Mycophenolate mofetil Sandoz 250 mg kapsułki twarde
Mycophenolate mofetil
Mykofenolan mofetylu - informacje dla lekarza
Mykofenolan mofetylu (Mycophenolate mofetil Sandoz) to lek immunosupresyjny stosowany w profilaktyce ostrego odrzucania przeszczepu u biorców allogenicznych przeszczepów nerki, serca lub wątroby. Jest prolekiem kwasu mykofenolowego (MPA), który działa jako silny, wybiórczy, niekompetycyjny i odwracalny inhibitor dehydrogenazy inozynomonofosforanu, hamując w ten sposób syntezę de novo nukleotydów guanozynowych.
Wskazania
Mykofenolan mofetylu jest wskazany do stosowania w skojarzeniu z cyklosporyną i kortykosteroidami w profilaktyce ostrego odrzucania przeszczepu u biorców allogenicznych przeszczepów nerki, serca lub wątroby.
Dawkowanie
Leczenie mykofenolanem mofetylu powinno być rozpoczynane i kontynuowane przez lekarzy transplantologów z odpowiednim doświadczeniem klinicznym. Stosowanie należy rozpocząć w ciągu 72 godzin po transplantacji.
Dorośli po przeszczepieniu nerki: Zalecana dawka to 1 g podawany 2 razy na dobę (dawka dobowa 2 g).
Dzieci i młodzież (2-18 lat) po przeszczepieniu nerki: Zalecana dawka to 600 mg/m2 powierzchni ciała podawana doustnie 2 razy na dobę (maksymalnie do 2 g/dobę). Lek należy stosować tylko u pacjentów o powierzchni ciała co najmniej 1,25 m2.
Powierzchnia ciała | Dawkowanie |
---|---|
1,25-1,5 m2 | 750 mg 2 razy na dobę (dawka dobowa 1,5 g) |
>1,5 m2 | 1 g 2 razy na dobę (dawka dobowa 2 g) |
Tabela: Dawkowanie mykofenolanu mofetylu u dzieci i młodzieży po przeszczepieniu nerki w zależności od powierzchni ciała.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na mykofenolan mofetylu, kwas mykofenolowy lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji
- Ciąża, chyba że nie jest dostępna odpowiednia alternatywna metoda zapobiegania odrzuceniu przeszczepu
- Karmienie piersią
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
U pacjentów leczonych mykofenolanem mofetylu istnieje zwiększone ryzyko:
- Rozwoju chłoniaków i innych nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry
- Zakażeń oportunistycznych (bakteryjnych, grzybiczych, wirusowych i pasożytniczych)
- Reaktywacji latentnych zakażeń wirusowych (np. wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C, zakażeń poliomawirusami)
- Hipogammaglobulinemii i nawracających zakażeń
- Neutropenii
Należy regularnie monitorować pacjentów pod kątem tych zagrożeń, szczególnie w pierwszym roku leczenia.
Warto zapamiętać
- Mykofenolan mofetylu ma silne działanie teratogenne - należy bezwzględnie unikać ciąży podczas leczenia
- Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, zwłaszcza w pierwszych miesiącach terapii
Interakcje
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu mykofenolanu mofetylu z:
- Acyklowirem i gancyklowirem - możliwe zwiększenie stężenia obu leków
- Lekami zobojętniającymi i inhibitorami pompy protonowej - możliwe zmniejszenie ekspozycji na MPA
- Cholestyraminą - zmniejszenie biodostępności MPA
- Cyklosporyną - wpływ na krążenie jelitowo-wątrobowe MPA
- Antybiotykami eliminującymi bakterie wytwarzające β-glukuronidazę w jelicie
- Ryfampicyną - zmniejszenie ekspozycji na MPA
Ciąża i laktacja
Mykofenolan mofetylu jest przeciwwskazany w ciąży ze względu na silne działanie teratogenne. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia i przez 6 tygodni po jego zakończeniu. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas stosowania leku.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Zakażenia (w tym oportunistyczne)
- Zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty, bóle brzucha, nudności)
- Nowotwory złośliwe (zwłaszcza skóry i układu chłonnego)
Należy regularnie monitorować pacjentów pod kątem tych działań niepożądanych, szczególnie w pierwszym roku leczenia.
Wnioski
Mykofenolan mofetylu jest skutecznym lekiem immunosupresyjnym stosowanym w profilaktyce odrzucania przeszczepów, jednak wymaga ścisłego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń dotyczących antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym oraz regularne kontrole morfologii krwi i funkcji nerek.
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania mykofenolanu mofetylu należy spodziewać się nasilenia działania immunosupresyjnego oraz zwiększonego ryzyka zakażeń i zahamowania czynności szpiku kostnego. W razie wystąpienia neutropenii należy przerwać podawanie lub zmniejszyć dawkę leku. Hemodializa nie jest skuteczna w usuwaniu klinicznie istotnych ilości MPA i MPAG. Leki wiążące kwasy żółciowe, takie jak kolestyramina, mogą być pomocne w usuwaniu MPA poprzez zmniejszenie krążenia jelitowo-wątrobowego leku.
Mechanizm działania
Mykofenolan mofetylu jest prolekiem kwasu mykofenolowego (MPA). MPA działa jako silny, wybiórczy, niekompetycyjny i odwracalny inhibitor dehydrogenazy inozynomonofosforanu. Hamuje to szlak syntezy de novo nukleotydów guanozynowych, co ma kluczowe znaczenie dla proliferacji limfocytów T i B. W rezultacie MPA wywiera silniejsze działanie cytostatyczne na limfocyty niż na inne komórki, co przekłada się na jego skuteczność immunosupresyjną.
Farmakokinetyka
Po podaniu doustnym mykofenolan mofetylu ulega szybkiej i całkowitej absorpcji, a następnie jest metabolizowany do aktywnego metabolitu MPA. MPA wiąże się silnie z albuminami osocza. Głównym szlakiem metabolicznym MPA jest glukuronidacja, w wyniku której powstaje nieaktywny fenolowy glukuronid MPA (MPAG). MPAG jest wydalany z moczem.
Monitorowanie leczenia
Podczas terapii mykofenolanem mofetylu zaleca się regularne monitorowanie:
- Morfologii krwi - szczególnie w pierwszych miesiącach leczenia
- Funkcji nerek
- Funkcji wątroby
- Stężenia elektrolitów
- Objawów zakażeń
- Objawów nowotworów, zwłaszcza skóry
W niektórych przypadkach może być wskazane monitorowanie stężenia MPA w osoczu, szczególnie u pacjentów z wysokim ryzykiem odrzucenia przeszczepu lub toksyczności leku.
Interakcje z innymi lekami immunosupresyjnymi
Mykofenolan mofetylu jest zazwyczaj stosowany w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak cyklosporyna i kortykosteroidy. Należy pamiętać o potencjalnych interakcjach:
- Cyklosporyna może wpływać na krążenie jelitowo-wątrobowe MPA, zmniejszając jego ekspozycję
- Takrolimus nie wpływa znacząco na farmakokinetykę MPA
- Kortykosteroidy mogą wpływać na metabolizm MPA, ale zazwyczaj nie wymaga to dostosowania dawki
Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) ryzyko działań niepożądanych związanych z immunosupresją może być większe. Należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć indywidualne dostosowanie dawki w oparciu o funkcję nerek i ogólny stan zdrowia pacjenta.
Wnioski
Mykofenolan mofetylu jest cennym lekiem w profilaktyce odrzucania przeszczepów, jednak jego stosowanie wymaga starannego monitorowania pacjenta i indywidualnego podejścia. Kluczowe jest zrównoważenie korzyści immunosupresyjnych z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie zakażeń i nowotworów. Regularne kontrole laboratoryjne i kliniczne są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii.
Steroidozależny zespół nerczycowy; cyklosporynozależny zespół nerczycowy; nefropatia toczniowa; zapalenie naczyń; toczeń rumieniowaty układowy; twardzina układowa; stan po przeszczepie kończyny, rogówki, tkanek lub komórek; neuropatia zapalna; miopatia zapalna; steroidooporny zespół nerczycowy; nefropatia IgA; choroby autoimmunizacyjne u pacjentów z niedoborami odporności; cytopenie w przebiegu autoimmunizacyjnego zespołu limfoproliferacyjnego
2) Pacjenci 65+
Przysługuje uprawnionym pacjentom we wskazaniach określonych w decyzji o objęciu refundacją. Jeżeli lek jest refundowany we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach, to jest w nich wszystkich bezpłatny dla pacjenta. Jeżeli natomiast lek jest refundowany w określonych wskazaniach, to jest bezpłatny dla seniorów tylko i wyłącznie w tych właśnie wskazaniach.
3) Pacjenci do ukończenia 18 roku życia