Moloxin
Moxifloxacin
Moloxin - informacje dla lekarza
Wskazania do stosowania
Moloxin (moksyfloksacyna) jest wskazany do stosowania u pacjentów w wieku 18 lat i starszych w leczeniu następujących zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na moksyfloksacynę:
- Ostre bakteryjne zapalenie zatok (prawidłowo rozpoznane)
- Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli (prawidłowo rozpoznane)
- Pozaszpitalne zapalenie płuc (z wyjątkiem ciężkich przypadków)
- Zapalenie narządów miednicy mniejszej o niewielkim do umiarkowanego nasileniu
Moksyfloksacynę należy stosować tylko wówczas, gdy zastosowanie innych antybiotyków zazwyczaj zalecanych w tych wskazaniach jako leki pierwszego rzutu jest niewłaściwe lub nieskuteczne.
W przypadku zapalenia narządów miednicy mniejszej, ze względu na narastającą oporność Neisseria gonorrhoeae, moksyfloksacyna nie jest zalecana w monoterapii. Należy ją stosować w skojarzeniu z innym odpowiednim antybiotykiem (np. cefalosporyną), chyba że można wykluczyć zakażenie opornym szczepem N. gonorrhoeae.
Moloxin można również stosować w celu zakończenia leczenia pacjentów, u których nastąpiła poprawa w początkowym leczeniu moksyfloksacyną podawaną dożylnie w następujących wskazaniach:
- Pozaszpitalne zapalenie płuc
- Powikłane zakażenia skóry i tkanki podskórnej
Produktu nie należy stosować w celu rozpoczęcia leczenia jakiegokolwiek rodzaju zakażeń skóry i tkanki podskórnej ani ciężkiego pozaszpitalnego zapalenia płuc.
Dawkowanie i sposób podawania
Zalecana dawka to 1 tabletka powlekana 400 mg raz na dobę.
Wskazanie | Czas trwania leczenia |
---|---|
Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli | 5-10 dni |
Pozaszpitalne zapalenie płuc | 10 dni |
Ostre bakteryjne zapalenie zatok | 7 dni |
Zapalenie narządów miednicy mniejszej o niewielkim do umiarkowanego nasilenia | 14 dni |
Tabletka powinna być połykana w całości, popijana płynem. Można ją przyjmować niezależnie od posiłków.
Nie jest konieczna modyfikacja dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z małą masą ciała.
Stosowanie moksyfloksacyny u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat jest przeciwwskazane.
Przeciwwskazania
Stosowanie moksyfloksacyny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na moksyfloksacynę, inne chinolony lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Wiek poniżej 18 lat
- Choroby ścięgien w wywiadzie związane z leczeniem chinolonami
- Wrodzone lub nabyte wydłużenie odstępu QT
- Zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza nieskorygowana hipokaliemia
- Klinicznie istotna bradykardia
- Klinicznie istotna niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową lewej komory
- Objawowe zaburzenia rytmu serca w wywiadzie
- Jednoczesne stosowanie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT
- Niewydolność wątroby (stopień C w skali Childa-Pugha) lub zwiększenie aktywności aminotransferaz >5x GGN
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Należy zachować szczególną ostrożność stosując moksyfloksacynę u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, takimi jak:
- Podeszły wiek (>60 lat)
- Płeć żeńska
- Zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemia)
- Bradykardia
- Niewydolność serca
- Niedokrwienie mięśnia sercowego
U tych pacjentów należy monitorować EKG. Jeśli wystąpią objawy arytmii, należy przerwać leczenie moksyfloksacyną.
Należy zachować ostrożność stosując moksyfloksacynę u pacjentów z:
- Padaczką lub innymi stanami predysponującymi do wystąpienia drgawek
- Miastenią
- Niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
- Zaburzeniami czynności wątroby
- Zaburzeniami psychicznymi w wywiadzie
Podczas leczenia moksyfloksacyną mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny. W takim przypadku należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Stosowanie moksyfloksacyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia zapalenia i zerwania ścięgien, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku i pacjentów leczonych jednocześnie glikokortykosteroidami. Przy pierwszych objawach bólu lub zapalenia ścięgna należy przerwać leczenie i odciążyć chorą kończynę.
Podczas leczenia moksyfloksacyną zgłaszano przypadki piorunującego zapalenia wątroby, mogącego prowadzić do niewydolności wątroby. Należy poinformować pacjentów o konieczności przerwania leczenia i zgłoszenia się do lekarza w przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia wątroby.
U pacjentów leczonych chinolonami, w tym moksyfloksacyną, zgłaszano przypadki polineuropatii czuciowej i czuciowo-ruchowej. Należy poinformować pacjentów o konieczności zgłoszenia objawów neuropatii przed przyjęciem kolejnej dawki leku.
Interakcje
Jednoczesne stosowanie moksyfloksacyny z następującymi lekami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT:
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
- Leki przeciwpsychotyczne
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- Niektóre leki przeciwdrobnoustrojowe (np. erytromycyna i.v., pentamidyna)
- Niektóre leki przeciwhistaminowe (terfenadyna, astemizol)
- Inne (np. cyzapryd, winkamina i.v.)
Należy zachować ostrożność stosując moksyfloksacynę jednocześnie z:
- Lekami zmniejszającymi stężenie potasu
- Lekami wywołującymi bradykardię
- Doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (zwiększone ryzyko krwawień)
- Niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (zwiększone ryzyko drgawek)
Należy zachować około 6-godzinny odstęp między przyjmowaniem moksyfloksacyny i produktów zawierających kationy wielowartościowe (np. antacydów, preparatów żelaza).
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane moksyfloksacyny to:
- Nudności (3,9%)
- Biegunka (3,9%)
- Zawroty głowy (2,7%)
- Ból głowy (2,3%)
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Wydłużenie odstępu QT
- Zaburzenia rytmu serca
- Zapalenie/zerwanie ścięgna
- Reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia czynności wątroby
- Polineuropatia
- Zaburzenia psychiczne
Wnioski
Moksyfloksacyna jest skutecznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, szczególnie przydatnym w leczeniu zakażeń układu oddechowego. Jednak ze względu na profil bezpieczeństwa, w tym ryzyko wydłużenia odstępu QT i uszkodzenia ścięgien, powinna być stosowana z ostrożnością, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka. Kluczowe jest staranne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia oraz ścisłe monitorowanie pacjenta podczas terapii.
Warto zapamiętać
- Moksyfloksacyna jest antybiotykiem z grupy fluorochinolonów o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego.
- Lek może powodować wydłużenie odstępu QT, dlatego należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu serca.
Mechanizm działania
Moksyfloksacyna jest antybiotykiem z grupy fluorochinolonów. Jej działanie bakteriobójcze wynika z hamowania dwóch kluczowych enzymów bakteryjnych: gyrazy DNA i topoizomerazy IV. Enzymy te są niezbędne do prawidłowego przebiegu procesów replikacji, transkrypcji i naprawy bakteryjnego DNA.
Unikalna struktura chemiczna moksyfloksacyny, w tym podstawienie grupą metoksylową w pozycji C8 i dużą grupą bicykloaminową w pozycji C7, zapewnia jej silne działanie przeciwbakteryjne i zmniejsza ryzyko rozwoju oporności.
Spektrum działania
Moksyfloksacyna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmujące zarówno bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne. Jest szczególnie skuteczna wobec patogenów odpowiedzialnych za zakażenia układu oddechowego.
Do wrażliwych drobnoustrojów należą m.in.:
- Streptococcus pneumoniae (w tym szczepy oporne na penicylinę)
- Haemophilus influenzae
- Moraxella catarrhalis
- Staphylococcus aureus (szczepy wrażliwe na metycylinę)
- Mycoplasma pneumoniae
- Chlamydophila pneumoniae
- Legionella pneumophila
Farmakokinetyka
Moksyfloksacyna charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym:
- Biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 90%
- Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 1-3 godzinach od podania
- Okres półtrwania wynosi około 12 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę
- Lek dobrze przenika do tkanek, osiągając wysokie stężenia w płucach, oskrzelach i zatokach przynosowych
- Wydalana jest głównie z żółcią (około 45%) i moczem (około 20%)
Oporność bakteryjna
Oporność na moksyfloksacynę może wynikać z następujących mechanizmów:
- Mutacje w genach kodujących gyrazę DNA i topoizomerazę IV
- Zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej bakterii
- Nadekspresja pomp błonowych usuwających antybiotyk z komórki bakteryjnej
Ryzyko rozwoju oporności jest mniejsze niż w przypadku starszych fluorochinolonów, jednak należy stosować moksyfloksacynę rozważnie, aby zminimalizować to ryzyko.
Monitorowanie leczenia
Podczas terapii moksyfloksacyną należy zwrócić szczególną uwagę na:
- Skuteczność kliniczną - ustępowanie objawów zakażenia
- Objawy niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu serca)
- Objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego (ból lub zapalenie ścięgien)
- Objawy neurologiczne (zawroty głowy, dezorientacja, drgawki)
- Objawy hepatotoksyczności (nudności, wymioty, żółtaczka)
- Reakcje nadwrażliwości
W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy rozważyć przerwanie leczenia i zmianę antybiotyku.
Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów
Pacjenci w podeszłym wieku: Nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak należy zachować ostrożność ze względu na większe ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu sercowo-naczyniowego.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Nie jest konieczna modyfikacja dawki u pacjentów z klirensem kreatyniny >30 ml/min. Brak danych dotyczących stosowania u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Nie jest konieczna modyfikacja dawki u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby. Stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane.
Wnioski
Moksyfloksacyna jest skutecznym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, szczególnie przydatnym w leczeniu zakażeń układu oddechowego. Jej unikalne właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne zapewniają wysoką skuteczność przy wygodnym dawkowaniu raz na dobę.
Jednak ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, w tym ryzyko wydłużenia odstępu QT i uszkodzenia ścięgien, moksyfloksacyna powinna być stosowana z ostrożnością, szczególnie u pacjentów z grupy ryzyka. Kluczowe jest staranne rozważenie stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia oraz ścisłe monitorowanie pacjenta podczas terapii.
Aby zminimalizować ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej, moksyfloksacynę należy stosować tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy inne antybiotyki są nieskuteczne lub niewskazane.
Warto zapamiętać
- Moksyfloksacyna wykazuje silne działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie gyrazy DNA i topoizomerazy IV.
- Lek charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, umożliwiającym dawkowanie raz na dobę i dobrą penetracją do tkanek.