Neotigason
Acitretin
Neotigason - acytretyna
Wskazania do stosowania
Neotigason (acytretyna) jest wskazany w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy, w tym:
- łuszczycy erytrodermicznej
- uogólnionej lub miejscowej łuszczycy krostkowej
Ponadto lek stosuje się w ciężkich zaburzeniach rogowacenia skóry, takich jak:
- wrodzona rybia łuska
- łupież czerwony mieszkowy
- choroba Dariera
- inne zaburzenia rogowacenia skóry oporne na inne metody leczenia
Acytretyna jest skuteczna w normalizacji procesów różnicowania i rogowacenia komórek skóry w wymienionych schorzeniach. Należy podkreślić, że lek działa wyłącznie objawowo, a dokładny mechanizm jego działania nie został w pełni wyjaśniony.
Dawkowanie i sposób podawania
Ze względu na indywidualne różnice we wchłanianiu i metabolizmie acytretyny, dawkowanie musi być ustalane indywidualnie dla każdego pacjenta. Lek może przepisywać wyłącznie lekarz z doświadczeniem w stosowaniu retynoidów ogólnoustrojowych.
Grupa pacjentów | Dawka początkowa | Dawka podtrzymująca |
---|---|---|
Dorośli | 25-30 mg/dobę przez 2-4 tygodnie | 25-50 mg/dobę przez 6-8 tygodni |
Dzieci | 0,5 mg/kg m.c./dobę | Ustalana indywidualnie, maks. 35 mg/dobę |
Dawkowanie u dorosłych: Leczenie rozpoczyna się od dawki 25-30 mg na dobę przez 2-4 tygodnie. Następnie ustala się dawkę podtrzymującą 25-50 mg na dobę przez 6-8 tygodni. W razie konieczności dawkę można zwiększyć maksymalnie do 75 mg na dobę. U pacjentów z zaburzeniami rogowacenia może być konieczne długotrwałe leczenie podtrzymujące najmniejszą skuteczną dawką, nawet poniżej 20 mg na dobę.
Dawkowanie u dzieci: Ze względu na ryzyko działań niepożądanych, stosowanie acytretyny u dzieci wymaga starannego rozważenia. Dawka początkowa wynosi około 0,5 mg/kg masy ciała na dobę. Maksymalna dawka dobowa nie może przekraczać 35 mg.
Kapsułki należy przyjmować doustnie, raz na dobę, podczas posiłku lub z mlekiem.
W przypadku leczenia skojarzonego z innymi metodami może być konieczna modyfikacja dawkowania acytretyny. Standardowe leczenie miejscowe można kontynuować równolegle ze stosowaniem acytretyny.
Przeciwwskazania
Stosowanie acytretyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na acytretynę, inne retynoidy lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciąża i karmienie piersią
- Kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznej antykoncepcji
- Ciężkie zaburzenia czynności wątroby lub nerek
- Przewlekle podwyższone stężenie lipidów we krwi
- Jednoczesne stosowanie tetracyklin (ryzyko nadciśnienia śródczaszkowego)
- Jednoczesne stosowanie metotreksatu (zwiększone ryzyko hepatotoksyczności)
- Jednoczesne stosowanie witaminy A lub innych retynoidów (ryzyko hiperwitaminozy A)
Acytretyna wykazuje silne działanie teratogenne, dlatego jej stosowanie u kobiet w ciąży lub mogących zajść w ciążę jest bezwzględnie przeciwwskazane.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie acytretyny wymaga zachowania szczególnej ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych:
- Konieczne jest poinformowanie pacjentów o ryzyku teratogennym i skutecznych metodach antykoncepcji
- Kobietom w wieku rozrodczym nie wolno spożywać alkoholu podczas leczenia i przez 2 miesiące po jego zakończeniu
- Należy monitorować czynność wątroby przed i w trakcie leczenia
- Konieczna jest kontrola stężenia lipidów we krwi
- Możliwe jest pogorszenie widzenia nocnego - pacjentów należy ostrzec przed prowadzeniem pojazdów w nocy
- U dzieci istnieje ryzyko zaburzeń kostnienia - konieczne jest monitorowanie wzrostu i rozwoju kości
- Należy unikać intensywnej ekspozycji na promieniowanie UV
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z cukrzycą, otyłością, alkoholizmów lub innymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego. Konieczne jest częstsze monitorowanie parametrów metabolicznych u tych pacjentów.
Warto zapamiętać
- Acytretyna wykazuje silne działanie teratogenne - konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji przez 3 lata po zakończeniu leczenia
- Podczas leczenia acytretyną nie wolno spożywać alkoholu ze względu na ryzyko powstawania etretynatu
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Acytretyna wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Metotreksat - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie ze względu na zwiększone ryzyko hepatotoksyczności
- Tetracykliny - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z powodu ryzyka nadciśnienia śródczaszkowego
- Witamina A i inne retynoidy - przeciwwskazane jednoczesne stosowanie ze względu na ryzyko hiperwitaminozy A
- Minipigułki antykoncepcyjne - mogą być niewystarczająco skuteczne, zaleca się stosowanie innych metod
- Fenytoina - acytretyna może zmniejszać wiązanie fenytoiny z białkami
- Alkohol - może prowadzić do powstawania etretynatu, który jest silnie teratogenny
Nie zaobserwowano istotnych interakcji ze złożonymi doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, digoksyną, cymetydyną czy warfaryną.
Wpływ na ciążę i laktację
Acytretyna jest bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży ze względu na bardzo wysokie ryzyko ciężkich wad rozwojowych płodu. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez 3 lata po jego zakończeniu. Konieczne jest wykonywanie regularnych testów ciążowych.
Acytretyna przenika do mleka matki, dlatego nie wolno jej stosować w okresie karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane acytretyny to objawy hiperwitaminozy A, takie jak:
- Suchość błon śluzowych (ust, oczu, nosa)
- Łuszczenie się skóry
- Świąd
- Łysienie
- Zapalenie czerwieni wargowej
- Bóle mięśni i stawów
Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, takie jak zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia lipidowe czy zmiany kostne. U dzieci konieczne jest monitorowanie wzrostu i rozwoju kości ze względu na ryzyko przedwczesnego zarastania nasad kości.
W przypadku wystąpienia objawów takich jak silne bóle głowy, nudności, wymioty czy zaburzenia widzenia należy natychmiast przerwać leczenie i skonsultować się z lekarzem ze względu na ryzyko łagodnego nadciśnienia śródczaszkowego.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania acytretyny są podobne do objawów ostrej hiperwitaminozy A i obejmują: bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, senność, rozdrażnienie i świąd. Ze względu na niską toksyczność ostrą leku, w przypadku przedawkowania zazwyczaj wystarczy odstawienie acytretyny i leczenie objawowe.
Właściwości farmakologiczne
Acytretyna jest syntetycznym analogiem kwasu retynowego. Wykazuje działanie normalizujące procesy różnicowania i rogowacenia komórek skóry w łuszczycy i zaburzeniach rogowacenia. Dokładny mechanizm działania leku nie został w pełni wyjaśniony. Acytretyna jest aktywnym metabolitem etretynatu.
Skład
Substancją czynną leku jest acytretyna. Jedna kapsułka zawiera 10 mg lub 25 mg acytretyny.
Neotigason to skuteczny lek w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy i zaburzeń rogowacenia skóry, jednak ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego i przestrzegania zasad bezpiecznego stosowania.
Neotigason

2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia