Navelbine®
Vinorelbine
Wskazania do stosowania
Navelbine® jest wskazany w leczeniu:
- Zaawansowanego raka piersi
Lek zawiera winorelbinę - cytostatyk z grupy alkaloidów barwinka, który działa poprzez zaburzanie dynamicznej równowagi między tubuliną a aparatem mikrotubularnym komórki. Hamuje polimeryzację tubuliny, głównie w mikrotubulach mitotycznych, zatrzymując mitozę w fazie G2-M i powodując śmierć komórki.
Dawkowanie i sposób podawania
Schemat dawkowania | Dawka | Częstotliwość |
---|---|---|
Dawka początkowa | 60 mg/m2 pc. | 1 raz w tygodniu przez 3 tygodnie |
Dawka podtrzymująca | 80 mg/m2 pc. | 1 raz w tygodniu |
Tabela 1. Schemat dawkowania Navdorosłych pacjentów
Po trzecim podaniu dawki 60 mg/m2 zaleca się zwiększenie do 80 mg/m2 raz na tydzień, z wyjątkiem przypadków, gdy liczba neutrofilów spadła poniżej 500/mm3 lub więcej niż raz do 500-1000/mm3 podczas pierwszych trzech podań.
W przypadku planowanych dawek 80 mg/m2, jeśli liczba neutrofilów spadnie poniżej 500/mm3 lub więcej niż raz do 500-1000/mm3, należy odroczyć podanie kolejnej dawki do czasu poprawy i zmniejszyć dawkę do 60 mg/m2 na tydzień przez 3 kolejne podania. Możliwe jest ponowne zwiększenie dawki do 80 mg/m2 tygodniowo, jeśli liczba neutrofilów nie spadnie poniżej 500/mm3 lub więcej niż raz do 500-1000/mm3 podczas trzech podań dawki 60 mg/m2.
W terapii skojarzonej dawkowanie należy dostosować do protokołu leczenia. Wykazano, że dawka 80 mg/m2 postaci doustnej odpowiada 30 mg/m2 postaci dożylnej, a 60 mg/m2 postaci doustnej odpowiada 25 mg/m2 postaci dożylnej.
Całkowita dawka nie powinna przekraczać 120 mg/tydzień przy 60 mg/m2/tydzień oraz 160 mg/tydzień przy 80 mg/m2, nawet u pacjentów z BSA >2 m2.
Dawkowanie Navelbine® wymaga ścisłego monitorowania liczby neutrofilów i dostosowywania dawki w zależności od tolerancji hematologicznej pacjenta. Kluczowe jest rozpoczęcie od niższej dawki i stopniowe jej zwiększanie przy dobrej tolerancji.
Szczególne grupy pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Nie wykazano istotnych różnic w odpowiedzi na leczenie, choć nie można wykluczyć większej wrażliwości niektórych pacjentów. Wiek nie wpływa na farmakokinetykę winorelbiny.
Dzieci i młodzież: Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania u dzieci, dlatego nie zaleca się stosowania w tej grupie wiekowej.
Pacjenci z niewydolnością wątroby:
- Łagodne zaburzenia (bilirubina <1,5 x GGN, ALT/AST 1,5-2,5 x GGN): standardowa dawka 60 mg/m2/tydzień
- Umiarkowane zaburzenia (bilirubina 1,5-3 x GGN): dawka 50 mg/m2/tydzień
- Ciężkie zaburzenia: lek przeciwwskazany
Pacjenci z niewydolnością nerek: Nie ma konieczności zmniejszania dawki ze względu na niewielkie wydalanie przez nerki.
Navelbine® wymaga dostosowania dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. U osób starszych i z niewydolnością nerek modyfikacja dawki nie jest konieczna, ale należy zachować ostrożność.
Sposób podawania
Kapsułkę należy połknąć w całości, bez rozgryzania lub żucia, popijając niewielką ilością wody. Zaleca się przyjmowanie leku w trakcie lekkiego posiłku.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na winorelbinę, inne alkaloidy Vinca lub którykolwiek składnik leku
- Choroby znacząco wpływające na absorpcję
- Wcześniejsza duża resekcja chirurgiczna żołądka lub jelita cienkiego
- Liczba neutrofilów <1500/mm3 lub ostra infekcja (w ciągu ostatnich 2 tygodni)
- Ciężka niewydolność wątroby niezwiązana z procesem nowotworowym
- Ciąża i karmienie piersią
- Konieczność długoterminowej terapii tlenowej
- Rzadko występująca dziedziczna nietolerancja fruktozy
Navelbine® jest przeciwwskazany w wielu stanach klinicznych, szczególnie związanych z zaburzeniami hematologicznymi, wątrobowymi oraz ciążą. Kluczowa jest dokładna ocena stanu pacjenta przed rozpoczęciem leczenia.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
1. Lek powinien być przepisywany przez lekarza specjalistę doświadczonego w chemioterapii.
2. W przypadku uszkodzenia kapsułki:
- Nie połykać uszkodzonej kapsułki
- Przepłukać jamę ustną wodą lub roztworem soli fizjologicznej
- W razie kontaktu z okiem, skórą lub błoną śluzową - natychmiast przemyć wodą lub roztworem soli fizjologicznej
3. Monitorowanie hematologiczne:
- Ścisła kontrola morfologii krwi przed każdym podaniem leku
- Odroczenie podania leku przy liczbie neutrofilów <1500/mm3 i/lub płytek krwi 75000-100000/mm3
- Modyfikacja dawki zgodnie z zaleceniami w ChPL przy neutropenii
4. Szczególna ostrożność u pacjentów z:
- Niedokrwienną chorobą serca
- Zaburzeniami czynności wątroby
5. Nie stosować równocześnie z radioterapią, jeśli wątroba znajduje się w polu napromieniania.
6. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwym ograniczeniu zdolności prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, szczególnie przy równoczesnym stosowaniu leków przeciwwymiotnych.
Stosowanie Navelbine® wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego oraz zachowania szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Kluczowe jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa przy kontakcie z uszkodzoną kapsułką.
Warto zapamiętać
- Navelbine® wymaga ścisłego monitorowania liczby neutrofilów i dostosowywania dawki w zależności od tolerancji hematologicznej pacjenta.
- Lek jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności wątroby, a u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby konieczna jest modyfikacja dawkowania.
Interakcje
1. Leki o toksyczności w stosunku do szpiku kostnego: możliwe zaostrzenie mielosupresji.
2. Cisplatyna: brak wpływu na parametry farmakokinetyczne, ale częstsze występowanie granulocytopenii.
3. Inhibitory lub aktywatory CYP 3A4: mogą modyfikować farmakokinetykę winorelbiny.
4. Leki przeciwwymiotne (np. metoklopramid, antagoniści 5HT3): nie wpływają na farmakokinetykę winorelbiny.
5. Pokarm: nie wpływa na przyswajanie winorelbiny.
Najważniejsze interakcje Navelbine® dotyczą leków wpływających na szpik kostny oraz metabolizowanych przez CYP 3A4. Konieczne jest uwzględnienie tych interakcji przy planowaniu terapii skojarzonej.
Ciąża i laktacja
Navelbine® jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na działanie teratogenne, embriotoksyczne i powodujące śmierć płodu wykazane w badaniach na zwierzętach. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, należy zaoferować pacjentce konsultację genetyczną.
Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania leku, gdyż nie wiadomo, czy winorelbina przenika do mleka matki.
Navelbine® jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego: neutropenia, niedokrwistość, trombocytopenia
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, zapalenie jamy ustnej
- Zaburzenia układu nerwowego: zniesienie odruchów kostno-stawowych, zaburzenia neuromotoryczne
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: łysienie, reakcje skórne
- Zaburzenia ogólne: zmęczenie, gorączka
Rzadziej występują poważne działania niepożądane, takie jak posocznica, porażenna niedrożność jelita, drgawki, niewydolność serca, zatorowość płucna czy śródmiąższowa choroba płuc.
Profil działań niepożądanych Navelbine® obejmuje głównie zaburzenia hematologiczne, żołądkowo-jelitowe i neurologiczne. Konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta i odpowiednie postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.
Przedawkowanie
Przedawkowanie Navelbine® może prowadzić do hipoplazji szpiku kostnego, czasami z towarzyszącą gorączką, infekcją i niedrożnością porażenną jelit. W przypadku przedawkowania należy:
- Zastosować leczenie objawowe
- Rozważyć transfuzję krwi
- Podać czynniki wzrostu
- Wdrożyć antybiotykoterapię
Nie jest znane specyficzne antidotum na przedawkowanie Navelbine®.
W przypadku przedawkowania Navelbine® kluczowe jest leczenie objawowe i wspomagające, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji szpiku kostnego i ryzyka infekcji.
Właściwości farmakologiczne
Navelbine® (winorelbina) jest cytostatykiem z grupy alkaloidów barwinka. Mechanizm działania obejmuje:
- Zaburzanie dynamicznej równowagi między tubuliną a aparatem mikrotubularnym komórki
- Hamowanie polimeryzacji tubuliny, głównie w mikrotubulach mitotycznych
- Zatrzymanie mitozy w fazie G2-M
- Powodowanie śmierci komórki w interfazie lub podczas następnej mitozy
Winorelbina wykazuje mniejszą zdolność skręcania mikrotubuli niż winkrystyna i działa na mikrotubule aksonalne wyłącznie w dużych stężeniach.
Mechanizm działania Navelbine® opiera się na zaburzaniu funkcji mikrotubul, co prowadzi do zatrzymania podziałów komórkowych i śmierci komórek nowotworowych. Ta specyficzność działania przekłada się na skuteczność przeciwnowotworową przy jednoczesnym profilu działań niepożądanych charakterystycznym dla alkaloidów barwinka.