Metronidazol Polpharma - charakterystyka produktu leczniczego
Wskazania do stosowania
Metronidazol jest wskazany do stosowania u dorosłych i:
- Leczenie zakażeń wywołanych przez bakterie beztlenowe (Bacteroides, Fusobacterium, Clostridium, Eubacterium, ziarniaki beztlenowe i Gardnerella vaginalis)
- Leczenie zakażeń wywołanych przez pierwotniaki (Trichomonas, Entamoeba histolytica, Giardia lamblia i Balantidium)
- Zapobieganie zakażeniom pooperacyjnym wywołanym przez bakterie beztlenowe
- Leczenie zakażeń beztlenowych (np. posocznica, zapalenie otrzewnej, ropień mózgu, zapalenie płuc)
- Rzęsistkowica układu moczowo-płciowego
- Bakteryjne zapalenie pochwy
- Pełzakowica (ameboza)
- Giardiaza (lamblioza)
- Ostre wrzodziejące zapalenie dziąseł i zakażenia okołozębowe
- Owrzodzenia kończyn dolnych i odleżyny z zakażeniem beztlenowym
- Eradykacja Helicobacter pylori w skojarzeniu z innymi lekami
Należy uwzględnić oficjalne wytyczne dotyczące właściwego stosowania leków przeciwbakteryjnych.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie zależy od wskazania, wieku pacjenta oraz funkcji wątroby i nerek. Poniżej przedstawiono typowe schematy dawkowania:
Wskazanie | Dawkowanie u dorosłych | Dawkowanie u dzieci |
---|---|---|
Profilaktyka zakażeń pooperacyjnych | 1000 mg jednorazowo, następnie 250 mg 3x/dobę | 20-30 mg/kg m.c. jednorazowo 1-2 h przed zabiegiem |
Zakażenia beztlenowe | 250-500 mg 3x/dobę przez 7 dni | 20-30 mg/kg m.c./dobę w 3 dawkach przez 7 dni |
Rzęsistkowica | 2000 mg jednorazowo lub 250 mg 3x/dobę przez 7 dni | 40 mg/kg m.c. jednorazowo lub 15-30 mg/kg m.c./dobę w 2-3 dawkach przez 7 dni |
Bakteryjne zapalenie pochwy | 500 mg 2x/dobę przez 7 dni lub 2000 mg jednorazowo | 2000 mg jednorazowo (młodzież) |
Pełzakowica | 750 mg 3x/dobę przez 5-10 dni | 35-50 mg/kg m.c./dobę w 3 dawkach przez 5-10 dni |
Giardiaza | 250 mg 3x/dobę przez 5-7 dni lub 2000 mg raz na dobę przez 3 dni | 15-40 mg/kg m.c./dobę w 2-3 dawkach |
Tabletki można rozkruszyć w celu ułatwienia podania dzieciom. Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.
U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby należy zmniejszyć dawkę do 1/3 dawki dobowej. U pacjentów z niewydolnością nerek modyfikacja dawki zwykle nie jest konieczna. U osób starszych lek należy stosować ostrożnie, zwłaszcza w dużych dawkach.
Przeciwwskazania
Stosowanie metronidazolu jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość na metronidazol, inne pochodne 5-nitroimidazolu lub którąkolwiek substancję pomocniczą
- Pierwszy trymestr ciąży
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Podczas stosowania metronidazolu należy zachować szczególną ostrożność w następujących sytuacjach:
- Choroby ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego - ryzyko zaostrzenia objawów neurologicznych
- Ciężka niewydolność wątroby i encefalopatia wątrobowa
- Niewydolność nerek
- Leczenie kortykosteroidami
- Zaburzenia hematologiczne
- Zespół Cockayne'a - ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności
Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów neurologicznych, hepatotoksyczności oraz zmian w obrazie krwi. Konieczne jest unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia i przez 48 godzin po jego zakończeniu ze względu na ryzyko reakcji disulfiramowej.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Metronidazol wchodzi w istotne interakcje z następującymi lekami:
- Alkohol - ryzyko reakcji disulfiramowej
- Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) - nasilenie działania przeciwzakrzepowego
- Leki indukujące enzymy wątrobowe (np. fenytoina, fenobarbital) - przyspieszenie metabolizmu metronidazolu
- Sole litu - ryzyko zatrzymania litu w organizmie
- Busulfan - zwiększenie stężenia busulfanu w osoczu
- Cyklosporyna - zwiększenie stężenia cyklosporyny w surowicy
- 5-fluorouracyl - zwiększenie toksyczności 5-FU
- Leki wydłużające odstęp QT (np. amiodaron, cyprofloksacyna) - ryzyko zaburzeń rytmu serca
Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu metronidazolu z wymienionymi lekami i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.
Ciąża i karmienie piersią
Stosowanie metronidazolu jest przeciwwskazane w pierwszym trymestrze ciąży. W drugim i trzecim trymestrze można go stosować tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko. Podczas karmienia piersią nie należy podawać metronidazolu. Jeśli leczenie jest konieczne, należy przerwać karmienie piersią.
Działania niepożądane
Najczęstsze działania niepożądane metronidazolu obejmują:
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha)
- Zaburzenia smaku, zapalenie jamy ustnej
- Reakcje skórne (wysypka, świąd)
- Bóle głowy, zawroty głowy
- Neuropatia obwodowa (przy długotrwałym stosowaniu)
- Ciemniejsze zabarwienie moczu
Rzadziej mogą wystąpić ciężkie działania niepożądane, takie jak zaburzenia hematologiczne, hepatotoksyczność czy reakcje skórne o ciężkim przebiegu (np. zespół Stevensa-Johnsona). W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem.
Właściwości farmakologiczne
Metronidazol jest lekiem przeciwbakteryjnym i przeciwpierwotniakowym z grupy nitroimidazoli. Działa bakteriobójczo na bakterie beztlenowe poprzez uszkodzenie DNA bakterii. Wykazuje również silne działanie przeciwko niektórym pierwotniakom. Nie działa na większość bakterii tlenowych, grzyby i wirusy.
Warto zapamiętać
- Metronidazol jest skuteczny w leczeniu zakażeń beztlenowych i niektórych zakażeń pierwotniakowych
- Podczas leczenia metronidazolem należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu
Metronidazol jest cennym antybiotykiem w leczeniu zakażeń beztlenowych i pierwotniakowych, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia potencjalnych działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami. Kluczowe jest przestrzeganie zaleconego dawkowania i czasu trwania terapii oraz monitorowanie pacjenta pod kątem ewentualnych objawów niepożądanych.