Morfeo
Zaleplon
Morfeo - charakterystyka leku dla lekarzy
Wskazania
Morfeo jest wskazany w leczeniu pacjentów z bezsennością, u których występują trudności z zasypianiem. Lek należy stosować tylko w przypadku ciężkich zaburzeń snu, które uniemożliwiają prowadzenie normalnego trybu życia lub powodują poważny dyskomfort dla pacjenta.
Należy pamiętać, że bezsenność może być objawem innych zaburzeń fizycznych lub psychicznych. Utrzymująca się lub nasilająca bezsenność po krótkotrwałym stosowaniu zaleplonu może wskazywać na potrzebę ponownej oceny stanu pacjenta.
Dawkowanie i sposób podawania
Grupa pacjentów | Dawkowanie | Uwagi |
---|---|---|
Dorośli | 10 mg | Bezpośrednio przed snem lub po położeniu się do łóżka |
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek (łagodne do umiarkowanych) | 10 mg | Nie jest konieczne dostosowanie dawki |
Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek | Przeciwwskazane | |
Dzieci i młodzież poniżej 18 lat | Przeciwwskazane |
Leczenie powinno trwać jak najkrócej, maksymalnie do 2 tygodni. Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej 10 mg. Przyjmowanie leku po posiłku opóźnia osiągnięcie maksymalnego stężenia w osoczu o około 2 godziny, dlatego nie zaleca się przyjmowania Morfeo podczas lub bezpośrednio po spożyciu posiłku.
Ze względu na krótki okres półtrwania zaleplonu w osoczu, w przypadku przedwczesnego budzenia się pacjenta należy rozważyć alternatywne metody leczenia. Pacjentów należy poinformować, aby nie przyjmowali drugiej dawki leku tej samej nocy.
Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na zaleplon lub którykolwiek składnik preparatu
- Ciężkie zaburzenia czynności wątroby
- Ciężkie zaburzenia czynności nerek
- Zespół bezdechu sennego
- Miastenia (Myasthenia gravis)
- Ciężka niewydolność oddechowa
- Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Złożone zachowania podczas snu: U pacjentów stosujących Morfeo opisywano przypadki złożonych zachowań, takich jak prowadzenie pojazdów w półśnie ("sleep-driving"), przygotowywanie i spożywanie posiłków, prowadzenie rozmów telefonicznych czy podejmowanie aktywności seksualnej - wszystko to w stanie niepełnej świadomości i z następczą amnezją. Ryzyko tych zachowań wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu alkoholu lub innych substancji hamujących OUN oraz przy przekraczaniu zalecanych dawek.
Reakcje anafilaktyczne: Zgłaszano przypadki ciężkich reakcji anafilaktycznych lub anafilaktoidalnych, w tym obrzęku naczynioruchowego obejmującego język, głośnię lub krtań. W niektórych przypadkach konieczna była hospitalizacja i leczenie w trybie pilnym.
Tolerancja i uzależnienie: Stosowanie zaleplonu może prowadzić do rozwoju tolerancji oraz uzależnienia fizycznego i psychicznego. Ryzyko uzależnienia wzrasta wraz z dawką i czasem stosowania oraz jest większe u pacjentów z wywiadem nadużywania alkoholu lub leków.
Objawy odstawienne: Po nagłym odstawieniu leku mogą wystąpić objawy odstawienne, takie jak bóle głowy, bóle mięśni, lęk, napięcie, niepokój, splątanie, drażliwość. W ciężkich przypadkach mogą pojawić się: derealizacja, depersonalizacja, nadwrażliwość na bodźce, drętwienie i mrowienie kończyn, omamy lub napady padaczkowe.
Amnezja i zaburzenia psychomotoryczne: Zaleplon może wywoływać amnezję następczą i zaburzenia funkcji psychomotorycznych, szczególnie w ciągu kilku godzin po przyjęciu. Pacjenci nie powinni podejmować czynności wymagających koordynacji psychomotorycznej przez co najmniej 4 godziny po zażyciu leku.
Specjalne grupy pacjentów
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby konieczna jest modyfikacja dawkowania ze względu na zwiększoną biodostępność zaleplonu.
- Pacjenci z przewlekłą niewydolnością oddechową: Należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko depresji oddechowej.
- Pacjenci z depresją: Zaleplon nie powinien być stosowany w monoterapii depresji lub lęku związanego z depresją ze względu na ryzyko nasilenia skłonności samobójczych.
Morfeo zawiera laktozę jednowodną i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Interakcje
Alkohol: Jednoczesne stosowanie z alkoholem nie jest zalecane ze względu na nasilenie działania uspokajającego.
Leki wpływające na OUN: Możliwe nasilenie działania uspokajającego przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi, przeciwlękowymi, przeciwdepresyjnymi, opioidowymi, przeciwpadaczkowymi, znieczulającymi i przeciwhistaminowymi o działaniu uspokajającym.
Inhibitory i induktory CYP3A4: - Cymetydyna (inhibitor) zwiększa stężenie zaleplonu w osoczu o 85% - Erytromycyna (inhibitor) zwiększa stężenie zaleplonu o 34% - Ryfampicyna (induktor) może zmniejszać stężenie zaleplonu nawet 4-krotnie
Brak istotnych interakcji: z digoksyną, warfaryną i ibuprofenem.
Ciąża i laktacja
Stosowanie Morfeo w czasie ciąży nie jest zalecane ze względu na brak wystarczających danych klinicznych. W przypadku stosowania w końcowej fazie ciąży lub podczas porodu możliwe jest wystąpienie u noworodka hipotermii, hipotonii i umiarkowanej depresji oddechowej.
Zaleplon przenika do mleka matki, dlatego lek nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane to:
- Amnezja
- Parestezje
- Senność
- Bolesne miesiączkowanie
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia koordynacji ruchowej
- Zawroty głowy
- Zaburzenia widzenia
- Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy
- Zaburzenia psychiczne (depersonalizacja, omamy, depresja, splątanie)
- Somnambulizm
- Hepatotoksyczność (głównie jako podwyższona aktywność aminotransferaz)
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania obejmują różnego stopnia depresję OUN, od senności do śpiączki. W ciężkich przypadkach może wystąpić ataksja, hipotonia, niedociśnienie, depresja oddechowa, rzadko śpiączka i bardzo rzadko zgon. Charakterystycznym objawem jest niebiesko-zielone zabarwienie moczu.
Leczenie przedawkowania: 1. Wywołanie wymiotów (w ciągu 1h) lub płukanie żołądka 2. Podanie węgla aktywowanego 3. Monitorowanie czynności układu oddechowego i krążenia 4. Rozważenie podania flumazenilu jako antidotum (brak doświadczeń klinicznych w przypadku zaleplonu)
Właściwości farmakologiczne
Zaleplon jest lekiem nasennym z grupy pyrazolopirymidyny, strukturalnie odmiennym od benzodiazepin. Działa poprzez selektywne wiązanie się z receptorem benzodiazepinowym typu I.
Skład
1 kapsułka Morfeo zawiera 10 mg zaleplonu jako substancję czynną.
Warto zapamiętać
- Morfeo (zaleplon) jest wskazany wyłącznie w leczeniu krótkotrwałej bezsenności, maksymalnie przez 2 tygodnie.
- Lek może powodować złożone zachowania podczas snu (np. "sleep-driving") oraz amnezję następczą, szczególnie w połączeniu z alkoholem lub przy przekroczeniu zalecanych dawek.