresyny. Działa poprzez wiązanie się z receptorami V2 w nerkach, zwiększając reabsorpcję wody i zmniejszając produkcję moczu. Małe dawki stosowane w Noqturinie (25 µg dla kobiet i 50 µg dla mężczyzn) zapewniają ograniczone w czasie działanie przeciwdiuretyczne, koncentrujące się na okresie snu nocnego.
Wchłanianie desmopresyny może być zmniejszone przy jednoczesnym spożyciu pokarmu, szczególnie bogatego w tłuszcze. Może to wpływać na siłę i czas działania leku, zwłaszcza przy stosowaniu małych dawek doustnych.
Wnioski
Noqturina jest skutecznym lekiem w terapii nokturii spowodowanej idiopatycznym nocnym wielomoczem u dorosłych. Kluczowe znaczenie ma przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania, ograniczenia przyjmowania płynów oraz monitorowania stężenia sodu, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed przepisaniem leku, biorąc pod uwagę potencjalne interakcje i przeciwwskazania.