Mirzaten® - (IR)
Mirtazapine
Mirzaten® (mirtazapina) - informacje dla lekarza
Wskazania
Mirzaten® jest wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów w leczeniu epizodów dużej depresji.
Dawkowanie i sposób podawania
Skuteczna dawka dobowa mirtazapiny zazwyczaj mieści się w zakresie 15-45 mg. Leczenie należy rozpocząć od dawki początkowej 15 mg lub 30 mg. Działanie przeciwdepresyjne zwykle ujawnia się po 1-2 tygodniach stosowania.
Leczenie odpowiednią dawką powinno zapewnić pozytywną odpowiedź w ciągu 2-4 tygodni. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi, dawkę można zwiększyć do maksymalnej. Jeśli brak odpowiedzi klinicznej w ciągu kolejnych 2-4 tygodni, leczenie należy przerwać.
U pacjentów z depresją leczenie powinno być kontynuowane przez co najmniej 6 miesięcy od ustąpienia objawów. Zaleca się stopniowe kończenie terapii mirtazapiną w celu uniknięcia objawów odstawienia.
Grupa pacjentów | Dawkowanie |
---|---|
Dorośli | 15-45 mg/dobę |
Osoby w podeszłym wieku | Jak u dorosłych, zwiększanie dawki pod ścisłą kontrolą |
Zaburzenia czynności nerek | Uwzględnić możliwe zmniejszenie klirensu przy ClCr <40 ml/min |
Zaburzenia czynności wątroby | Uwzględnić możliwe zmniejszenie klirensu, zwłaszcza przy ciężkich zaburzeniach |
Dzieci i młodzież <18 lat | Nie stosować |
Mirtazapinę można podawać w jednorazowej dawce dobowej, najlepiej wieczorem przed snem. Lek można również podawać w dwóch dawkach podzielonych (rano i wieczorem, większa dawka wieczorem).
Dawkowanie mirtazapiny należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając od niższych dawek i stopniowo je zwiększając w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta. Kluczowe jest monitorowanie efektów leczenia i ewentualnych działań niepożądanych.
Przeciwwskazania
Stosowanie mirtazapiny jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na mirtazapinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Równoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO)
Przed rozpoczęciem leczenia mirtazapiną należy wykluczyć nadwrażliwość na lek oraz upewnić się, że pacjent nie przyjmuje inhibitorów MAO.
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania mirtazapiny należy zachować szczególną ostrożność w następujących przypadkach:
- Pacjenci poniżej 18 roku życia - nie zaleca się stosowania ze względu na ryzyko zachowań samobójczych
- Pacjenci z ryzykiem zachowań samobójczych - konieczne ścisłe monitorowanie, zwłaszcza na początku leczenia
- Pacjenci z zaburzeniami czynności szpiku kostnego - ryzyko agranulocytozy
- Pacjenci z padaczką lub organicznym zespołem mózgowym - ryzyko napadów drgawkowych
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek - może być konieczna modyfikacja dawkowania
- Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego - ryzyko wydłużenia odstępu QT
- Pacjenci z cukrzycą - możliwa zmiana kontroli glikemii
- Osoby w podeszłym wieku - zwiększona wrażliwość na działania niepożądane
Stosowanie mirtazapiny wymaga indywidualnego podejścia do pacjenta i uważnego monitorowania stanu klinicznego, zwłaszcza w grupach podwyższonego ryzyka. Kluczowa jest obserwacja pod kątem zachowań samobójczych oraz potencjalnych działań niepożądanych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Mirtazapina wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Inhibitory MAO - przeciwwskazane łączne stosowanie
- Leki serotoninergiczne (np. SSRI, tramadol) - ryzyko zespołu serotoninowego
- Benzodiazepiny i inne leki uspokajające - nasilenie działania sedatywnego
- Karbamazepina, fenytoina - zmniejszenie stężenia mirtazapiny
- Ketokonazol - zwiększenie stężenia mirtazapiny
- Warfaryna - możliwe zwiększenie wartości INR
- Leki wydłużające odstęp QT - zwiększone ryzyko arytmii
Przed włączeniem mirtazapiny należy dokładnie przeanalizować stosowane przez pacjenta leki i monitorować potencjalne interakcje w trakcie terapii. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny oraz metabolizm wątrobowy.
Wpływ na ciążę i laktację
Stosowanie mirtazapiny w ciąży wymaga zachowania ostrożności. Nie można wykluczyć ryzyka zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego noworodka (PPHN). U noworodków matek przyjmujących mirtazapinę w okresie okołoporodowym mogą wystąpić objawy odstawienia.
Mirtazapina przenika do mleka matki w niewielkich ilościach. Decyzja o kontynuacji/zaprzestaniu karmienia piersią lub leczenia powinna uwzględniać korzyści dla matki i dziecka.
Stosowanie mirtazapiny u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu noworodka w przypadku ekspozycji na lek w okresie okołoporodowym.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane mirtazapiny (występujące u >5% pacjentów) to:
- Senność
- Uspokojenie
- Suchość w ustach
- Zwiększenie masy ciała
- Zwiększenie apetytu
- Zawroty głowy
- Zmęczenie
Inne istotne działania niepożądane obejmują:
- Zaburzenia hematologiczne (w tym agranulocytoza)
- Zaburzenia psychiczne (w tym myśli i zachowania samobójcze)
- Drgawki
- Zespół serotoninowy
- Hiponatremia
- Hepatotoksyczność
- Ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona)
Pacjenci przyjmujący mirtazapinę wymagają regularnej oceny pod kątem występowania działań niepożądanych, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka zaburzeń hematologicznych, neuropsychiatrycznych i dermatologicznych. Należy edukować pacjentów odnośnie potencjalnych objawów niepożądanych wymagających pilnej konsultacji lekarskiej.
Warto zapamiętać
- Mirtazapina wykazuje działanie przeciwdepresyjne poprzez antagonizm receptorów α2 i modulację przekaźnictwa serotoninergicznego.
- Lek charakteryzuje się korzystnym profilem działań niepożądanych w zakresie funkcji seksualnych i zaburzeń snu w porównaniu do SSRI.
Przedawkowanie
Objawy przedawkowania mirtazapiny są zwykle łagodne i obejmują:
- Dezorientację
- Uspokojenie
- Tachykardię
- Łagodne zmiany ciśnienia tętniczego
W przypadku ciężkiego przedawkowania lub mieszanego przedawkowania możliwe są poważniejsze konsekwencje, w tym zgon. Postępowanie w przedawkowaniu obejmuje leczenie objawowe i podtrzymujące, rozważenie podania węgla aktywowanego lub płukania żołądka.
W przypadku podejrzenia przedawkowania mirtazapiny kluczowe jest szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania, monitorowanie funkcji życiowych i zapewnienie opieki szpitalnej. Należy pamiętać o możliwości wystąpienia opóźnionych lub nietypowych objawów, zwłaszcza przy przedawkowaniu mieszanym.
Mechanizm działania
Mirtazapina jest presynaptycznym antagonistą receptorów α2, który zwiększa noradrenergiczne i serotoninergiczne przekaźnictwo nerwowe w OUN. Lek blokuje receptory 5-HT2 i 5-HT3, wzmacniając przekaźnictwo serotoninergiczne głównie poprzez receptory 5-HT1. Działanie przeciwdepresyjne wynika z aktywności obu enancjomerów mirtazapiny.
Unikalny mechanizm działania mirtazapiny, łączący wpływ na układ noradrenergiczny i serotoninergiczny, może przekładać się na skuteczność u pacjentów nieodpowiadających na klasyczne leki przeciwdepresyjne. Profil receptorowy leku tłumaczy również jego działania niepożądane, takie jak sedacja czy zwiększenie apetytu.