Myfenax
Mycophenolate mofetil
Myfenax - informacje dla lekarza
Wskazania
Myfenax jest stosowany w skojarzeniu z cyklosporyną i kortykosteroidami w profilaktyce ostrego odrzucania przeszczepów u biorców allogenicznych przeszczepów nerek, serca lub wątroby.
Mechanizm działania
Mykofenolan mofetylu jest estrem kwasu mykofenolowego (MPA). MPA jest silnym, selektywnym, niekompetycyjnym i odwracalnym inhibitorem dehydrogenazy inozynomonofosforanu. Hamuje on syntezę de novo nukleotydów guaninowych, co prowadzi do silniejszego działania cytostatycznego na limfocyty T i B niż na inne komórki.
Dawkowanie
Leczenie powinien rozpoczynać i kontynuować lekarz doświadczony w prowadzeniu pacjentów po przeszczepieniu narządów.
Przeszczep | Dorośli | Dzieci i młodzież |
---|---|---|
Nerka | 1 g 2x/dobę | 600 mg/m2 2x/dobę (maks. 2 g/dobę) |
Serce | 1,5 g 2x/dobę | Brak danych |
Wątroba | 1,5 g 2x/dobę | Brak danych |
Dawkowanie należy rozpocząć w ciągu 72 godzin po przeszczepieniu nerki oraz w ciągu 5 dni po przeszczepieniu serca. Po przeszczepieniu wątroby początkowo podaje się lek dożylnie przez 4 dni, a następnie wprowadza się postać doustną.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na mykofenolan mofetylu, kwas mykofenolowy lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Karmienie piersią
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Nowotwory: Zwiększone ryzyko rozwoju chłoniaków i innych nowotworów, szczególnie skóry. Zaleca się ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV.
Zakażenia: Zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym nefropatii związanej z wirusem BK i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). Konieczne uważne monitorowanie pacjentów.
Układ krwiotwórczy: Należy monitorować pacjentów pod kątem neutropenii. Możliwe wystąpienie niedokrwistości aplastycznej i hamowania czynności szpiku kostnego.
Układ pokarmowy: Ostrożność u pacjentów z aktywną chorobą przewodu pokarmowego. Zwiększone ryzyko perforacji i krwawień z przewodu pokarmowego.
Interakcje: Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wpływającymi na krążenie jelitowo-wątrobowe, np. cholestyramina może zmniejszać skuteczność mykofenolanu mofetylu.
Ciąża i laktacja
Stosowanie w ciąży możliwe tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko dla płodu. Konieczna skuteczna antykoncepcja przed, w trakcie i przez 6 tygodni po zakończeniu leczenia. Przeciwwskazane podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze: biegunka, leukopenia, posocznica, wymioty. Ponadto zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych i nowotworów. Możliwe zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego, wątroby i nerek.
Wnioski
Myfenax jest skutecznym lekiem immunosupresyjnym stosowanym w profilaktyce odrzucania przeszczepów, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zakażeń i nowotworów. Konieczna jest regularna kontrola morfologii krwi i czynności nerek. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym.
Warto zapamiętać
- Myfenax zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych i nowotworów
- Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi i czynności nerek
Interakcje lekowe
Mykofenolan mofetylu wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi przy jego stosowaniu:
- Acyklowir: Możliwe zwiększenie stężenia acyklowiru i MPAG w osoczu, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.
- Leki zobojętniające zawierające wodorotlenki magnezu i glinu: Zmniejszają wchłanianie mykofenolanu mofetylu.
- Cholestyramina: Znacząco zmniejsza ekspozycję na MPA. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu.
- Cyklosporyna A: Zaprzestanie jednoczesnego podawania cyklosporyny może zwiększyć AUC dla MPA o około 30%.
- Gancyklowir: Możliwe zwiększenie stężenia MPAG i gancyklowiru w surowicy. Konieczne monitorowanie pacjentów z niewydolnością nerek.
- Ryfampicyna: Może powodować zmniejszenie ekspozycji na MPA. Konieczne dostosowanie dawki mykofenolanu mofetylu.
- Sewelamer: Zmniejsza wchłanianie MPA. Zaleca się podawanie mykofenolanu mofetylu co najmniej 1 godzinę przed lub 3 godziny po przyjęciu sewelameru.
- Antybiotyki (norfloksacyna, metronidazol, cyprofloksacyna, amoksycylina z kwasem klawulanowym): Mogą zmniejszać stężenie MPA. Konieczna ścisła obserwacja kliniczna.
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu mykofenolanu mofetylu z lekami wpływającymi na krążenie jelitowo-wątrobowe, gdyż może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności leku.
Monitorowanie pacjenta
Ze względu na profil działań niepożądanych i interakcji, pacjenci przyjmujący Myfenax wymagają ścisłego monitorowania:
- Regularne badania morfologii krwi (co tydzień w pierwszym miesiącu, dwa razy w miesiącu w 2. i 3. miesiącu, następnie co miesiąc do końca pierwszego roku)
- Monitorowanie czynności nerek i wątroby
- Obserwacja pod kątem objawów zakażeń, szczególnie oportunistycznych
- Regularne badania dermatologiczne w celu wczesnego wykrycia nowotworów skóry
- Monitorowanie stężenia leku w przypadku jednoczesnego stosowania leków wchodzących w interakcje
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Przedawkowanie mykofenolanu mofetylu może prowadzić do nadmiernego hamowania układu immunologicznego, zwiększając ryzyko infekcji i hamowania czynności szpiku kostnego. W przypadku wystąpienia neutropenii należy przerwać podawanie leku lub zmniejszyć jego dawkę. Hemodializa nie jest skuteczna w usuwaniu klinicznie znaczących ilości MPA i MPAG. Można rozważyć podanie środków wiążących kwasy żółciowe (np. cholestyraminy) w celu usunięcia MPA.
Szczepienia
Należy unikać stosowania żywych atenuowanych szczepionek u pacjentów przyjmujących Myfenax. Szczepienie przeciwko grypie może być korzystne, ale należy wziąć pod uwagę możliwość zmniejszonej skuteczności szczepień podczas leczenia mykofenolanem mofetylu.
Wnioski
Myfenax jest skutecznym lekiem immunosupresyjnym, jednak jego stosowanie wymaga dużej ostrożności i regularnego monitorowania pacjenta. Kluczowe jest zwrócenie uwagi na potencjalne interakcje lekowe oraz ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak zakażenia oportunistyczne i nowotwory. Indywidualizacja terapii i ścisła współpraca z pacjentem są niezbędne dla osiągnięcia optymalnych efektów leczenia przy minimalizacji ryzyka powikłań.
Warto zapamiętać
- Konieczne jest regularne monitorowanie pacjenta, szczególnie w zakresie morfologii krwi i funkcji nerek
- Należy zwrócić szczególną uwagę na interakcje lekowe, zwłaszcza z antybiotykami i lekami wpływającymi na krążenie jelitowo-wątrobowe
Steroidozależny zespół nerczycowy; cyklosporynozależny zespół nerczycowy; nefropatia toczniowa; zapalenie naczyń; toczeń rumieniowaty układowy; twardzina układowa; stan po przeszczepie kończyny, rogówki, tkanek lub komórek; neuropatia zapalna; miopatia zapalna; steroidooporny zespół nerczycowy; nefropatia IgA; choroby autoimmunizacyjne u pacjentów z niedoborami odporności; cytopenie w przebiegu autoimmunizacyjnego zespołu limfoproliferacyjnego
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia