Mitomycin Accord
Mitomycin
Wskazania do stosowania
Mitomycyna stosowana jest w leczeniu paliatywnym nowotworów. Podawana jest dożylnie w następujących wskazaniach:
- Chemioterapia jednolekowa lub składnik polichemioterapii w:
- Zaawansowanym przerzutowym raku żołądka
- Zaawansowanym i/lub przerzutowym raku piersi
- Składnik chemioterapii wielolekowej w:
- Niedrobnokomórkowym raku płuca
- Zaawansowanym raku trzustki
Ponadto mitomycyna podawana jest dopęcherzowo w celu zapobiegania nawrotom powierzchownego raka pęcherza moczowego po resekcji przezcewkowej.
Mitomycyna ma szerokie zastosowanie w leczeniu różnych typów zaawansowanych nowotworów, zarówno w monoterapii jak i terapii skojarzonej. Jej podanie dopęcherzowe jest ważną opcją w leczeniu powierzchownego raka pęcherza moczowego.
Dawkowanie i sposób podawania
Podanie dożylne:
Schemat | Dawka | Częstotliwość |
---|---|---|
Monoterapia | 10-20 mg/m2 pc. | Co 6-8 tygodni |
Monoterapia | 8-12 mg/m2 pc. | Co 3-4 tygodnie |
Monoterapia | 5-10 mg/m2 pc. | Co 1-6 tygodni |
Dawkowanie mitomycyny w monoterapii dożylnej
Maksymalna jednorazowa dawka nie powinna przekraczać 20 mg/m2, gdyż większe dawki nasilają toksyczność bez dodatkowych korzyści terapeutycznych. Maksymalna skumulowana dawka wynosi 60 mg/m2.
W chemioterapii wielolekowej stosuje się znacznie mniejsze dawki mitomycyny. Należy ściśle przestrzegać ustalonych protokołów leczenia ze względu na ryzyko addytywnej toksyczności szpikowej.
Podanie dopęcherzowe:
- 20-40 mg mitomycyny rozpuszczone w 20-40 ml roztworu buforu fosforanowego o pH 7,4 lub 0,9% NaCl
- Podanie raz w tygodniu przez 8-12 tygodni
- pH moczu powinno być wyższe niż 6
Alternatywny schemat: 4-10 mg (0,06-0,15 mg/kg mc.) mitomycyny podawane przez cewnik raz lub 3 razy w tygodniu. Roztwór powinien pozostawać w pęcherzu przez 1-2 godziny.
Dawkowanie mitomycyny jest zróżnicowane w zależności od wskazania i schematu leczenia. Kluczowe jest przestrzeganie ustalonych protokołów i monitorowanie toksyczności, szczególnie przy terapii skojarzonej.
Specjalne grupy pacjentów
- Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat): brak wystarczających danych, należy zachować ostrożność
- Zaburzenia czynności nerek: przeciwwskazane
- Zaburzenia czynności wątroby: nie zaleca się
- Dzieci i młodzież (<18 lat): brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności
Dawkę należy zmniejszyć u pacjentów wcześniej intensywnie leczonych cytostatykami, z zahamowaniem czynności szpiku kostnego oraz w podeszłym wieku.
Stosowanie mitomycyny u pacjentów z grup szczególnych wymaga ostrożności lub jest przeciwwskazane. Konieczna jest indywidualizacja dawkowania w oparciu o stan kliniczny pacjenta.
Sposób przygotowania i podawania
Mitomycyna przeznaczona jest do podawania we wstrzyknięciu dożylnym, infuzji dożylnej lub do pęcherza moczowego po uprzednim rozcieńczeniu. Produktu nie wolno rozpuszczać w wodzie. Należy ściśle przestrzegać instrukcji dotyczących rekonstytucji i rozcieńczania leku przed podaniem.
Warto zapamiętać
- Mitomycynę należy podawać wyłącznie dożylnie lub dopęcherzowo po odpowiednim rozcieńczeniu
- Maksymalna skumulowana dawka mitomycyny wynosi 60 mg/m2 powierzchni ciała
Środki ostrożności i uwagi specjalne
Mitomycyna powinna być stosowana wyłącznie przez lekarzy doświadczonych w chemioterapii, przy ścisłych wskazaniach i pod ciągłą kontrolą parametrów hematologicznych. Kluczowe jest prawidłowe podanie dożylne - wynaczynienie może prowadzić do rozległej martwicy tkanek.
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów:
- W podeszłym wieku
- Z zaburzeniami czynności narządów wewnętrznych
- Wcześniej intensywnie leczonych cytostatykami
- Ze skłonnością do krwawień lub infekcji
Mitomycyna może powodować mielotoksyczność, nefrotoksyczność, hepatotoksyczność oraz toksyczność płucną. Konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych, nerkowych, wątrobowych oraz oddechowych przed i w trakcie leczenia.
Stosowanie mitomycyny wymaga ścisłego nadzoru medycznego i regularnego monitorowania parametrów laboratoryjnych ze względu na potencjalnie poważne działania niepożądane.
Przeciwwskazania
Bezwzględne przeciwwskazania obejmują:
- Nadwrażliwość na mitomycynę lub substancje pomocnicze
- Karmienie piersią
- Pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość
- Skazy krwotoczne
- Ostre zakażenia
Względne przeciwwskazania to m.in. zaburzenia czynności płuc, nerek, wątroby oraz zły stan ogólny pacjenta.
Przed wdrożeniem leczenia mitomycyną konieczna jest dokładna ocena stanu pacjenta i wykluczenie przeciwwskazań, szczególnie hematologicznych i infekcyjnych.
Interakcje
Mitomycyna może wchodzić w interakcje z:
- Innymi lekami mielotoksycznymi - nasilenie supresji szpiku
- Alkaloidami barwinka i bleomycyną - nasilenie toksyczności płucnej
- 5-fluorouracylem i tamoksyfenem - zwiększone ryzyko zespołu hemolityczno-mocznicowego
- Doksorubicyną - nasilenie kardiotoksyczności
Nie należy stosować żywych szczepionek podczas leczenia mitomycyną.
Przy stosowaniu mitomycyny należy uwzględnić potencjalne interakcje z innymi lekami, szczególnie w kontekście nasilenia działań niepożądanych.
Ciąża i laktacja
Mitomycyna jest przeciwwskazana w ciąży ze względu na działanie mutagenne, teratogenne i rakotwórcze. Karmienie piersią musi być przerwane przed rozpoczęciem leczenia. Pacjenci w wieku rozrodczym powinni stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i do 6 miesięcy po jego zakończeniu.
Stosowanie mitomycyny u kobiet w ciąży i karmiących piersią jest zabronione. Konieczne jest odpowiednie poradnictwo antykoncepcyjne dla pacjentów w wieku rozrodczym.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane mitomycyny to:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty)
- Mielosupresja (leukopenia, małopłytkowość)
- Śródmiąższowe zapalenie płuc
- Nefrotoksyczność
Inne istotne działania niepożądane obejmują zespół hemolityczno-mocznicowy, hepatotoksyczność, reakcje skórne oraz martwicę tkanek po wynaczynieniu.
Profil działań niepożądanych mitomycyny jest szeroki i obejmuje potencjalnie poważne powikłania narządowe. Wymaga to ścisłego monitorowania pacjenta w trakcie leczenia.
Mechanizm działania
Mitomycyna jest antybiotykiem przeciwnowotworowym działającym jako związek alkilujący. Po aktywacji wewnątrzkomórkowej powoduje:
- Alkilowanie DNA (główny mechanizm)
- Hamowanie syntezy DNA
- Generowanie wolnych rodników uszkadzających DNA
Efekt cytotoksyczny jest silniejszy wobec komórek szybko dzielących się.
Złożony mechanizm działania mitomycyny prowadzi do uszkodzenia DNA komórek nowotworowych, co przekłada się na jej skuteczność przeciwnowotworową, ale też toksyczność wobec prawidłowych tkanek.